wiadomościMiesięcznik GEODETAprenumeratareklamaksięgarniakontaktRODOpolityka prywatnościnewsletter
Najnowsze wydarzenia z dziedziny geodezji, nawigacji satelitarnej, GIS, katastru, teledetekcji, kartografii. Nowości rynkowe, technologiczne, prawne, wydawnicze. Konferencje, targi, administracja.
blog

Chronologia do 1900


295 p.n.e.
Euklides (ok. 365-300), grecki matematyk, w dziele „Elementy” usystematyzował całą ówczesną wiedzę matematyczną m.in. z zakresu: planimetrii, stereometrii, algebry geometrycznej. Jego dzieło „Optyka” jest pierwszą grecką pracą na temat perspektywy.
A-295_Euklid_opt

ok. 1035
Ali Al-hazen, Ibn al-Haytham (965-1038), arabski fizyk, matematyk, astronom z Basry wykazał przy pomocy kamery obscura, że światło dociera do oczu po liniach prostych. Al-hazen Zajmował się m.in. soczewkami, zwierciadłami, perspektywą i teorią liczb.

1268
Roger Bacon (ok. 1214-92), angielski filozof, uczony, franciszkanin, opisał szkła (soczewki) wypukłe i przewidział różne ich zastosowania (mikroskop, teleskop). Bacon zajmował się również zagadnieniem odbicia i refrakcji światła.

1270-73
fotogrametriaZakonnik Erazm Ciołek, znany jako Vitello, fizyk i matematyk pisze dzieło z zakresu optyki pt. „Perspectiva”, w którym odrzuca pogląd lansowany przez Greków, że promienie „podróżują” od oka do rzeczy widzialnych; analizuje fizjologią widzenia i anatomią oka, zajmuje się zagadnieniami optyki geometrycznej, załamaniem i odbiciem światła.

1480
fotogrametria Włoski malarz, architekt, myśliciel Leonardo da Vinci (1452-1519) porównuje odbicie światła do odbicia fal dźwiękowych. Opisuje zasady działania kamery obscura

1525
Niemiecki malarz i rytownik Albrecht Durer (1471-1528) pisze traktat „Underweysung der Messung mit dem Zirkel und Richtscheit”, pierwszą książkę z zakresu matematyki jaka ukazała się w języku niemieckim. W czwartej księdze traktatu Durer zawarł wstęp do teorii rysunku perspektywicznego.

fotogrametria

1544
Regnier Gemma Frisius (1508-55) niderlandzki astronom,, matematyk i kartograf zaobserwował przy pomocy kamery obscura zaćmienie Księżyca, które zilustrował w wydanym rok później dziele De Radio Astronomia et Geometrica.

fotogrametria

1572
Friedrich Risnor wykonał pierwsze topograficzne zdjęcie terenu wykorzystując do tego przenośną kamerę obscura.

1585
Holenderski uczony Simon Stevin (1548-1620) w pracy „De Theinde” przedstawił podstawy rachunku dziesiętnego. Stevin opisał m.in. zasady tworzenia rysunku perspektywicznego i podstawy miernictwa.

1613
Jezuita Francois d’Aguillion (1567-1617) napisał traktat, w którym pojawił się termin „stereoskopia”.

1637
fotogrametriaRené Descarets, Kartezjusz (1596-1650), francuski filozof i matematyk, publikuje „La Géométrie”, w której opisuje układ współrzędnych (układ kartezjański) i zastosowania algebry w geometrii. Wprowadził osie współrzędnych, a dzięki nim liczbowy opis figur geometrycznych – płaszczyzna kartezjańska. Dzieło przyczyniło się do rozwoju geometrii analitycznej oraz powstania rachunku różniczkowego i całkowego.

1639
Gérard Desargues (1593-1661), francuski matematyk i architekt, publikuje dzieło znane jako „Brouillon project” (Brulion), w którym przedstawia wyniki badań nad geometrią rzutową.

1670
Anglik Izaak Newton (1642-1727) fizyk, matematyk, filozof zaprezentował rozszczepienie promienia światła białego przechodzącego przez pryzmat. Dodanie soczewki i drugiego pryzmatu powodowało otrzymanie ponownie wiązki światła białego.

1692
fotogrametriaWilhelm Gottfried Leibnitz (1646-1716), filozof i matematyk niemiecki wprowadził pojęcie „współrzędna”.

