wiadomościksięgarniaprenumeratareklamakontaktRODOpolityka prywatnościnewsletter
Najnowsze wydarzenia z dziedziny geodezji, nawigacji satelitarnej, GIS, katastru, teledetekcji, kartografii. Nowości rynkowe, technologiczne, prawne, wydawnicze. Konferencje, targi, administracja.
blog

Archiwum GEODETY


Regulamin internetowego Archiwum GEODETY


1995199619971998199920002001
2002200320042005200620072008
2009201020112012201320142015
20162017201820192020
| Czerwiec 2018, Nr 6 (277) |


• Stracona perspektywa, czyli jak unijne miliony przechodzą branży geodezyjnej koło nosa • Jakie orto dla miast? Minimalizowanie efektu „kładzenia” się budynków • Wkraczając w erę multi-GNSS. Korzyści i problemy wynikające ze zbiorczego wykorzystania systemów GNSS • Czy sąd może dowolnie podzielić nieruchomość? W ...

powrót

Henryk Bartoszewicz

Dzieje Żółkwi opisane mapami

Atlas historyczny miast ukraińskich, tom trzeci: Żółkiew. Atlas Żółkwi to publikacja z serii atlasów miejskich wydawanych pod patronatem Międzynarodowej Komisji Historii Miast. Podstawowym celem przedsięwzięcia jest utworzenie kartograficznej bazy źródłowej do badań porównawczych nad dziejami miast europejskich. Ukraina przystąpiła do tej inicjatywy jako 19. państwo.

Plan Żółkwi i wsi Winniki, 1841 r., Atlas, t. 3, reprodukcja 1.3
Plan Żółkwi i wsi Winniki, 1841 r., Atlas, t. 3, reprodukcja 1.3
Miałem już okazję zaprezentować na łamach miesięcznika GEODETA 1/2016 pierwszy tom Atlasu historycznego miast ukraińskich ukazujący obraz kartograficzny Lwowa. W tym samym roku opublikowano kolejny tom – poświęcony Żółkwi. Został on opatrzony numerem trzecim, ponieważ drugi zarezerwowano dla atlasu historycznego stołecznego Kijowa.

Atlas historyczny Żółkwi, podobnie jak Lwowa, przygotował do druku zespół badaczy pod kierunkiem naukowym Myrona Kaprala. Oprócz redaktora naukowego atlasu w skład grona autorów wchodzą: Jurij Dubyk, Ulana Kryształowycz, Jurij Łukomskyj, Taras Mylan, Igor Okonczenko, Olga Okonczenko, Wasyl Słobodian, Bohdan Smereka i Andrij Feloniuk. Dzieło to zawiera skromniejszy materiał kartograficzny aniżeli tom Lwów, zarówno ze względu na wielkość miasta, jak i stan zachowania jego dawnych planów i widoków. W tomie Żółkiew opublikowano: 11 reprodukcji oryginalnych map wielkoskalowych, 6 widoków i panoram miasta, a także 5 autorskich planów historycznych ukazujących rozwój przestrzenny miasta. Część tekstowa w językach ukraiń­skim i angielskim prezentuje dzieje kartografii Żółkwi oraz rozwój przestrzenny, urbanistyczny i architektoniczny miasta (s. 2-45).

Mapy wielkoskalowe, których reprodukcje zamieszczono w atlasie Żółkwi, należy zaliczyć do wartoś­ciowych źródeł kartograficznych. Nie zachował się żaden plan ogólny Żółkwi w dużej skali z okresu do 1772 r., kiedy miasto pozostawało w granicach Rzeczypospolitej. Najstarszy spośród kartografików umieszczonych w tej pub­likacji jest arkusz (sekcja 260) zdjęcia wojskowego Galicji i Lodomerii, które sporządził po pierwszym rozbiorze Polski, w latach 1779-
-1783, zespół austriackich kartografów wojskowych kierowany przez ppłk. Fridricha von Miega. Oryginał dzieła kartograficznego Miega wykonany w skali około 1:28 000 jest przechowywany w zasobie Kiergs­archiv w Wiedniu.

