wiadomościksięgarniaprenumeratareklamakontaktRODOpolityka prywatności
Najnowsze wydarzenia z dziedziny geodezji, nawigacji satelitarnej, GIS, katastru, teledetekcji, kartografii. Nowości rynkowe, technologiczne, prawne, wydawnicze. Konferencje, targi, administracja.
reklama
strona główna rss
PRENUMERATA TRADYCYJNAPRENUMERATA CYFROWA
Studenci inwentaryzują budynek AGH
blog
DRONY DLA GEODETY

DRONY DLA GEODETY
NAWI

NAWI
NIWELATORY

NIWELATORY
TACHIMETRY

TACHIMETRY
SKANOWANIE LASEROWE

SKANOWANIE LASEROWE
BENTLEY GEOMAGAZYN

BENTLEY GEOMAGAZYN


reklama
reklama

Geoludzie



ABCDFGHKLMNOPRSŚTWZ

Bernard Wapowski (ok. 1450 lub 1470-1535)


Królewski historiograf, duchowny, a jednocześnie najwybitniejszy polski kartograf XVI wieku i autor pierwszych wydanych w Polsce map; zwany ojcem polskiej kartografii.
Wywodził się z rodziny magnackiej herbu Nieczuja. Po ukończeniu nauki w Przemyślu wstąpił w 1493 r. na Akademię Krakowską; uczestniczył m.in. w wykładach z astronomii razem z Mikołajem Kopernikiem. Potem, podobnie jak znany astronom, wyjechał na studia do Bolonii, gdzie w 1505 r. uzyskał tytuł doktora prawa kanonicznego.

Wapowski współpracował w Rzymie z zakonnikiem celestynianów Markiem de Benevento przy wydaniu krytycznym „Geografii” Ptolemeusza, pomagając w opracowaniu map Europy Środkowej. Dzięki temu mapy Benevento były pierwszymi w Europie, na których tak precyzyjnie oznaczono położenie geograficzne ziem polskich.

Do kraju powrócił w 1515 roku. Został sekretarzem i kronikarzem króla Zygmunta Starego. Ponadto jako duchowny pełnił funkcje kanonika wiślickiego, potem kantora (muzyka kierującego chórem) i kanonika krakowskiego. Kontynuując dzieło Jana Długosza, napisał kronikę państwa polskiego od jego początków aż po rok 1535. Najstarsza jej część zaginęła; zachowały się „Dzieje Korony Polskiej i Wielkiego Księstwa Litewskiego od roku 1380 do 1535”. Kronika Wapowskiego, choć nie dorównuje poziomem dziełu poprzednika, wyróżnia się stylem pisarskim i dbałością o szczegółowe umiejscowienie wydarzeń.

Jednocześnie Wapowski cały czas zbierał materiały do opracowań kartograficznych. W 1526 roku ukazały się bardzo dokładne jak na ówczesne warunki mapy: Europy wschodniej „Tabula Sarmatiae” (w skali 1:2 900 000) oraz obejmująca tereny Polski i zachodniej części Litwy „Mappa in qua illustrantur ditiones Regni Poloniae ac Magni Ducatus Lithuaniae pars” w skali 1:1 000 000 (fragment na fot.). Opracowania te miały naniesioną siatkę geograficzną, wiele pokazanych na nich miejscowości było dokładnie zlokalizowanych dzięki wykorzystaniu pomiarów astronomicznych Kopernika i innych astronomów. Mapa została wykonana w Krakowie techniką drzeworytu przez tamtejszego sztycharza Floriana Unglera. Z dzieła Wapowskiego korzystali m.in. Wacław Grodecki i Gerard Merkator. Niestety niemal cały nakład spłonął w pożarze drukarni. Kilka zachowanych egzemplarzy stało się źródłem wiedzy kartograficznej aż po XVIII w.

Bernard Wapowski zmarł w 1535 roku. Pozostało niewiele dokumentów mówiących o jego życiu i działalności. Prawdopodobnie został pochowany w katedrze wawelskiej, lecz nie wiadomo dokładnie, w którym miejscu.

Oprac. BS, maj 2011 r.

Wykorzystano: Monika Szabłowska−Zaremba, „Ojciec polskiej kartografii”, Forum Akademickie 2/200; . S. Chmielewski, „Mapa Wapowskiego”, Mówią Wieki, 1967, Nr 8.











reklama

Geoludzie

nazwisko
reklama





© 2005-2019 Geodeta Sp. z o.o.
mapa stronyprenumeratareklamakontakt