Ciekawe Tematyarchiwum Geodetywiadomościnewsletterkontaktreklama
Najnowsze wydarzenia z dziedziny geodezji, nawigacji satelitarnej, GIS, katastru, teledetekcji, kartografii. Nowości rynkowe, technologiczne, prawne, wydawnicze. Konferencje, targi, administracja.
blog

Archiwum GEODETY


Internetowe Archiwum GEODETY jest ogólnodostępne i zawiera:
• wszystkie artykuły zamieszczone w miesięczniku GEODETA w latach 1995–2023 w postaci osobnych plików PDF;
• wszystkie wydania miesięcznika GEODETA z lat 1995–2023 w postaci plików PDF.
Pliki można ściągać do wykorzystania na własne potrzeby. Copyright GEODETA Sp. z o.o. i następcy prawni. Wszystkie prawa zastrzeżone łącznie z tłumaczeniami na języki obce.

W przypadku problemów z dostępem do internetowego Archiwum GEODETY prosimy o kontakt mailowy (geoforum@geoforum.pl)


1995199619971998199920002001
2002200320042005200620072008
2009201020112012201320142015
2016201720182019202020212022
2023
| Sierpień 2015, Nr 8 (243) |


• Na drony przyjdzie jeszcze czas – mówią Jacek Siedlik i Witold Kuźnicki z MGGP Aero, obalając mity narosłe wokół wykorzystania UAV w fotogrametrii • Co pomierzy dron? – ocenę dokładności pomiarów szczegółów terenowych przedstawiają naukowcy z Uniwersytetu Przyrodniczego we Wrocławiu i praktycy z poznańskiej firmy PUGK ...

powrót

Henryk Bartoszewicz

Wielkie Księstwo Poznańskie

To autonomiczne księstwo powstało w wyniku zmian tery­torialnych dokonanych przez kongres wiedeński (1815 r.). Utworzono je – obok Królestwa Polskiego i Wolnego Miasta Krakowa – w wyniku podziału Księstwa Warszawskiego.

Obszar Wielkiego Księstwa Poznańskiego (1815-48) obejmował Wielkopolskę bez jej wschodniej części i liczył 29 591 kilometrów kw. W 1815 r. zamieszkiwało je około 774 tys. osób, a według spisu ludnoś­ci przeprowadzonego w 1816 r. – 820 176 [J. Wąsicki, 1980, s. 63, 111]. Weszło ono w skład Prus, a siedzibą jego władz był Poznań.

Artykuł pierwszy podpisanej 3 maja 1815 r. w Wiedniu konwencji rosyjsko-prus­kiej stwierdzał, że części ziem Księ­s­twa Warszawskiego, jaka przypadła królowi pruskiemu i jego następcom z pełną suwerennością i pełną własnością, pod nazwą Wielkiego Księstwa Poznańskiego, objęta będzie następującą linią: Zaczynając od granicy Prus Wschodnich we wsi Neuhoff (Nowydwór) nowa linia ciągnąć się będzie granicą Prus Zachodnich, taką, jaka była od roku 1772 aż do traktatu tylżyckiego, do wsi Leibiltsch (Lubicz), która należeć będzie do Księstwa Warszawskiego [używana w tym dokumencie nazwa Księstwo Warszawskie odnosi się do częś­ci jego terytorium, z którego utworzono Królestwo Polskie – H.B.]. Stamtąd będzie ciągnąć się linia, która zostawiając Kompania (Kopaninę), Grabowiec i Szczytno Prusom, przechodzi przez Wisłę przy tem ostatniem miejscu, z drugiej strony rzeki wpadające naprzeciwko Szczytna w Wisłę, aż do dawnej granicy powiatu noteckiego, przy Gross-Opoczko (Opokach): w ten sposób, iż Służewo należeć będzie do Księstwa, a Przybranowa, Hollander (Holendry) i Maciejewo do Prus. Od Gross-Opoczko (Opok) pójdzie linia przez Chlewiska, które zostaną w Prusach, do wsi Przybysław, a stamtąd przez wsie Piaski, Chełmce, Witowiczki, Kobylanka, Wojczyn, Orchowo, aż do miasta Powidz. Od Powidza dalsza linia przeprowadzona będzie przez miasto Słupcę, aż do punktu, w którym schodzą się rzeki Warta i Prosna. Od tego punktu pójdzie linia w górę rzeki Prosny, aż do wsi Kościelna Wieś, o milę od miasta Kalisz odległej. Tam, zostawiwszy temu miastu (z lewego brzegu rzeki Prosny) obwód w półkole, w tej odległości, jaka jest od Kościelnej Wsi do Kalisza, zwróci się linia do koryta Prosny i ciągnąć się będzie w górę, przez miasta Grabów, Wieruszów, Bolesławiec, dla zamknięcia jej przy wsi Gola, na granicy Śląska naprzeciwko Byczyny (Pitschin) [Dziennik Praw Królestwa Polskiego, t. 2, nr 11, s. 354-359].

