wiadomościMiesięcznik GEODETAprenumeratareklamaksięgarniakontaktRODOpolityka prywatnościnewsletter
Najnowsze wydarzenia z dziedziny geodezji, nawigacji satelitarnej, GIS, katastru, teledetekcji, kartografii. Nowości rynkowe, technologiczne, prawne, wydawnicze. Konferencje, targi, administracja.
blog

Archiwum GEODETY


Regulamin internetowego Archiwum GEODETY


1995199619971998199920002001
2002200320042005200620072008
2009201020112012201320142015
201620172018201920202021
| Listopad 2007, Nr 11 (150) |


• Jak nawigować F-16? • O urbanistach i geodetach w rozmowie z Olgierdem Dziekońskim • O warszawskiej geodezji mówią Tomasz Myśliński i pracownicy stołecznego Biura Geodezji i Kartografii • Artykuł recenzowany: Z EGiB do LPIS i z powrotem, czyli pozyskiwanie danych mapy ewidencyjnej w świetle potrzeb systemu LPIS oraz ...

powrót

Adam Brzuzek, Arkadiusz Pawlik, Andrzej Rypulak

Siła w różnorodności

Systemy nawigacyjne samolotu F-16 blok 52+

Wdrażany obecnie do Polskich Sił Powietrznych F-16 jest najbardziej medialnym samolotem w historii polskiego lotnictwa wojskowego. Każdy obywatel RP czuje się ekspertem w tej dziedzinie, potrafi ocenić, czy jest on lepszy czy gorszy od innych. Jednak o jakości maszyny decydują nie tylko osiągi oraz rodzaje uzbrojenia, ale również jakość wyposażenia awionicznego, w tym przede wszystkim systemy nawigacyjne. Na ten temat informacje są bardzo ubogie.

Spróbujmy więc przybliżyć tę tematykę, charakteryzując urządzenia i systemy nawigacyjne samolotu F-16. Przypomnijmy, że nawigacja powietrzna to kierowanie ruchem statków powietrznych podczas przemieszczania się z jednego punktu w przestrzeni do drugiego. Jej celem jest znalezienie odpowiedzi na następujące pytania:
• Gdzie jestem i gdzie powinienem być?
• Którą drogą mam się poruszać i jak daleko jest do celu (następnego punktu drogi)?

W przypadku lotnictwa wojskowego dochodzą jeszcze:
• Gdzie są obiekty własne, gdzie nieprzyjaciela?
• Gdzie są obiekty ataku?

W znalezieniu odpowiedzi na te pytania pomagają umieszczone na pokładzie samolotu systemy nawigacyjne, takie jak:
• zintegrowany system nawigacyjny GPS/INS (Global Positioning System/Inertial Navigation System),
• wielofunkcyjny odbiornik nawigacyjny MMR (Multi Mode Receiver),
• system TACAN (Tactical Air Navigation),
• centrala danych aerometrycznych FES (Flight Environment System),
• system nawigacji według rzeźby terenu DTS (Digital Terrain System),
• pokładowy interrogator – transponder CIT (Combined Interrogator-Transponder),
• system wymiany informacji taktycznej (Link-16),
• radar pokładowy FCR (Fire Control Radar).


Rys. Schemat funkcjonalny systemu GPS/INS

Klasyfikacja systemów nawigacyjnych samolotu
Rozpatrując zagadnienie systemów nawigacyjnych samolotu F-16, należy uwzględnić fakt, iż producent dokonał specyficznego podziału pokładowego wyposażenia nawigacyjnego. Urządzenia i systemy wykorzystywane podczas lotów bojowych – dostarczające informacji nawigacyjnych do systemu zarządzania uzbrojeniem lub umożliwiające wykonanie skrytego podejścia w rejon celu – zaliczone są do grupy Awioniki Ataku (Attack Avionic Systems). Są to:
• zintegrowany system nawigacyjny GPS/INS,
• pokładowa stacja radiolokacyjna,
• radiowysokościomierz,
• system nawigacji według rzeźby terenu DTS.

W procesie obsługiwania samolotu F-16 powyższymi urządzeniami i systemami zajmuje się personel techniczny specjalności Attack Avionics.
Z kolei urządzenia i systemy o przeznaczeniu głównie „pokojowym” tworzą właściwą grupę urządzeń nawigacyjnych (Navigation Systems). Są to:
• centrala danych aerometrycznych,
• wielofunkcyjny odbiornik nawigacyjny MMR,
• pokładowy interrogator-transponder CIT systemu identyfikacji „swój-obcy” (AIFF – Advanced Identification Friend or Foe System),
• system przyrządów pilotażowo-nawigacyjnych.

