wiadomościksięgarniaprenumeratareklamakontaktRODOpolityka prywatności
Najnowsze wydarzenia z dziedziny geodezji, nawigacji satelitarnej, GIS, katastru, teledetekcji, kartografii. Nowości rynkowe, technologiczne, prawne, wydawnicze. Konferencje, targi, administracja.
reklama
strona główna rss
PRENUMERATA TRADYCYJNAPRENUMERATA CYFROWA
film
GEOIDA na spotkaniu IGSM w Newcastle
blog
DRONY DLA GEODETY

DRONY DLA GEODETY
NAWI

NAWI
TACHIMETRY

TACHIMETRY
SKANOWANIE LASEROWE

SKANOWANIE LASEROWE
BENTLEY GEOMAGAZYN

BENTLEY GEOMAGAZYN


reklama
reklama

Wojskowa służba kartograficzna

- część 1 z 3 » »»


Eugeniusz Sobczyński

Zastój w kartografii nastąpił za panowania Augusta II Mocnego i Augusta III. Władcy ci popierali jedynie prace kartograficzne prowadzone na terenie Saksonii. Tytuły geografów królewskich otrzymywali cudzoziemcy za prace kartograficzne niezwiązane z naszym krajem, na przykład Adam Fredrich Zurner za atlas Saksonii, a znany kartograf francuski Gilles Robert de Vaugondy – za mapę Lotaryngii. W latach 1650-1750 nie powstała żadna ważniejsza mapa Polski. Korzystano z wcześniejszych prac, a europejskie oficyny publikowały dawne mapy Polski. Godny odnotowania jest jednak fakt, że August II posiadał kolekcję 1400 map krajów europejskich. Zakupione w Amsterdamie u najlepszych ówczesnych kartografów dzieła posłużyły do stworzenia 19-tomowego „Atlasu Royal”.



Odrodzenie polskiej kartografii zawdzięczamy wojewodzie nowogrodzkiemu księciu Józefowi Aleksandrowi Jabłonowskiemu, który około 1740 r. rozpoczął prace nad nową mapą całego kraju. Mapa miała być wykonana na podstawie specjalnie w tym celu zrobionych zdjęć topograficznych poszczególnych województw. Od 1756 r. w prace zaangażowany był kartograf francuski Saint Hillaire. Początkowo mapa miała być wydana w Paryżu przy pomocy innego znanego francuskiego kartografa Jeana B. d'Anville'a. W 1760 r. do udoskonalenia mapy i prac wykończeniowych oraz korektorskich Jabłonowski zaprosił kapitana artylerii Franciszka Floriana Czaki. Gdy w 1765 r. Czaki przeszedł na służbę do króla Stanisława Augusta Poniatowskiego, Jabłonowski oddał zebrane przez siebie materiały znanemu kartografowi włoskiemu Giovanniemu Rizzi Zannoniemu, który na ich podstawie opracował i w 1772 r. wydał szczegółową mapę Polski w skali około 1:692 000. Mimo licznych niedociągnięć był to jeden z najlepszych obrazów kartograficznych Polski tego okresu. Wielokrotnie przerabiana i wydawana mapa służyła nierzadko do celów wojskowych. Jeszcze w 1806 r. w Paryżu wykonano szereg jej odbitek (z płyt przywiezionych z Warszawy przez szefa zaopatrzenia gen. Sansona) na potrzeby armii Napoleona.

Początek tworzenia w wojsku oficjalnych struktur kartograficznych w Europie przypada na XVIII wiek. Pierwsza była Francja, gdzie utworzono Korpus Inżynierów Geografów. Jednym z jego pierwszych zadań było wykonanie planów fortec w bardzo dużych skalach. Działalność korpusu stała się wzorem dla podobnych inicjatyw w innych krajach.

W Polsce mimo kilku projektów nie doszło do utworzenia podobnego korpusu. Zgodnie z uchwałą Sejmu w 1775 r. powstał jedynie bardzo skromny 12-osobowy Korpus Inżynierów, który w 1789 r. rozszerzono do 112 etatów. Nie był on jednak dostatecznie przygotowany do wykonywania prac kartograficznych na szeroką skalę. Do jego głównych zadań należało budowanie fortec, mostów i dróg. Wykonywanie planów (fortec, zamków) oraz zdjęć topograficznych pogranicza, w tym map militarnych i map delimitacyjnych, było zadaniem drugorzędnym.
Należy wspomnieć, że skromny zespół inżynierów wojskowych już w 1776 r. brał udział w pracach demarkacyjnych na granicy galicyjskiej. Ppłk Jan Bakałowicz, ppłk Tadeusz Tłubicki i kpt. Karol Sierakowski w ciągu pięciu miesięcy skartowali pas graniczny w skali 1:28 800, wykonując tzw. zdjęcia józefińskie.

Szczególnym momentem w dziejach polskiej kartografii wojskowej było powołanie przez Sejm w 1776 r. w ramach Komisji Wojskowej urzędu pułkownika do kart geograficznych. Urząd ten niewiele jednak zmienił, gdyż nie został wsparty odpowiednimi ludźmi oraz środkami. Pierwsza nominacja na to stanowisko została wykupiona przez Francuza z Szampanii ppłk. Józefa de Maisonneuve’a, który jednakże myślał o tytule, a nie o pracach kartograficznych.

część 1 z 3
1 2 3 » »»



dodaj komentarz

KOMENTARZE Komentarze są wyłącznie opiniami osób je zamieszczających i nie odzwierciedlają stanowiska redakcji Geoforum. Zabrania się zamieszczania linków i adresów stron internetowych, reklam oraz tekstów wulgarnych, oszczerczych, rasistowskich, szerzących nienawiść, zawierających groźby i innych, które mogą być sprzeczne z prawem. W przypadku niezachowania powyższych reguł oraz elementarnych zasad kultury wypowiedzi administrator zastrzega sobie prawo do kasowania całych wpisów. Użytkownik portalu Geoforum.pl ponosi wyłączną odpowiedzialność za zamieszczane przez siebie komentarze, w szczególności jest odpowiedzialny za ewentualne naruszenie praw lub dóbr osób trzecich oraz szkody wynikłe z tego tytułu.

komentarze menu_text_pl



reklama
reklama





2009 created by BRTSOFT.com
© 2005-2018 Geodeta Sp. z o.o.
mapa stronyprenumeratareklamakontakt