1715
fotogrametriaAngielski matematyk Brook Taylor (1635-1731) opublikował dzieło „Linear Perspective”, w którym prezentuje rzutowanie 3-wymiarowego obiektu na płaszczyznę i wykłada podstawy perspektywy.

1759
fotogrametriaFrancuski matematyk Johann Heinrich Lambert (1728-77) publikuje teoretyczne podstawy rysunku perspektywicznego; twierdzi, że zasady perspektywy mogą być wykorzystywane do wykonywania map.

1777
fotogrametriaSzwedzki chemik i aptekarz Karl Wilhelm Scheele (1742-86) pierwszy odkrył, że związki srebra ciemnieją po ich wystawieniu na działanie promieni słonecznych.

1783
Bracia Joseph-Michel (1740-1810) i Jacques Étienne (1745-99) Montgolfier – francuscy wynalazcy dokonali pierwszej udanej próby lotu balonem wypełnionym gorącym powietrzem.

fotogrametria

1794
Adrien Marie Legendre (1752-1833), matematyk francuski, autor podstaw teorii pomiarów geodezyjnych, wydaje „Elementy geometrii” – pracę, która wyparła obowiązujące dotąd „Elementy” Euklidesa.

1795
Gaspard Monge (1746-1818), matematyk i polityk francuski, twórca geometrii wykreślnej, publikuje pierwsze skrypty z zakresu geometrii wykreślnej. W 1798 r. ukazuje się dzieło „Géométrie descriptive” (Geometria wykreślna), w którym opisuje teorię rzutów.

1800
Frederic William Herschel (1738-1822), brytyjski astronom, odkrył w świetle słonecznym promienie podczerwone. Wzbogaciło to znacznie znane wówczas sposoby badania przestrzeni kosmicznej. Obecnie promieniowanie podczerwone jest szeroko wykorzystywane w teledetekcji, systemach naprowadzania i łączności, detektorach oraz badaniach widm emisyjnych.

1801
Niemiecki fizyk Johann Wilhelm Ritter (1776-1810) odkrył promieniowanie ultrafioletowe (nadfioletowe) naświetlając „niewidzialnym” promieniowaniem związek azotanu srebra.

1802
Angielski fizyk i lekarz Thomas Young (1773-1829) odkrył zasadę interferencji światła, udowodnił tym samym falową naturę światła. Young wysunął także teorię, według której siatkówka oka reaguje na wszystkie kolory, które są odmianą trzech podstawowych barw (niebieskiej, czerwonej i zielonej).

1816
Francuz Joseph Nicephore Niépce (1765-1833), fizyk i wynalazca, odwzorował za pomocą kamery obscura obraz na światłoczułym asfalcie, nie potrafił go jednak utrwalić. Po wieloletnich próbach w 1826 r. użył do tego celu cynowej płyty powleczonej światłoczułym asfaltem, którą naświetlał przez 8 godzin, a zarejestrowany obraz utrwalił. Początek fotografii. Według niektórych źródeł jako pierwszy fotografię sporządził w 1727 r. filolog Johann Heindrich Schulze, wykorzystując do tego chlorek srebra na podkładzie z kredy.

fotogrametria

1837
Francuski fizyk Luis Jacques Mandé Daguerre (1789-1851) utrwalił obraz na srebrzonej miedzianej płycie.

fotogrametria

1838
Anglik Charles Wheatston (1802-75), fizyk i wynalazca opisał zjawisko stereoskopii, zbudował pierwszy stereoskop zwierciadlany.

1839
fotogrametriaW Polsce pojawiają się pierwsze aparaty dagera.

1840
fotogrametriaWilliam Henry Fox Talbot (1800-77) angielski matematyk, filozof i tłumacz odkrył proces negatywowy . Do zarejestrowania obrazu przy pomocy kamery obscura wykorzystał związki srebra, a w procesie wywołania posłużył się siarczkiem soli.

1846
Niemiecki optyk Carl Friedrich Zeiss (1816-88) otwiera w Jenie zakład „Carl Zeiss” produkujący mikroskopy, przyrządy pomiarowe i precyzyjne instrumenty optyczne.

1849-59
Francuz, oficer korpusu inżynierskiego Aimé Laussedat (1819-1907) wykonuje mapy topograficzne na podstawie pojedynczych zdjęć lotniczych i naziemnych.

