wiadomościksięgarniaprenumeratareklamakontaktRODOpolityka prywatności
Najnowsze wydarzenia z dziedziny geodezji, nawigacji satelitarnej, GIS, katastru, teledetekcji, kartografii. Nowości rynkowe, technologiczne, prawne, wydawnicze. Konferencje, targi, administracja.
reklama
strona główna rss
PRENUMERATA TRADYCYJNAPRENUMERATA CYFROWA
film
Geoida od GOCE
blog
DRONY DLA GEODETY

DRONY DLA GEODETY
NAWI

NAWI
TACHIMETRY

TACHIMETRY
SKANOWANIE LASEROWE

SKANOWANIE LASEROWE
BENTLEY GEOMAGAZYN

BENTLEY GEOMAGAZYN


reklama
reklama

H. J. Zemanek

- część 1 z 2 » »»


Gen. dyw. Henryk Józef Zemanek

Szef Instytutu Wojskowo-Geograficznego od 13 czerwca 1919 r. do lutego 1920 r.

Henryk Józef Zemanek, syn Józefa i Marii z d. Till, urodził się 15 maja 1872 r. w Krakowie w rodzinie inteligenckiej. Pierwsze nauki pobierał w Krakowie, gdzie ukończył cztery klasy wyższej szkoły realnej i uzyskał świadectwo dojrzałości.
Zanim zdecydował się na karierę wojskową przez dwa semestry studiował geodezję i matematykę wyższą w filii Uniwersytetu Wiedeńskiego w Solnogrodzie. W latach 1884-1889 uczęszczał do austriackiej Szkoły Kadeckiej w Łobzowie pod Krakowem. Po jej ukończeniu w stopniu podporucznika trafił do 7. Pułku Piechoty armii austriackiej.

W latach 1897-1899 studiował w Wyższej Szkole Wojennej Sztabu Generalnego armii austriackiej. Po jej ukończeniu pełnił kolejno funkcje: adiutanta w 5. Brygadzie Piechoty (1899-1901), dowódcy kompanii oraz batalionu piechoty w 77. Pułku Piechoty (do 1 stycznia 1904 r.) oraz kapitana przy sztabie 34. Dywizji Piechoty (do 1 maja 1904 r.). Następnie został skierowany na rok do armii rosyjskiej na praktyczną naukę języka rosyjskiego, odbył w tym czasie również kilka podróży służbowych po Rosji, m.in. na Syberię, Kaukaz i do Turkiestanu. Po powrocie, w latach 1906-1910 był szefem Wydziału Biura Sztabu Generalnego w Wiedniu, a w latach 1919-1913 kolejno: kierownikiem biura w Inspektoracie Armii, szefem sztabu 10. Korpusu.

Po wybuchu I wojny światowej pełnił funkcję szefa wydziału w Naczelnym Dowództwie armii austriackiej. Od 17 sierpnia 1917 r. był dowódcą 2. Brygady Strzelców Tyrolskich, która prowadziła działania na froncie włoskim. 1 września 1918 r. został ranny, po krótkim leczeniu skierowano go do Sztabu Generalnego w Wiedniu, gdzie objął funkcję szefa Biura Monografii i Poprawy Map. Na tym stanowisku pozostał do zakończenia wojny. W armii austro-węgierskiej Zemanek dosłużył się stopnia pułkownika.

Po zakończeniu wojny nie powrócił do kraju, otrzymał bowiem do wykonania poufne zadanie od ówczesnego szefa Sztabu Generalnego WP gen. Szeptyckiego: dopilnowania naszych praw przy likwidacji Wojskowego Instytutu Geograficznego w Wiedniu, oraz zaspokojenia naszych zapotrzebowań na mapy.
Dzięki znajomości służby geograficznej armii austro-węgierskiej płk Zemanek w krótkim czasie zdołał skompletować i przekazać do Warszawy wszystkie arkusze mapy w skali 1:75 000, 1:400 000 i 1:750 000 obejmujące teren zaboru austriackiego.

