wiadomościksięgarniaprenumeratareklamakontaktRODOpolityka prywatności
Najnowsze wydarzenia z dziedziny geodezji, nawigacji satelitarnej, GIS, katastru, teledetekcji, kartografii. Nowości rynkowe, technologiczne, prawne, wydawnicze. Konferencje, targi, administracja.
reklama
strona główna rss
PRENUMERATA TRADYCYJNAPRENUMERATA CYFROWA
film
Geospatial Revolution, odc. 1
blog
TACHIMETRY

TACHIMETRY
SKANOWANIE LASEROWE

SKANOWANIE LASEROWE
DRONY DLA GEODETY

DRONY DLA GEODETY
NAWI

NAWI
BENTLEY GEOMAGAZYN

BENTLEY GEOMAGAZYN


reklama
reklama

Prace powojenne

- «« « część 6 z 11 » »»


Informatyzacja

Komputeryzacja bardzo szybko zawitała do polskiej geodezji. Pierwsze zastosowanie rozwiązań informatycznych miało miejsce w 1960 r. przy obliczeniach związanych z wyrównaniem państwowej sieci triangulacyjnej. Wykonano je za pomocą maszyny cyfrowej XYZ zbudowanej przez Instytut Matematyki w Warszawie. Jednym z pierwszych centrów komputerowych w kraju był ośrodek utworzony w 1962 r. przy Instytucie Geodezji i Kartografii w Warszawie. Od 1965 r. pracowała w nim maszyna cyfrowa UMC-1, na której prowadzono głównie obliczenia związane z wyrównywaniem sieci triangulacyjnych. W tym samym czasie rozpoczęto studia nad komputerem przystosowanym do wykonywania obliczeń geodezyjnych, który znalazłby zastosowanie w przedsiębiorstwach branżowych.

Prototyp takiej maszyny – Geo-1 był gotowy w 1967 r. Opracował go zespół pracowników Katedry Budowy Maszyn Matematycznych Politechniki Warszawskiej i Instytutu Geodezji i Kartografii. Komputer poddano próbnej eksploatacji, która pozwoliła na zbudowanie w 1968 r. jego udoskonalonej wersji Geo-2.

 
Maszyna licząca Geo2

W kolejnych latach wyprodukowano 18 jego egzemplarzy, które ulokowano w przedsiębiorstwach oraz na uczelniach. W 1972 r. w funkcjonowało już 19 ośrodków geodezyjnych, które dysponowały 26 takimi maszynami. Poza przyspieszeniem procesu obliczeń główne wysiłki skupiono wówczas na automatyzacji procesu tworzenia (kartowania) mapy. Rezultatem prac badawczych było np. skonstruowanie polskich koordynatografów (Kart-1, Kart-2) i przetworników graficzno-cyfrowych. A supernowością – zakupiona w tym czasie przez Państwowe Przedsiębiorstwo Fotogrametrii przystawka EK-5a Wilda do autografu A-5, pozwalającą na rejestrację współrzędnych punktów aerotriangulacji na taśmie papierowej.

W latach 70. utworzono Centrum Informatyzacji Geodezji i Kartografii będące ośrodkiem badawczo-rozwojowym Zjednoczenia „Geokart”, w którym znalazły się komputery serii Odra i Nova (Data General Corp.). Zdecydowano również o utworzeniu pracowni informatycznych w przedsiębiorstwach geodezyjnych. W latach 1972-74 w Centrum powstał m.in. program dla komputera Odra 1204 służący do wyrównania aerotriangulacji blokowej z niezależnych wiązek modeli metodą iteracyjną. W 1975 i 1977 r. wdrożono kolejne programy dla usprawnienia obliczeń w fotogrametrii (Aeroblok i Transblok). Na przełomie lat 70. i 80. podstawowymi komputerami na jego wyposażeniu były już maszyny: Odra, Nova i radzieckie RIAD. Miały one zastosowanie głównie przy skomplikowanych obliczeniach związanych z wyrównaniem osnowy geodezyjnej.

W końcu lat 70. rozpoczęto w Polsce także pierwsze udane próby zastosowania systemu informatycznego do prowadzenia, zakładania i aktualizacji części opisowej ewidencji gruntów. Oprogramowanie o nazwie Ewgrun wykonał zespół złożony z pracowników lubelskich firm: ZETO (Zakłady Elektronicznej Techniki Obliczeniowej) i OPGK. Pierwsze jego wdrożenie zrealizowano w Siedlcach. Na początku lat 80. wszedł on do użytku w wielu biurach administracji geodezyjnej (system pracował wtedy na komputerach serii Odra 1300). Równocześnie rozpoczęto prace nad stworzeniem systemu zarządzania bazami danych (RODAN). Komputeryzacja postępowała. Na początku lat 80. zjednoczenie „Geokart” zamówiło nawet dla sześciu wytypowanych przedsiębiorstw z pionu OPGK polski komputer MERA-400 (pamięć 32Kb, pamięć dyskowa, czytnik taśmy papierowej, drukarka taśmy papierowej, programowano w języku Fortran). Niestety, dostawy przeciągały się, a komputer był wyjątkowo zawodny. Okazało się, że nie tędy droga.

