wiadomościksięgarniaprenumeratareklamakontaktRODOpolityka prywatności
Najnowsze wydarzenia z dziedziny geodezji, nawigacji satelitarnej, GIS, katastru, teledetekcji, kartografii. Nowości rynkowe, technologiczne, prawne, wydawnicze. Konferencje, targi, administracja.
reklama
strona główna rss
PRENUMERATA TRADYCYJNAPRENUMERATA CYFROWA
Skaning ułatwi modernizację statku
blog
DRONY DLA GEODETY

DRONY DLA GEODETY
NAWI

NAWI
NIWELATORY

NIWELATORY
TACHIMETRY

TACHIMETRY
SKANOWANIE LASEROWE

SKANOWANIE LASEROWE
BENTLEY GEOMAGAZYN

BENTLEY GEOMAGAZYN


reklama
reklama

Geoludzie



ABCDFGHKLMNOPRSŚTWZ

Stanisław Staszic (1755-1826)


Geolog, organizator przemysłu i nauki, publicysta, działacz społeczny, ksiądz katolicki; wybitny przedstawiciel polskiego oświecenia. Urodził się w pierwszych dniach listopada 1775 r. w Pile w rodzinie mieszczańskiej. Jego ojciec oraz dziadek byli burmistrzami tego miasta. Uczył się w szkole w Poznaniu. Od dzieciństwa wychowywany z myślą o stanie duchownym, ukończył seminarium i przyjął święcenia kapłańskie. W roku 1779 wyjechał na studia zagraniczne. W Collège de France kształcił się w zakresie nauk przyrodniczych. Nawiązał kontakty ze znanymi postaciami tej epoki, takimi jak Georges L. Buffon i Jean d’Alembert. Po powrocie do kraju w 1781 r. nawiązał trwałą współpracę z byłym kanclerzem wielkim koronnym Andrzejem Zamojskim; był też wychowawcą jego synów. Zamojski wywarł wpływ na poglądy polityczne Staszica, które najpełniej wyraziły się w jego publicystyce doby Sejmu Czteroletniego. Staszic wspierał obóz reform, publikując „Uwagi nad życiem Jana Zamoyskiego” (1787) i „Przestrogi dla Polski” (1790).

W latach 1788-91 był proboszczem w Turobinie. W 1782 r. osiadł w Zamościu i uzyskał doktorat obojga praw. W 1786 r. opublikował tłumaczenie „Epok natury” Buffona. Jednocześnie podjął systematyczne badania budowy geologicznej i bogactw mineralnych Karpat. Odbywał również wyprawy w Alpy i Pireneje. Do wydanej w 1815 roku publikacji „O ziemiorództwie Karpatów i innych gór i równin Polski” dołączył mapę geologiczną ziem polskich i krajów ościennych. Była to pionierska próba syntetycznego ujęcia geologii Polski i jedno z pierwszych tego typu opracowań na świecie. Badania geologiczne miały w zamyśle Staszica służyć gospodarce kraju. Był on bowiem propagatorem rozwoju przemysłowego, zwłaszcza w dziedzinie górnictwa i hutnictwa. W rejonie Dąbrowy Górniczej odkrył pokłady węgla kamiennego i zainicjował budowę kopalni. Jako dyrektor generalny Wydziału Przemysłu i Kunsztów Królestwa Kongresowego przygotował plan rozbudowy Staropolskiego Okręgu Przemysłowego na terenie Kielecczyzny. Zaangażował się również w tworzenie szkół technicznych m.in.: Szkoły Akademiczno-Górniczej w Kielcach (1816), Szkoły Gospodarstwa Wiejskiego i Leśnictwa na Marymoncie (obecnie osiedle w Warszawie) i Szkoły Przygotowawczej do Instytutu Politechnicznego w Warszawie (1826) – pierwszej na ziemiach polskich wyższej szkoły technicznej, poprzedniczki Politechniki Warszawskiej. Z jego inicjatywy powstało wiele obiektów przemysłowych, m.in. huty. Przez wiele lat pełnił funkcję prezesa Towarzystwa Przyjaciół Nauk.

Staszic był również działaczem społecznym. W 1816 r. założył na swoich dobrach Hrubieszowskie Towarzystwo Rolnicze, gdzie zniósł pańszczyznę i dał chłopom ziemię na własność. HTR było organizacją wyprzedzającą ruch spółdzielczy. W latach 1819-20 opublikował trzytomowe dzieło historiozoficzne „Ród ludzki”. Wydał także m.in. publikację „O statystyce Polski” (1807). Zmarł 20 stycznia 1826 r. w Warszawie. Swój majątek zapisał na cele dobroczynne. Pochowany na warszawskich Bielanach. Jest patronem Akademii Górniczo-Hutniczej w Krakowie.

Oprac. Barbara Stefańska, grudzień 2010 r.











reklama

Geoludzie

nazwisko
reklama





© 2005-2019 Geodeta Sp. z o.o.
mapa stronyprenumeratareklamakontakt