wiadomościksięgarniaprenumeratareklamakontaktRODOpolityka prywatności
Najnowsze wydarzenia z dziedziny geodezji, nawigacji satelitarnej, GIS, katastru, teledetekcji, kartografii. Nowości rynkowe, technologiczne, prawne, wydawnicze. Konferencje, targi, administracja.
reklama
strona główna rss
PRENUMERATA TRADYCYJNAPRENUMERATA CYFROWA
film
Geospatial Revolution, odc. 2
blog
DRONY DLA GEODETY

DRONY DLA GEODETY
NAWI

NAWI
TACHIMETRY

TACHIMETRY
SKANOWANIE LASEROWE

SKANOWANIE LASEROWE
BENTLEY GEOMAGAZYN

BENTLEY GEOMAGAZYN


reklama
reklama

Zabezpieczenie ćwiczeń

- część 1 z 2 » »»


Eugeniusz Sobczyński

Już od 1952 r., kiedy przy okręgach wojskowych zostały powołane wydziały topograficzne, rozpoczęło się zabezpieczanie ćwiczeń pod względem topograficznym. Przed każdymi ćwiczeniami sztabowymi wydziały przygotowywały opisy wojskowo-geograficzne, oceniały warunki terenowe rejonu ćwiczeń, wykonywały mapy specjalne oraz organizowały system zaopatrywania wojsk okręgów w mapy topograficzne i specjalne. Drukarnie okręgowe drukowały na potrzeby ćwiczących sztabów dokumenty bojowe oraz nadrukowywały sytuację specjalną na mapy.

W latach 70. i 80. wszystkie oddziały topogeodezyjne, przeważnie w okresie zimowym, uczestniczyły w ćwiczeniach z wojskami. Wydzielane były grupy topogeodezyjne, które działały wspólnie z wojskami rakietowymi i artylerią, między innymi dowiązywały geodezyjnie stanowiska startowe i ogniowe oraz określały azymuty do strzelania. Często geodeci z oddziałów sprawdzali dane wypracowane przez pododdziały topogeodezyjne wojsk rakietowych i artylerii. W czasie tych ćwiczeń szczególnie pomocne okazały się autobusy sztabowe-pracownie (Star 660), wyposażone w odpowiedni zestaw sprzętu i aparatury, pozwalające samodzielne wykonywać zadania geodezyjne w różnych warunkach terenowych i atmosferycznych. Bardzo często wykorzystywano instrumenty giroskopowe do dowiązywania elementów ugrupowania wojsk rakietowych i artylerii oraz sprawdzania dowiązania wykonanego przez organiczne pododdziały artylerii.

Na początku lat 70. jednostki służby wykonywały na potrzeby sztabów okręgów wojskowych makiety terenowe (stoły plastyczne) w skalach 1:100 000 i 1:200 000. Przedstawiano na nich obszary, które w myśl ówczesnej doktryny wojskowej były ważne pod względem strategicznym, a więc tereny Niemiec, Holandii, Cieśnin Duńskich. Były też wykonywane makiety mniejszych obszarów, np. Kanał Lubeka, rejon Hamburga w skalach 1:5 000 i 1:10 000. Makiety przewożono w specjalnych kontenerach i rozstawiano podczas ćwiczeń. Służyły one dowódcom do wydawania rozkazów bojowych i rozgrywania współdziałania. Na początku lat 90. na potrzeby sztabów okręgów wojskowych wykonano kilka makiet Polski w skali 1:50 000. Stanowiły one nieodłączny element wszystkich ćwiczeń sztabowych, a ich powierzchnia często przekraczała 100 m2; z reguły były rozstawiane w namiotach. Za pomocą specjalnych znaków topografowie nanosili sytuację taktyczną.

W kwietniu 1984 r. grupa żołnierzy z 6. Samodzielnego Oddziału Topogeodezyjnego, kierowana przez ppłk Zdzisława Duszę wykonała makietę terenu ośrodka szkolenia poligonowego Drawsko Pomorskie (w skali 1:1 250). Przez następne lata była ona wykorzystywana podczas ćwiczeń taktycznych na poligonie. W 1993 r. kolejna grupa żołnierzy z tego oddziału, kierowana przez kpt. Jerzego Wiatrowskiego, przeprowadziła gruntowną renowację makiety. Prezentowana ona była prezydentowi Lechowi Wałęsie, ministrowi obrony narodowej Januszowi Onyszkiewiczowi, ministrom i parlamentarzystom podczas ćwiczeń taktycznych zorganizowanych dla obserwatorów zagranicznych.

W 1994 r. na potrzeby szkolenia kadry i podchorążych Wyższej Szkoły Oficerskiej w Toruniu wykonano makietę toruńskiego poligonu (w skali 1:3000), a także ośrodków szkolenia poligonowego Dęba-Lipa i Czerwony Bór.

Na potrzeby wojsk rakietowych i artylerii (w celu dowiązania stanowisk ogniowych i startowych oraz punktów obserwacyjnych) służba topograficzna wydała mapy: współrzędnych punktów konturowych w skali 1:100 000 na cały ZTDW i Polskę (68 godeł map danych geodezyjnych) oraz danych geodezyjnych w skali 1:50 000 (na ZTDW – 80% obszaru, dla Polski – 70%). Treść specjalną mapy stanowiły współrzędne punktów geodezyjnych i sytuacyjnych. Zostały one określone według map wielkoskalowych, planów lub map podkładowych.
Wydano także mapę grawimetryczną (1:200 000) przeznaczoną do określania wartości przyśpieszenia siły ciężkości, charakteryzowała się ona nadrukiem izolinii anomalii Bouguera (o cięciu co 2 mgal).