1850
William Cranch Bond (1789-1859) amerykański zegarmistrz i amator astronomii wraz z J.A. Whipple jako pierwsi sfotografowali gwiazdę (Wega). Zarejestrowali także kilkaset obrazów Księżyca, planet i innych gwiazd.

1851

Włoski inżynier wojskowy, optyk i kartograf Paolo Ignazio Pietro Porro (1801-75) zbudował pierwszy teleobiektyw.

1851

Fotograficy – Anglik Frederick Scott Archer (1813-57) i Francuz Gustave Le Gray (1820-68) opublikowali zasady procesu kolodionowego, w którym materiałem światłoczułym były szklane płyty pokryte kolodium – mieszaniną spirytusu i eteru.

1853

Francuz Marc Antoine Gaudin (1804-80) zastosował w fotografii halogenki srebra jako materiał światłoczuły. Tym samym czas naświetlania skrócono do sekund. Przełom w rozwoju fotografii.

1855
fotogrametria
Pierwsze zastosowanie fotografii w rejestrowaniu powierzchni Ziemi z powietrza. Francuski fotografik Gaspard Félix Tournachon, Nadar (1820-1910) wykonuje z balonu na uwięzi z wysokości 80 m zdjęcia wioski Le Petit Bicêtre pod Paryżem.

1855
James Clerk Maxwell (1831-79) szkocki fizyk i matematyk uzyskał kolorowy obraz w wyniku zastosowania zasady addytywnego mieszania barw.

1856
Niemiecki chemik Wilhelm Zenker (1829-99) uzyskał pierwszą barwną fotografię.

1858
Francuski fizyk Joseph Charles d’Almeida (1822-80) przeprowadził projekcję obrazu anaglifowego (stereoskopowego); obraz z dwóch przeźroczy przepuścił przez filtry: czerwony i niebieski.

1858
fotogrametriaNiemiec Albrecht Meydenbauer (1834-1921), architekt, fotogrametra, inwentaryzuje metodą fotogrametryczną katedrę w Wetzlar. Pierwsze zastosowanie tej technologii w ochronie zabytków.

1859
Francuz, pułkownik korpusu inżynierskiego Aimé Laussedat (1819-1907) opracowuje metodę geometryczną, za pomocą której można uzyskać rzut poziomy obiektu sfotografowanego obiektywem o dowolnej ogniskowej i z dowolnej perspektywy. Laussedat zajmował się fotogrametrią naziemną i z powietrza (zdjęcia wykonywał z balonu).

1860
fotogrametriaWilliam Black z korpusu balonowego Tadeusza Lowe Sobieskiego wykonał zdjęcie Bostonu z balonu „Queen of the Air”. Najstarsze zachowane zdjęcie wykonane z powietrza.

1861
fotogrametriaW czasie wojny secesyjnej Abraham Lincoln mianuje Polaka Tadeusza Lowe Sobieskiego (1832-1913) szefem oddziału fotograficzno-topograficznego w sztabie armii amerykańskiej. Oddział wykonał 3000 lotów balonowych nad terytorium przeciwnika. W 1863 r. lekka kamera podwieszona do gołębia posłużyła Lowe do zrobienia zdjęć z powietrza. Ujęcia rejestrowano co 30 sekund.

1861
fotogrametriaSzkocki fizyk James Clerk Maxwell (1831-79) odkrył proces trójchromatyczny. Wykonał on doświadczenie, w którym obraz przepuszczony przez trzy filtry (czerwony, zielony i niebieski) po przejściu przez kolejne filtry o odpowiednich barwach daje obraz wyjściowy. Wynalazca idei kolorowej fotografii. W 1865 r. Maxwell przedstawił koncepcję elektromagnetycznej natury światła.

1862
Francuski naukowiec Louis Ducas Du Hauron (1837-1920) rejestruje pierwszy obraz multispektralny. W 1869 r. publikuje książkę „Les Couleurs en Photographie”, w której opisuje metodę substraktywną w fotografii.

1865
Włoski inżynier wojskowy, optyk i kartograf Paolo Ignazio Pietro Porro (1801-75) skonstruował fotogoniometr – pierwszy fototeodolit – połączenie kamery fotograficznej i teodolitu.

1866
fotogrametriaUrodzony w Brnie Ernst Mach (1838-1916) austriacki fizyk i matematyk zaproponował wykorzystanie stereoskopu do pomiarów objętości.