Zaliczenie systemu AIFF do grupy urządzeń nawigacyjnych jest kontrowersyjne. Z jednej strony ma swoje uzasadnienie ze względu na jego współpracę z ośrodkami kontroli ruchu lotniczego, z drugiej zaś – należy podkreślić, że zasadniczym przeznaczeniem tego systemu jest jednak identyfikacja „swój-obcy” w warunkach bojowych. Z tego względu celowe wydawałoby się umieszczenie systemu AIFF w grupie Awioniki Ataku.

Co ciekawsze, w procesie obsługi samolotu F-16 urządzeniami i systemami z grupy Navigation zajmuje się personel techniczny aż dwóch specjalności: Systemy sterowania i przyrządy pokładowe (Flight Controls/Instruments) oraz Łączność/Nawigacja/Walka elektroniczna (Communication/Navigation/Electronic Warfare).

W F-16 zainstalowany jest ponadto pokładowy terminal MIDS (Multifunction Information Distribution System). Ze względu na wspólny zakres częstotliwości pracy integruje on w jednym bloku pracę dwóch systemów:
• systemu wymiany informacji taktycznej (czyli Link-16),
• pokładowej części systemu bliskiej radionawigacji TACAN...

Pełna treść artykułu w listopadowym wydaniu GEODETY

powrót

dodaj komentarz

KOMENTARZE Komentarze są wyłącznie opiniami osób je zamieszczających i nie odzwierciedlają stanowiska redakcji Geoforum. Zabrania się zamieszczania linków i adresów stron internetowych, reklam oraz tekstów wulgarnych, oszczerczych, rasistowskich, szerzących nienawiść, zawierających groźby i innych, które mogą być sprzeczne z prawem. W przypadku niezachowania powyższych reguł oraz elementarnych zasad kultury wypowiedzi administrator zastrzega sobie prawo do kasowania całych wpisów. Użytkownik portalu Geoforum.pl ponosi wyłączną odpowiedzialność za zamieszczane przez siebie komentarze, w szczególności jest odpowiedzialny za ewentualne naruszenie praw lub dóbr osób trzecich oraz szkody wynikłe z tego tytułu.

komentarze edition_article

Modelowanie Dębu Bartek
czy wiesz, że...
© 2005-2021 Geodeta Sp. z o.o.
created by BRTSOFT

O nas

  • Właścicielem portalu Geoforum.pl jest Geodeta Sp. z o.o., wydawca miesięcznika GEODETA oraz serwisu egeodeta24.pl
  • Geoforum.pl jest portalem internetowym i obszernym kompendium wiedzy na tematy związane z geodezją, kartografią, katastrem, GIS-em, fotogrametrią i teledetekcją, nawigacją satelitarną itp. Od 2005 roku na bieżąco dostarcza informacji z powyższych dziedzin i umożliwia ich komentowanie.
  • GEODETA (Magazyn Geoinformacyjny) ukazuje się od czerwca 1995 roku i jest największym oraz najbardziej popularnym polskim miesięcznikiem prezentującym aktualne zagadnienia z zakresu: geodezji, kartografii, katastru, GIS-u, fotogrametrii i teledetekcji, nawigacji satelitarnej itp.
  • GEODETA cyfrowy to elektroniczna wersja tradycyjnego wydania miesięcznika. W serwisie egeodeta24.pl można zamawiać zarówno prenumeratę, jak i pojedynczne wydania

Zespół redakcyjny

  • Katarzyna Pakuła-Kwiecińska (redaktor naczelny)
  • Anna Wardziak (sekretarz redakcji)
  • Jerzy Przywara
  • Jerzy Królikowski (redaktor prowadzący Geoforum.pl)
  • Damian Czekaj
  • Bogdan Grzechnik

Kontakt

Geodeta Sp. z o.o.
02-541 Warszawa,
ul. Narbutta 40/20
tel. (22) 849-41-63, 646-87-44
redakcja@geoforum.pl
prześlij newsa

Prenumerata
prenumerata@geoforum.pl
egeodeta24@geoforum.pl
Reklama
k.kwiecinska@geoforum.pl

facebook twitter linkedIn Instagram RSS