Na arkuszu Żółkiew o wymiarach 63 x 42 cm wykreś­lono miasto i jego okolice. Zasięgiem obejmuje on obszar od miejscowości Zawady („Zawatky”) i Wola Wysocka („Wola”) na zachodzie do miejscowości Dzibułki („Dzibulky”) na wschodzie oraz od miejscowoś­ci Turynka („Turinka”) na północy do miejscowości Wierzbiany („Wirzbianÿ”) na południu. Oznaczono na nim Żółkiew w ówczesnych granicach administracyjnych. Zabudowę przedstawiono w uproszczony sposób zindywidualizowany, używając barwy czerwonej.

Grupę XIX-wiecznych kartografików otwiera Situations und Ideal-Charte z 1817 r. autorstwa Antoniusa Bodnera. Jest to także mapa Żółkwi i okolic, ale w tym przypadku ukazująca miasto o wiele mniej dokładnie niż omówione XVIII-wieczne zdjęcie wojskowe.
Najstarszym planem ogólnym jest Brulionplan der Stadt Zolkiew und des Dorfes Winniki (ryc. 1) sporządzony w 1841 r. wielobarwną techniką rękopiś­mienną na arkuszu papieru o wymiarach 43 x 35 cm w skali około 1:7500. Autorem planu, którego oryginał jest przechowywany w zasobie Cent­ralnego Państwowego Historycznego Archiwum Ukrainy we Lwowie, jest geometra Meyer. Przedstawiono na nim miasto i graniczącą z nim wieś Winniki. Wykreślono granice miasta i granice działek. Zabudowę zaprezentowano w sposób...

Pełna treść artykułu w czerwcowym wydaniu miesięcznika GEODETA

powrót

dodaj komentarz

KOMENTARZE Komentarze są wyłącznie opiniami osób je zamieszczających i nie odzwierciedlają stanowiska redakcji Geoforum. Zabrania się zamieszczania linków i adresów stron internetowych, reklam oraz tekstów wulgarnych, oszczerczych, rasistowskich, szerzących nienawiść, zawierających groźby i innych, które mogą być sprzeczne z prawem. W przypadku niezachowania powyższych reguł oraz elementarnych zasad kultury wypowiedzi administrator zastrzega sobie prawo do kasowania całych wpisów. Użytkownik portalu Geoforum.pl ponosi wyłączną odpowiedzialność za zamieszczane przez siebie komentarze, w szczególności jest odpowiedzialny za ewentualne naruszenie praw lub dóbr osób trzecich oraz szkody wynikłe z tego tytułu.

komentarze edition_article


Geospatial Revolution, odc. 1
czy wiesz, że...
© 2005-2020 Geodeta Sp. z o.o.
created by BRTSOFT

O nas

  • Właścicielem portalu Geoforum.pl jest Geodeta Sp. z o.o., wydawca miesięcznika GEODETA oraz serwisu egeodeta24.pl
  • Geoforum.pl jest portalem internetowym i obszernym kompendium wiedzy na tematy związane z geodezją, kartografią, katastrem, GIS-em, fotogrametrią i teledetekcją, nawigacją satelitarną itp. Od 2005 roku na bieżąco dostarcza informacji z powyższych dziedzin i umożliwia ich komentowanie.
  • GEODETA (Magazyn Geoinformacyjny) ukazuje się od czerwca 1995 roku i jest największym oraz najbardziej popularnym polskim miesięcznikiem prezentującym aktualne zagadnienia z zakresu: geodezji, kartografii, katastru, GIS-u, fotogrametrii i teledetekcji, nawigacji satelitarnej itp.
  • GEODETA cyfrowy to elektroniczna wersja tradycyjnego wydania miesięcznika. W serwisie egeodeta24.pl można zamawiać zarówno prenumeratę, jak i pojedynczne wydania

Zespół redakcyjny

  • Katarzyna Pakuła-Kwiecińska (redaktor naczelny)
  • Anna Wardziak (sekretarz redakcji)
  • Jerzy Przywara
  • Bożena Baranek (szefowa Działu Prenumeraty)
  • Jerzy Królikowski (redaktor prowadzący Geoforum.pl)
  • Damian Czekaj
  • Bogdan Grzechnik

Kontakt

Geodeta Sp. z o.o.
02-541 Warszawa,
ul. Narbutta 40/20
tel. (22) 849-41-63, 646-87-44
redakcja@geoforum.pl
prześlij newsa

Prenumerata
prenumerata@geoforum.pl
b.baranek@geoforum.pl
Reklama
k.kwiecinska@geoforum.pl

facebook twitter linkedIn Instagram RSS