wiadomościksięgarniaprenumeratareklamakontaktRODOpolityka prywatności
Najnowsze wydarzenia z dziedziny geodezji, nawigacji satelitarnej, GIS, katastru, teledetekcji, kartografii. Nowości rynkowe, technologiczne, prawne, wydawnicze. Konferencje, targi, administracja.
blog

Geoludzie


ABCDFGHKLMNOPRSŚTWZ

Bernard Wapowski (ok. 1450 lub 1470-1535)


Królewski historiograf, duchowny, a jednocześnie najwybitniejszy polski kartograf XVI wieku i autor pierwszych wydanych w Polsce map; zwany ojcem polskiej kartografii.
Wywodził się z rodziny magnackiej herbu Nieczuja. Po ukończeniu nauki w Przemyślu wstąpił w 1493 r. na Akademię Krakowską; uczestniczył m.in. w wykładach z astronomii razem z Mikołajem Kopernikiem. Potem, podobnie jak znany astronom, wyjechał na studia do Bolonii, gdzie w 1505 r. uzyskał tytuł doktora prawa kanonicznego.

Wapowski współpracował w Rzymie z zakonnikiem celestynianów Markiem de Benevento przy wydaniu krytycznym „Geografii” Ptolemeusza, pomagając w opracowaniu map Europy Środkowej. Dzięki temu mapy Benevento były pierwszymi w Europie, na których tak precyzyjnie oznaczono położenie geograficzne ziem polskich.

Do kraju powrócił w 1515 roku. Został sekretarzem i kronikarzem króla Zygmunta Starego. Ponadto jako duchowny pełnił funkcje kanonika wiślickiego, potem kantora (muzyka kierującego chórem) i kanonika krakowskiego. Kontynuując dzieło Jana Długosza, napisał kronikę państwa polskiego od jego początków aż po rok 1535. Najstarsza jej część zaginęła; zachowały się „Dzieje Korony Polskiej i Wielkiego Księstwa Litewskiego od roku 1380 do 1535”. Kronika Wapowskiego, choć nie dorównuje poziomem dziełu poprzednika, wyróżnia się stylem pisarskim i dbałością o szczegółowe umiejscowienie wydarzeń.

Jednocześnie Wapowski cały czas zbierał materiały do opracowań kartograficznych. W 1526 roku ukazały się bardzo dokładne jak na ówczesne warunki mapy: Europy wschodniej „Tabula Sarmatiae” (w skali 1:2 900 000) oraz obejmująca tereny Polski i zachodniej części Litwy „Mappa in qua illustrantur ditiones Regni Poloniae ac Magni Ducatus Lithuaniae pars” w skali 1:1 000 000 (fragment na fot.). Opracowania te miały naniesioną siatkę geograficzną, wiele pokazanych na nich miejscowości było dokładnie zlokalizowanych dzięki wykorzystaniu pomiarów astronomicznych Kopernika i innych astronomów. Mapa została wykonana w Krakowie techniką drzeworytu przez tamtejszego sztycharza Floriana Unglera. Z dzieła Wapowskiego korzystali m.in. Wacław Grodecki i Gerard Merkator. Niestety niemal cały nakład spłonął w pożarze drukarni. Kilka zachowanych egzemplarzy stało się źródłem wiedzy kartograficznej aż po XVIII w.

Bernard Wapowski zmarł w 1535 roku. Pozostało niewiele dokumentów mówiących o jego życiu i działalności. Prawdopodobnie został pochowany w katedrze wawelskiej, lecz nie wiadomo dokładnie, w którym miejscu.

Oprac. BS, maj 2011 r.

Wykorzystano: Monika Szabłowska−Zaremba, „Ojciec polskiej kartografii”, Forum Akademickie 2/200; . S. Chmielewski, „Mapa Wapowskiego”, Mówią Wieki, 1967, Nr 8.









Geospatial Revolution, odc. 3
czy wiesz, że...
© 2005-2020 Geodeta Sp. z o.o.
created by BRTSOFT

O nas

  • Właścicielem portalu Geoforum.pl jest Geodeta Sp. z o.o., wydawca miesięcznika GEODETA oraz serwisu egeodeta24.pl
  • Geoforum.pl jest portalem internetowym i obszernym kompendium wiedzy na tematy związane z geodezją, kartografią, katastrem, GIS-em, fotogrametrią i teledetekcją, nawigacją satelitarną itp. Od 2005 roku na bieżąco dostarcza informacji z powyższych dziedzin i umożliwia ich komentowanie.
  • GEODETA (Magazyn Geoinformacyjny) ukazuje się od czerwca 1995 roku i jest największym oraz najbardziej popularnym polskim miesięcznikiem prezentującym aktualne zagadnienia z zakresu: geodezji, kartografii, katastru, GIS-u, fotogrametrii i teledetekcji, nawigacji satelitarnej itp.
  • GEODETA cyfrowy to elektroniczna wersja tradycyjnego wydania miesięcznika. W serwisie egeodeta24.pl można zamawiać zarówno prenumeratę, jak i pojedynczne wydania

Zespół redakcyjny

  • Katarzyna Pakuła-Kwiecińska (redaktor naczelny)
  • Anna Wardziak (sekretarz redakcji)
  • Jerzy Przywara
  • Bożena Baranek (szefowa Działu Prenumeraty)
  • Jerzy Królikowski (redaktor prowadzący Geoforum.pl)
  • Damian Czekaj
  • Bogdan Grzechnik

Kontakt

Geodeta Sp. z o.o.
02-541 Warszawa,
ul. Narbutta 40/20
tel. (22) 849-41-63, 646-87-44
redakcja@geoforum.pl
Prenumerata
prenumerata@geoforum.pl
b.baranek@geoforum.pl
Reklama
k.kwiecinska@geoforum.pl
facebook twitter Instagram RSS