Patrząc z dzisiejszej perspektywy na ówczesne próby zinformatyzowania geodezji, można stwierdzić, że – jak zwykle – plany nie wypaliły. Technika robiła bowiem wielkie kroki do przodu, a planiści tkwili przy komputero-podobnych wyrobach jak MERA, RIAD czy maszyny Geo-2. Przedsiębiorstwa same próbowały zatem stosować najprzeróżniejsze rozwiązania, by usprawnić proces produkcji, kierując się w stronę minikomputerów.

Na własną rękę adaptowano do zastosowań geodezyjnych pierwsze komputery domowe, jakie pojawiły się na polskim rynku. Były to: ZX81 Spectrum firmy Sinlcair, Commodore, Amstrad, czy o wiele od nich droższy MSM z procesorem Intel 8080 (za 1 mln ówczesnych zł). Krajową odpowiedzią na zagraniczne produkty było testowanie w CIGiK komputera Meritum-1 (160 tys. zł) z zakładów Mera Elzab z Zabrza. Gdy w 1984 r. w CIGiK rozpoczynano prace badawcze nad wykorzystaniem numerycznego modelu terenu dla rozmieszczenia anten nadawczych, a rok później zakłady w Błoniu zaczęły produkcję polskiej 32-bitowej Mazovii 2032, wydawało się, że nowoczesna technologia jest na wyciągnięcie ręki. Pomysł z Mazovią szybko jednak zarzucono.

I tak było u nas prawie ze wszystkim. Wystarczy przypomnieć polski teodolit T-6 na radzieckiej licencji zdobytej z kolei na niemieckim Zeissie, przez którego obiektyw mało co było widać, a produkcję którego przerwano, słynny rdzewiejący niwelator Ni4 ze znikającym krzyżem nitek, modele dalmierzy z zakładów Radwar, które równie szybko znikły jak się pojawiły, prototyp polskiego samolotu dla fotogrametrii (MD-12), który przepadł po wielu latach prób. Ciągle wymyślaliśmy to, co inni już dawno zrobili, i to lepiej od nas.


Na początku lat 70. pojawiły się pierwsze kalkulatory. W ciągu kilku lat zrewolucjonizowały one prowadzenie prostych geodezyjnych obliczeń. Nieśmiertelne (wydawałoby się) arytmometry znikły jak za dotknięciem czarodziejskiej różdżki. W połowie lat 80. w wyposażeniu pracowni i zespołów polowych powszechne były już kalkulatory programowalne, jak chociażby HP-25 (Hewlett-Packard) czy TI 58 i TI59 (Texas Instruments), dla których programy pisali z reguły użytkujący je inżynierowie lub zakładowi informatycy.

 

Kalkulatory HP25 i TI58c

Mało kto jednak dzisiaj pamięta, że wiele z tych pierwszych elektronicznych liczydeł oraz komputerów pojawiło się w przedsiębiorstwach tylko dzięki inicjatywie samych pracowników, często przynoszących własny sprzęt do pracy.

Rodziły się lokalne koncepcje. W 1987 r. w Białej Podlaskiej, która wtedy była miastem wojewódzkim, uruchomiono np. bank osnów w miejscowym WODGiK. Niby drobiazg, ale przecież zrobili. W 1989 r. ruszyły programy dla wspomagania procesu obliczeniowego przy scaleniach gruntów, w tym samym roku w sześciu WBGITR-ach rozpoczęto testowanie wrocławskiego programu do prowadzenia ewidencji gruntów Emseg, a do pracy na komputerach klasy PC zaadaptowano lubelski Ewgrun. Już przebąkiwano o budowie systemu informacji terenowej, stworzeniu jednolitego systemu informatycznego na bazie Emsega i Ewgruna oraz mapach w formie cyfrowej. Dwa lata po przełomie z 1989 r. pojawiły się pierwsze próby połączenia grafiki z częścią opisową ewidencji. Wtedy powstały śląska Ewmapa, poznańskie GeoInfo i wyhodowany na Politechnice Warszawskiej – GeoPL.

część 6 z 11
«« « 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 » »»



dodaj komentarz

KOMENTARZE Komentarze są wyłącznie opiniami osób je zamieszczających i nie odzwierciedlają stanowiska redakcji Geoforum. Zabrania się zamieszczania linków i adresów stron internetowych, reklam oraz tekstów wulgarnych, oszczerczych, rasistowskich, szerzących nienawiść, zawierających groźby i innych, które mogą być sprzeczne z prawem. W przypadku niezachowania powyższych reguł oraz elementarnych zasad kultury wypowiedzi administrator zastrzega sobie prawo do kasowania całych wpisów. Użytkownik portalu Geoforum.pl ponosi wyłączną odpowiedzialność za zamieszczane przez siebie komentarze, w szczególności jest odpowiedzialny za ewentualne naruszenie praw lub dóbr osób trzecich oraz szkody wynikłe z tego tytułu.

komentarze menu_text_pl



reklama
reklama





2009 created by BRTSOFT.com
© 2005-2019 Geodeta Sp. z o.o.
mapa stronyprenumeratareklamakontakt