wiadomościksięgarniaprenumeratareklamakontaktRODOpolityka prywatności
Najnowsze wydarzenia z dziedziny geodezji, nawigacji satelitarnej, GIS, katastru, teledetekcji, kartografii. Nowości rynkowe, technologiczne, prawne, wydawnicze. Konferencje, targi, administracja.
reklama
strona główna rss
PRENUMERATA TRADYCYJNAPRENUMERATA CYFROWA
film
Geoida od GOCE
blog
DRONY DLA GEODETY

DRONY DLA GEODETY
NAWI

NAWI
TACHIMETRY

TACHIMETRY
SKANOWANIE LASEROWE

SKANOWANIE LASEROWE
BENTLEY GEOMAGAZYN

BENTLEY GEOMAGAZYN


reklama
reklama

W wolnej Polsce

- część 1 z 3 » »»


„Sklejanie” trzech zaborów

W 1918 r. z chwilą odzyskania niepodległości polska geodezja stanęła przed ogromnym wyzwaniem. Polityka trzech zaborczych krajów spowodowała, że mieliśmy różne systemy miar, 9 układów sieci triangulacyjnych odniesionych do poziomu trzech mórz (Bałtyckiego, Północnego i Adriatyku), dwa systemy katastralne (pruski i austriacki) i wschodnie połacie kraju bez żadnego katastru oraz nieliczną grupę fachowców, do tego wykształconych zgodnie z wymogami pruskiego, austriackiego albo rosyjskiego państwa. Jeśli nie liczyć dwuletniego kursu na Politechnice Lwowskiej, tylko przysposabiającego do zawodu mierniczego, w Polsce nie istniało szkolnictwo geodezyjne. Wszystko trzeba było budować prawie od początku.

Zaczęto od ujednolicenia systemu miar i wag. W 1919 r. Polska przystąpiła do Międzynarodowej Konwencji Miar i Wag, w tym samym roku ukazał się dekret o miarach, a w Warszawie powstał urząd, zajmujący się wydawaniem certyfikatów dla wzorców miar oraz narzędzi mierniczych (Główny Urząd Miar). W utworzonym w 1919 r. Ministerstwie Robót Publicznych znalazł się z kolei Wydział Pomiarowy zajmujący się sprawami geodezji. Wraz z powstałym w tym samym roku Instytutem Wojskowo-Geograficznym (od 1921 r. Wojskowym Instytutem Geograficznym – WIG) był on odpowiedzialny za prowadzenie pomiarów podstawowych na terenie całego kraju. Już rok później ukazały się pierwsze tymczasowe przepisy regulujące prowadzenie pomiarów miast, wykonywania zdjęć stolikowych i zakładania osnowy poligonowej. Równolegle opracowano instrukcję techniczną Głównego Urzędu Ziemskiego dotyczącą pomiarów na terenach rolnych.

W pierwszych kilkunastu latach główne zadania administracji państwowej skupione były na odnowieniu podstawowej osnowy kraju, pokryciu Polski nowymi mapami topograficznymi, pomiarach geodezyjnych wynikających z prowadzonej wielkiej reformy rolnej oraz organizacji szkolnictwa i sektora usług geodezyjnych.

Już w listopadzie 1918 r. na bazie istniejącej od stycznia Vermessungsschule in Warschau utworzono Wojskową Szkołę Mierniczą, przemianowaną rok później na Oficerską Szkołę Topografów. W 1919 r. w Szkole Głównej Gospodarstwa Wiejskiego w Warszawie otwarto Zakład Urządzania Lasów. Dwa lata później na Politechnice Warszawskiej rusza Wydział Mierniczy, a na Politechnice Lwowskiej na Wydziale Inżynierii Lądowej i Wodnej – Oddział Mierniczy.

W tym samym roku z inicjatywy wybitnego polskiego kartografa Eugeniusza Romera (1871-1954) utworzono we Lwowie spółkę akcyjną „Atlas” zajmującą się produkcją map i podręczników (od 1924 r. „Książnica Atlas”). W 1924 r. powstaje pracownia kartograficzna w Państwowym Instytucie Geologicznym w Warszawie.

Organizowane jest szkolnictwo. We Lwowie Cesarsko-Królewską Szkołę Politechniczną kształcącą geometrów na 2- i 3-letnich kursach na Wydziale Inżynierii Lądowej przekształcono w 1921 r. w Politechnikę z Oddziałem Mierniczym na Wydziale Komunikacji. Na Politechnice Warszawskiej utworzono w tym samym roku Wydział Mierniczy.