1867
Niemiec Albrecht Meydenbauer (1834-1921), architekt i geodeta, skonstruował pierwszą kamerę fotogrametryczną z obiektywem szerokokątnym (105°). Jako pierwszy użył też terminu fotogrametria.

1867
W Rummelsburger See pod Berlinem powstała fabryka barwników, zarejestrowana w 1873 r. jako Aktiengesellchaft für Anilinfabrikation, AGFA.

1868
Francuz Auguste Chevallier zbudował stolik fotogrametryczny do opracowań naziemnych. Obraz z kamery rzutowany był na poziomą płaszczyznę „stolika”.

1871
Richard Maddox (1816-1902) angielski fizyk, zastosował żelatynę zamiast kolodium do powlekania szklanej płyty fotograficznej materiałem światłoczułym. Zamiana mokrego kolodium na „suchą” żelatynę usprawniła proces wykonywania zdjęć.

1879
Francuz M. Triboulet wykonał pierwsze pionowe zdjęcie w czasie lotu balonem nad Paryżem na wysokości 500 m.

1880
Angielski chemik William de Wiveleslie Abney (1843-1920) zarejestrował obraz pasma podczerwieni na odpowiednio spreparowanej kliszy.

1884
fotogrametriaAmerykanin George Eastman (1854-1932), wynalazca i przemysłowiec, wprowadził do fotografii film zwojowy na podłożu papierowym.

1884-87
Niemiecki uczony Franz Stolze (1836-1910) inwentaryzuje metodami fotogrametrycznymi ruiny starożytnego miasta Persepolis w Persji (Iran).

1885
Powstaje pruski królewski instytut fotogrametrii – pierwsza tego typu instytucja na świecie. Jego dyrektorem został Albrecht Meydenbauer (1834-1921) architekt i geodeta. Do 1920 r. instytut wykonał 20 tys. zdjęć, na których zarejestrowano 2600 obiektów architektonicznych.

fotogrametria

1886
Zdjęcia Sankt Petersburga z wysokości 800 i 1200 m wykonał z balonu Aleksander Matwiejewicz Kowanko (1856-1920) – pionier lotnictwa rosyjskiego.

1888-89
Amerykanin George Eastman (1854-1932), wynalazca i przemysłowiec i Hannibal Goodwin wynaleźli (niezależnie) film na podłożu celuloidowym.

1889
Niemiec Carl Koppe (1884-1910) napisał pierwszy podręcznik z dziedziny fotogrametrii.

1889
fotogrametriaFrancuz Arthur Batut (1846-1918) wykonał nad Labruguière zdjęcie kamerą podwieszoną do latawca. W kamerze zainstalowany był wysokościomierz rejestrujący wysokość z jakiej zrobiono zdjęcie, pozwoliło to określić skalę zdjęcia. (Niektóre źródła podają, że dokonał tego w 1882 r. brytyjski meteorolog Douglas Archibald.)













fotogrametria



1892
Niemiec Carl Pulfrich (1858-1929) opracowuje zasadę „wędrującego” znaczka pomiarowego. Pulfrich nazywany jest „ojcem stereofotogrametrii”.

1893
fotogrametriaKanadyjczyk Édouard Gaston Deville (1849-1924), główny geodeta prowincji Quebec, wykorzystał zdjęcia naziemne do opracowania mapy granicy Kanady z Alaską. Jako pierwszy na szeroką skalę zastosował zdjęcia lotnicze do produkcji map (obszar wschodniej Kanady w ramach Forestry Mapping Program (1919).

1893
Niemiec Albrecht Meydenbauer (1834-1921) architekt i geodeta pierwszy użył terminu „fotogrametria”.

1896
Édouard Gaston Deville (1849-1924), główny geodeta prowincji Qebec zbudował stereoplanigraf; pierwsze wykorzystanie „nakładających” się zdjęć stereo – początki fotogrametrii analogowej.

fotogrametria

1897
fotogrametriaAlfred Bernhard Nobel (1833-96), szwedzki chemik i przemysłowiec jako pierwszy wykonał zdjęcie powierzchni ziemi z rakiety, w której umieścił aparat fotograficzny. Zdjęcie zrobiono nad Szwecją z wysokości ok. 100 m.

