Podczas dzisiejszego (15 maja) posiedzenia, Rada Ministrów zaakceptowała Raport o stanie zagospodarowania przestrzennego kraju, przedłożony przez ministra budownictwa. Stwierdza on m.in., że najważniejsze problemy związane z systemem zarządzania rozwojem przestrzennym w Polsce to niewystarczająca liczba obszarów objętych planami zagospodarowania przestrzennego na poziomie gminnym oraz niespójność przepisów prawnych.
W raporcie wskazano również na: przewlekłość procedur postępowania lokalizacyjnego, braki w ustalaniu hierarchii dokumentów planistycznych oraz niedostosowanie przewidzianych przepisami instrumentów zarządzania przestrzenią do faktycznie występujących problemów przestrzennych.
Wśród najpilniejszych zadań służących poprawie tego stanu wymienić należy przygotowanie kompleksowej ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Powinny w niej zostać wskazane działania usprawniające system gospodarowania przestrzenią. Niezbędne jest też wprowadzenie korekt w innych przepisach związanych z gospodarką przestrzenną oraz mających wpływ na proces inwestycyjny.
Docelowy system planowania przestrzennego powinien być oparty o zasadę subsydiarności, aby każdemu szczeblowi władzy odpowiadały określone kompetencje w zakresie gospodarowania przestrzenią, oraz o zasadę efektywności, zakładającą usprawnienie procesu podejmowania i realizacji postanowień.
Powstałe w ostatnich kilkunastu latach trudności wymagają zmian polegających na:
określeniu zadań w zakresie planowania na wszystkich szczeblach władzy,
uporządkowaniu systemu planowania przestrzennego,
skróceniu i uproszczeniu procedur lokalizacyjnych,
zwiększeniu podaży terenów, w tym w szczególności pod budownictwo mieszkaniowe,
doprecyzowaniu przepisów dotyczących obowiązku sporządzania planów miejscowych,
ograniczeniu uznawalności i zwiększenie jawności procedur lokalizacyjnych,
korektach związanych z przepisami Unii Europejskiej, np. dotyczącymi zarządzania środowiskiem miejskim lub morską strefą przybrzeżną.
Część wniosków zawartych w raporcie została już uwzględniona w przygotowanym przez rząd projekcie ustawy o zmianie ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Przygotowanie raportu w podobnym trybie przewidywała ustawa z 7 lipca 1994 r., jednak żadnemu z ówczesnych ministrów nie udało się przedstawić dokumentu pod obrady Rady Ministrów. Raport jest pierwszym tego typu dokumentem opracowanym po wejściu w życie ustawy z 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Jej przepisy zobowiązują ministra budownictwa do okresowego monitorowania systemu zarządzania rozwojem przestrzennym. Informacje zawarte w raporcie mogą zostać wykorzystane przy opracowaniu nowej Koncepcji Zagospodarowania Przestrzennego Kraju.