Działalność Zemanka w Wiedniu przyczyniła się również do odzyskania przez Polskę w 1923 r., na mocy traktatu w St. Germain, rękopisów i negatywów fotograficznych map w skali 1:25 000, matryc map w skali 1:75 000 oraz elaboratów polowych dotyczących sieci triangulacyjnych i niwelacyjnych.
1 kwietnia 1919 r. płk Zemanek powrócił do Polski i oficjalnie wstąpił do Wojska Polskiego. 13 czerwca 1919 r. został wyznaczony na szefa Instytutu Wojskowo- Geograficznego (IWG). W dokumentach personalnych widnieje data objęcia obowiązków 10 kwietnia 1919 r. Należy przypuszczać, że Zemanek po powrocie z Wiednia, a przed objęciem obowiązków przebywał na urlopie. W tym czasie w kraju pod jego adresem prasa wysuwała szereg zarzutów, główny dotyczył zbyt późnego powrotu do kraju.

Bogusław Krassowski w książce „Polska kartografia wojskowa w latach 1918-1945”, wyd. Warszawa 1974, tak przedstawia działalność płk. Zemanka: Następnie na stanowisko to (szefa IWG) powołano byłego oficera instytutu wiedeńskiego: Militär Geographische Institut – płk Henryka Zemanka. On to na podstawie wzoru zaczerpniętego z organizacji MGI stworzył podstawy organizacyjne Instytutu Wojskowo- Geograficznego, które mimo licznych zmian i modyfikacji, w ogólnych zarysach przetrwały do końca lat międzywojennych.
Przystępując do tworzenia organizacji instytutu, płk H. Zemanek miał do dyspozycji tylko kilkudziesięciu oficerów, wywodzących się przeważnie z byłej armii carskiej. Znajomość topografii u wielu z nich była zaledwie na poziomie przeciętnego oficera liniowego. Największą trudność sprawiło w tym czasie zebranie odpowiedniej grupy specjalistów z dziedziny kartografii i poligrafii. Po fiasku poszukiwań fachowców w kraju płk H. Zemanek sprowadził ich z Wiednia. Jednocześnie celem wyszkolenia własnej kadry specjalistów zainicjował zorganizowanie Praktycznej Szkoły Kreślarzy.

Zasługi płk. Zemanka dla kartografii wojskowej są bardzo konkretne, zdołał bowiem z prowizorycznej struktury IWG, nastawionej głównie na zbieranie materiałów kartograficznych pozostałych po zaborach, stworzyć strukturę zdolną do wykonywania samodzielnych i planowych prac pomiarowych. Rozległa wiedza wojskowa i ogólna, doskonale przygotowanie fachowe – geograficzno-kartograficzne Zemanka pozwoliły w ciągu roku przestawić instytut na wykonywanie różnorodnych samodzielnych prac.

część 1 z 2
1 2 » »»



dodaj komentarz

KOMENTARZE Komentarze są wyłącznie opiniami osób je zamieszczających i nie odzwierciedlają stanowiska redakcji Geoforum. Zabrania się zamieszczania linków i adresów stron internetowych, reklam oraz tekstów wulgarnych, oszczerczych, rasistowskich, szerzących nienawiść, zawierających groźby i innych, które mogą być sprzeczne z prawem. W przypadku niezachowania powyższych reguł oraz elementarnych zasad kultury wypowiedzi administrator zastrzega sobie prawo do kasowania całych wpisów. Użytkownik portalu Geoforum.pl ponosi wyłączną odpowiedzialność za zamieszczane przez siebie komentarze, w szczególności jest odpowiedzialny za ewentualne naruszenie praw lub dóbr osób trzecich oraz szkody wynikłe z tego tytułu.

komentarze menu_text_pl



reklama
reklama





2009 created by BRTSOFT.com
© 2005-2018 Geodeta Sp. z o.o.
mapa stronyprenumeratareklamakontakt