W 1924 r. w większych miastach funkcjonują już szkoły średnie kształcące przyszłych mierniczych (Warszawa, Poznań, Łomża, Lwów, Kraków i Kowel – dzisiejsza Ukraina).

W końcu lat 30. opracowano prawne zręby systemu katastralnego. Odpowiednią ustawę o rejestrach gruntowych przygotowano w 1938 r., ale jej wejście w życie uniemożliwił wybuch II wojny światowej. Ustawa ta stała się jednak podstawą dla ustawy katastralnej uchwalonej w 1947 r. Co prawda w okresie międzywojennym nie zdołano ujednolicić katastru i wprowadzić go na terenie całego kraju, ale należy pamiętać, że w ramach reformy rolnej do 1939 r. rozparcelowano ponad 2,6 mln ha gruntów i scalono ponad 5,4 mln, a w latach 1935-38 w pracach tych stale brało udział około 1000 mierniczych i kreślarzy.

Innym ważnym zadaniem służby geodezyjnej było wówczas opracowanie map topograficznych kraju, za które odpowiedzialny Wojskowy Instytut Geograficzny (WIG).

geodezja

Budynek WIG, koniec lat 30. XX wieku

Zadecydowano, by w pierwszej kolejności wykonać mapę w skali 1:100 000, a dopiero później przystąpić do realizacji arkuszy w skalach większych. W początkowym okresie (do 1931 r.) sprowadzało się to do opracowań (1:100 000) na bazie map archiwalnych (wykonanych przez zaborców) zweryfikowanych w terenie. Od 1931 r. były to już mapy zrobione na podstawie aktualnych zdjęć stolikowych (skala 1:20 000). Do 1939 r. udało się opracować mapę podstawową dla całego obszaru Polski oraz prawie 2000 arkuszy map topograficznych w skali 1:25 000 (z 3915 arkuszy ogółem).

W końcu lat 20. zrodziła się koncepcja stworzenia jednostki zajmującej się opracowaniami fotogrametrycznymi. W roku 1929 Ministerstwo Robót Publicznych utworzyło w Krakowie Wydział Fotogeodezyjny z pierwszą w Polsce pracownią fotogrametryczną.

geodezja

Zdjęcie lotnicze rzeki Czeremoszu

Jednym z zadań był fotoplan rzeki Czeremoszu. W 1930 r. ministerstwo powołało do życia przedsiębiorstwo fotolotnicze „Fotolot”, którego siedziba znalazła się na Polu Mokotowskim w Warszawie. Nowa firma przejęła od oddziału krakowskiego wyposażenie i wystartowała z jednym samolotem Fokker. Do 1939 r. „Fotolot” wykonał m.in. mapy melioracyjne Polesia, liczne opracowania autogrametryczne polskich miast w skalach 1:1000 i 1:10 000 i fotoplany. Do 1938 r. wykonano w Polsce zdjęcia lotnicze na obszarze 143 tys. km2. Tuż przed wybuchem II wojny światowej przedsiębiorstwo dysponowało 5 samolotami, a jego załoga liczyła ponad 100 osób.

część 1 z 3
1 2 3 » »»



dodaj komentarz

KOMENTARZE Komentarze są wyłącznie opiniami osób je zamieszczających i nie odzwierciedlają stanowiska redakcji Geoforum. Zabrania się zamieszczania linków i adresów stron internetowych, reklam oraz tekstów wulgarnych, oszczerczych, rasistowskich, szerzących nienawiść, zawierających groźby i innych, które mogą być sprzeczne z prawem. W przypadku niezachowania powyższych reguł oraz elementarnych zasad kultury wypowiedzi administrator zastrzega sobie prawo do kasowania całych wpisów. Użytkownik portalu Geoforum.pl ponosi wyłączną odpowiedzialność za zamieszczane przez siebie komentarze, w szczególności jest odpowiedzialny za ewentualne naruszenie praw lub dóbr osób trzecich oraz szkody wynikłe z tego tytułu.

komentarze menu_text_pl



reklama
reklama





2009 created by BRTSOFT.com
© 2005-2018 Geodeta Sp. z o.o.
mapa stronyprenumeratareklamakontakt