1891
Niemiec Ludwig Rahrmann otrzymał patent na kamerę wystrzeliwaną na rakiecie i opadającą na spadochronie

1899
Niemiecki matematyk Sebastian Finsterwalder (1862-1951) publikuje podręcznik „Die geometrischen Grundlagen der Photogrammetrie” zawierający podstawy geometryczne fotogrametrii. Początek fotogrametrii analitycznej.



dodaj komentarz

KOMENTARZE Komentarze są wyłącznie opiniami osób je zamieszczających i nie odzwierciedlają stanowiska redakcji Geoforum. Zabrania się zamieszczania linków i adresów stron internetowych, reklam oraz tekstów wulgarnych, oszczerczych, rasistowskich, szerzących nienawiść, zawierających groźby i innych, które mogą być sprzeczne z prawem. W przypadku niezachowania powyższych reguł oraz elementarnych zasad kultury wypowiedzi administrator zastrzega sobie prawo do kasowania całych wpisów. Użytkownik portalu Geoforum.pl ponosi wyłączną odpowiedzialność za zamieszczane przez siebie komentarze, w szczególności jest odpowiedzialny za ewentualne naruszenie praw lub dóbr osób trzecich oraz szkody wynikłe z tego tytułu.

komentarze menu_text_pl
Czy na pewno Vitello i Erazm Ciołek to ta sama osoba? Erazm Ciołek (biskup płocki) znany też jako Vitellius (ur. 1474 w Krakowie, zm. 9 września 1522 w Rzymie). [wikipedia] Witelon, inne formy imienia: Witelo, Witello, Vitellio, Vitelo, Vitello, Vitello Thuringopolonis (ur. około 1230 na Śląsku legnicko-wrocławskim, zm. pomiędzy 1280 a kwietniem 1314) ? mnich, polski fizyk, matematyk, filozof, optyk, twórca podstaw psychologii spostrzegania.[wikipedia] W wielu encyklopediach podawane jest także nazwisko Erazm Ciołek (łac. Vitellus), które zasugerował w 1810 r. prof. prawa Uniwersytetu Jagiellońskiego Józef Sołtykowicz. Historyk nauk ścisłych tego samego uniwersytetu, Aleksander Birkenmajer, wykazał bezpodstawność tej hipotezy, po pierwsze przypominając, że w XIII w. nie istniały jeszcze nazwiska, po drugie zaś przedstawiając źródłosłów imienia Witelo, zdrobnienia od Wito, śląskiej wersji germańskiego Gwido. [wikipedia] To, co powinno zdyskwalifikować połączenie obu postaci to czas urodzenia- 200 lat różnicy.
odpowiedz zgłoś

Sztuczna inteligencja kartuje drogi
czy wiesz, że...
© 2005-2021 Geodeta Sp. z o.o.
created by BRTSOFT

O nas

  • Właścicielem portalu Geoforum.pl jest Geodeta Sp. z o.o., wydawca miesięcznika GEODETA oraz serwisu egeodeta24.pl
  • Geoforum.pl jest portalem internetowym i obszernym kompendium wiedzy na tematy związane z geodezją, kartografią, katastrem, GIS-em, fotogrametrią i teledetekcją, nawigacją satelitarną itp. Od 2005 roku na bieżąco dostarcza informacji z powyższych dziedzin i umożliwia ich komentowanie.
  • GEODETA (Magazyn Geoinformacyjny) ukazuje się od czerwca 1995 roku i jest największym oraz najbardziej popularnym polskim miesięcznikiem prezentującym aktualne zagadnienia z zakresu: geodezji, kartografii, katastru, GIS-u, fotogrametrii i teledetekcji, nawigacji satelitarnej itp.
  • GEODETA cyfrowy to elektroniczna wersja tradycyjnego wydania miesięcznika. W serwisie egeodeta24.pl można zamawiać zarówno prenumeratę, jak i pojedynczne wydania

Zespół redakcyjny

  • Katarzyna Pakuła-Kwiecińska (redaktor naczelny)
  • Anna Wardziak (sekretarz redakcji)
  • Jerzy Przywara
  • Jerzy Królikowski (redaktor prowadzący Geoforum.pl)
  • Damian Czekaj
  • Bogdan Grzechnik

Kontakt

Geodeta Sp. z o.o.
02-541 Warszawa,
ul. Narbutta 40/20
tel. (22) 849-41-63, 646-87-44
redakcja@geoforum.pl
prześlij newsa

Prenumerata
prenumerata@geoforum.pl
egeodeta24@geoforum.pl
Reklama
k.kwiecinska@geoforum.pl

facebook twitter linkedIn Instagram RSS