Należy też wspomnieć o wydanym w 1957 r. przez Zarząd Topograficzny Szt. Gen. WP Albumie map i bojowych dokumentów graficznych zawierającym wzorce oraz krótką charakterystykę map i bojowych dokumentów graficznych, możliwych do wydania przez ruchome oddziały topograficzne i kartograficzne. Album służył jako pomoc przy szkoleniu operacyjno-taktycznym we wszystkich rodzajach wojsk.

Znaczny jest także wkład jednostek topograficznych w obsługę inwestycji realizowanych przez okręgi wojskowe i rodzaje sił zbrojnych. Oprócz przygotowywania map zasadniczych (podkładowych) w skalach 1:500, 1:1000, 1:2000 i 1:5 000 służących do projektowania inwestycji, wykonywano także geodezyjną obsługę inwestycji. Geodeci wojskowi dowiązywali infrastrukturę techniczną na wszystkich lotniskach wojskowych i przygotowywali mapy zasadnicze pod wykonywanie drogowych odcinków lotniskowych (DOL) i wszystkich obiektów ówczesnych Wojsk Obrony Powietrznej Kraju.

Niepoślednią rolę w topograficznym zabezpieczaniu ćwiczeń wojskowych odegrali topografowie dywizji. Było to najniższe ogniwo służby w strukturach dowodzenia, które spełniało także ważną rolę w promocji opracowań kartograficznych w armii, i odgrywali dużą rolę w szkoleniu żołnierzy i oficerów z topografii wojskowej. Szczególnie zasłużyli się na tym polu topografowie: ppłk Kazimierz Chmieliński i ppłk Ireneusz Godzic.

Z zabezpieczeniem topograficznym sztabów i wojsk związane jest szkolenie z terenoznawstwa i topografii wojskowej. W okresie powojennym wydano następujące podręczniki z tej tematyki:

• Topografia wojskowa, Toruń 1946;
• Terenoznawstwo, Warszawa 1951;
• Terenoznawstwo, Warszawa 1965;
• Topografia wojskowa, Warszawa 1983.

W 1950 r. wydano z kolei bardzo pomocny w szkoleniu żołnierzy służby zasadniczej i podchorążych Zbiór ćwiczeń z terenoznawstwa.

Cennym uzupełnieniem ostatniego podręcznika z topografii są wydawnictwa: podręcznik „Metodyka nauczania topografii wojskowej”, Warszawa, 1982 r.; „Zbiór ćwiczeń z topografii wojskowej", Warszawa, 1983 r.; „Foliogramy i przeźrocza do nauczania topografii wojskowej" oraz „Tablice poglądowe do nauki terenoznawstwa”, Warszawa, 1983 r. Ostatnia pozycja zawiera 28 tablic, na których przedstawiono wybrane zagadnienia z terenoznawstwa, zasady posługiwania się mapą i rozwiązywania konkretnych zadań przy jej pomocy. W książce umieszczono również najważniejsze znaki umowne, charakterystyki i ilustracje obiektów terenowych umieszczanych na mapach topograficznych. Tablice udostępniono szkołom podstawowym i harcerstwu.

Wydano też kilka instrukcji dotyczących posługiwania się mapami topograficznymi wydawanymi przez państwa należące do NATO. Ukazały się: „Wzory map topograficznych państw obcych”, sygn. Szt. Gen. 832/77, „Znaki umowne wybranych map topograficznych niektórych państw Europy Zachodniej i Stanów Zjednoczonych”, sygn. Szt. Gen. 726/75, „Mapy topograficzne niektórych państw kapitalistycznych. Charakterystyka ogólna”, sygn. Szt. Gen. 684/73 i „Skróty stosowane na mapach topograficznych państw obcych”, sygn. Szt. Gen. 636/72.

W 1966 r. wydano „Ćwiczebny zestaw zdjęć lotniczych”. Składa się on z 57 różnorodnych zdjęć lotniczych i objaśnień dotyczących charakterystykę oraz sposobu odczytywania zdjęć. Zestaw przeznaczony był do szkolenia z interpretacji obrazu fotograficznego terenu oraz pokazania możliwości jakie daje wykorzystywanie zdjęć lotniczych zwłaszcza w warunkach bojowych.

Wydział Topograficzny Sztabu SOW w 1973 r. opracował i wydał na potrzeby wojsk pancernych interesujący podręcznik Terenoznawstwo dla czołgistów, który był rozpowszechniony w całych siłach zbrojnych.

część 1 z 2
1 2 » »»



dodaj komentarz

KOMENTARZE Komentarze są wyłącznie opiniami osób je zamieszczających i nie odzwierciedlają stanowiska redakcji Geoforum. Zabrania się zamieszczania linków i adresów stron internetowych, reklam oraz tekstów wulgarnych, oszczerczych, rasistowskich, szerzących nienawiść, zawierających groźby i innych, które mogą być sprzeczne z prawem. W przypadku niezachowania powyższych reguł oraz elementarnych zasad kultury wypowiedzi administrator zastrzega sobie prawo do kasowania całych wpisów. Użytkownik portalu Geoforum.pl ponosi wyłączną odpowiedzialność za zamieszczane przez siebie komentarze, w szczególności jest odpowiedzialny za ewentualne naruszenie praw lub dóbr osób trzecich oraz szkody wynikłe z tego tytułu.

komentarze menu_text_pl



reklama
reklama





2009 created by BRTSOFT.com
© 2005-2018 Geodeta Sp. z o.o.
mapa stronyprenumeratareklamakontakt