Konwencja rosyjsko-pruska przewidywała także przeprowadzenie demarkacji granicy między Wielkim Księstwem Poznańskim a Królestwem Polskim. Jej art. 41 stanowił, że niezwłocznie zostanie powołana wspólna wojskowa i cywilna komisja, która sporządzi zdjęcie, wykona mapę i opis topograficzny nowej granicy. Ponadto przewidywał wytyczenie granicy w terenie poprzez ustawienie słupów granicznych [Dziennik Praw Królestwa Polskiego, 1816, t. 2, nr 11, s. 408-?409]. Prace demarkacyjne granicy między Królestwem Polskim i Wielkim Księstwem Poznańskim były prowadzone w ramach wytyczania polsko-pruskiej linii granicznej. Wykreślone wówczas kartografika stanowiły także część sporządzonych map granicznych. Zachowane mapy delimitacyjne i demarkacyjne zostały przedstawione w artykule opublikowanym na łamach GEODETY [H. Bartoszewicz, 2012].

Na mocy konwencji zawartej między Rosją i Prusami 3 maja 1815 r. król prus­ki Fryderyk Wilhelm III 15 maja wydał patent okupacyjny, który głosił: Wskutek ugody, zawartej między mocarstwami na kongresie wiedeńskim, wróciły niektóre z naszych dawniejszych prowincji polskich do naszych państw. Posiadłości te składają się z części zaboru pruskiego z r. 1772, przypadłych do Księstwa Warszawskiego, z miasta Torunia, obecnego departamentu poznańskiego, z wyjątkiem części jednej powiatu powidzkiego i pyzdrskiego, i z części departamentu kaliskiego aż pod Prosnę, z wyjątkiem miasta i powiatu kaliskiego. Z tych ziem wracają powiaty...

Pełna treść artykułu w sierpniowym wydaniu GEODETY

powrót

dodaj komentarz

KOMENTARZE Komentarze są wyłącznie opiniami osób je zamieszczających i nie odzwierciedlają stanowiska redakcji Geoforum. Zabrania się zamieszczania linków i adresów stron internetowych, reklam oraz tekstów wulgarnych, oszczerczych, rasistowskich, szerzących nienawiść, zawierających groźby i innych, które mogą być sprzeczne z prawem. W przypadku niezachowania powyższych reguł oraz elementarnych zasad kultury wypowiedzi administrator zastrzega sobie prawo do kasowania całych wpisów. Użytkownik portalu Geoforum.pl ponosi wyłączną odpowiedzialność za zamieszczane przez siebie komentarze, w szczególności jest odpowiedzialny za ewentualne naruszenie praw lub dóbr osób trzecich oraz szkody wynikłe z tego tytułu.

ładowanie komentarzy

Dron prześwietla budynek za pomocą wi-fi
czy wiesz, że...
© 2023 - 2024 Geo-System Sp. z o.o.

O nas

Geoforum.pl jest portalem internetowym i obszernym kompendium wiedzy na tematy związane z geodezją, kartografią, katastrem, GIS-em, fotogrametrią i teledetekcją, nawigacją satelitarną itp.

Historia

Portal Geoforum.pl został uruchomiony przez redakcję miesięcznika GEODETA w 2005 r. i był prowadzony do 2023 r. przez Geodeta Sp. z o.o.
Od 2 maja 2023 roku serwis prowadzony jest przez Geo-System Sp. z o.o.

Reklama

Zapraszamy do kontaktu na adres
redakcji:

Kontakt

Redaktor prowadzący:
Damian Czekaj
Sekretarz redakcji:
Oliwia Horbaczewska
prześlij newsa

facebook twitter linkedIn Instagram RSS