wiadomościmapa firmprenumeratareklamakontaktciasteczka
Najnowsze wydarzenia z dziedziny geodezji, nawigacji satelitarnej, GIS, katastru, teledetekcji, kartografii. Nowości rynkowe, technologiczne, prawne, wydawnicze. Konferencje, targi, administracja.
reklama
strona główna rss
PRENUMERATA TRADYCYJNAPRENUMERATA CYFROWA
film
Pierwsze na świecie urządzenie wielofunkcyjne na baterię
blog
NAWI

NAWI
BENTLEY GEOMAGAZYN

BENTLEY GEOMAGAZYN
TACHIMETRY

TACHIMETRY
SKANERY LASEROWE

SKANERY LASEROWE


reklama
reklama

Geoludzie



ABCDFGHKLMNOPRSŚTWZ

Tadeusz Banachiewicz (1882-1954)


Urodził się w Warszawie 13 lutego 1882 roku w rodzinie ziemiańskiej. W 1900 roku ukończył gimnazjum, uzyskując srebrny medal, a w 1904 roku – Wydział Fizykomatematyczny Uniwersytetu w Warszawie (złoty medal za pracę "Badania stałych redukcyjnych heliometru Repsolda Obserwatorium Pułkowskiego"). W latach 1906-07 studiował w Getyndze, następnie pracował w obserwatorium w Pułkowie (1907-08) i Warszawie (1908-09). W 1910 roku został asystentem w obserwatorium w Kazaniu, gdzie pięć lat później habilitował się na miejscowym uniwersytecie. W latach 1915-18 przebywał na uniwersytecie w Dorpacie (dzisiaj Tartu, Estonia), gdzie był profesorem astronomii, a od 1918 roku dyrektorem. Powrócił do Polski, krótko był docentem geodezji na Politechnice Warszawskiej, po czym przeniósł się do Krakowa. W 1919 roku został profesorem Uniwersytetu Jagiellońskiego i dyrektorem obserwatorium astronomicznego.

W 1926 roku Banachiewicz zainicjował w ramach Bałtyckiej Komisji Geodezji pierwsze prace grawimetryczne w Polsce i precyzyjne pomiary niwelacyjne wzdłuż trasy Kraków-Kielce. W 1927 roku skonstruował chronokinematograf - aparat filmowy do fotografowania nieba sprzężony z zegarem i wykorzystywany do badań zaćmienia Słońca. W listopadzie 1939 roku aresztowany przez Niemców (Sonderaktion Krakau) i przez trzy miesiące przebywał w obozie Sachsenhausen. Wrócił na uniwersytet, ale w 1941 roku został przez Niemców wysłany na urlop, a potem odesłany na emeryturę. W 1945 roku po zakończeniu wojny ponownie został dyrektorem obserwatorium w Krakowie i pełnił tę funkcję do śmierci. W latach 1945-51 sprawował funkcję profesora w Katedrze Geodezji Wyższej i Astronomii na wydziałach politechnicznych Akademii Górniczej w Krakowie. Pierwszą publikacją Banachiewicza była notatka w renomowanym "Astronomische Nachrichten" z 1903 roku na temat zakrycia gwiazdy stałej przez Jowisza. W wieku 24 lat wysłał do Akademii Paryskiej pracę opisującą rozszerzenie twierdzenie Lagrange'a o trzech ciałach. Największym jego osiągnięciem było stworzenie rachunku krakowianowego (1925), metody upraszczającej i wydatnie skracającej prowadzenie skomplikowanych obliczeń matematycznych w epoce przedkomputerowej. Użytkowa strona krakowianów wykorzystywana była głównie w astronomii, geodezji i mechanice. Liczne osiągnięcia Banachiewicza w dziedzinie astronomii były możliwe właśnie dzięki zastosowaniu rozwiązań krakowianowych, jak chociażby w jego wzorze poligonometrii, który wraz z krakowianowo ujętą metodą najmniejszych kwadratów został wykorzystany w wyjaśnieniu zagadnienia libracji Księżyca. Metodami krakowianowymi powszechnie wyrównywano sieci triangulacyjne, obliczano błędy pomiarów geodezyjnych, długość łuku południka. Podstawą rachunku krakowianowego była metoda obliczeń oparta na mnożeniu i dodawaniu liczb. Było to związane z rozwojem maszyn liczących (arytmometrów) i odchodzeniem od XIX-wiecznych technik, w których powszechnie wykorzystywano tablice logarytmiczne.

Tadeusz Banachiewicz był prekursorem polskiej radioastronomii (z jego inicjatywy powstał w Polsce pierwszy radioteleskop), pomiarów grawimetrycznych i wykorzystania w obliczeniach maszyn liczących. Obliczył orbitę Plutona i zmodyfikował wyznaczanie orbit parabolicznych metodą Olbersa. W 1925 roku założył czasopismo "Acta Astronomica" i został jego redaktorem naczelnym, wydał 5 tomów "Rocznika Astronomicznego". Był autorem 240 rozpraw i prac naukowych na temat mechaniki nieba, astronomii sferycznej i geodezji. Od 1922 roku Banachiewicz był członkiem Polskiej Akademii Umiejętności, a od 1952 - członkiem Polskiej Akademii Nauk. W latach 1932-38 pełnił funkcję wiceprezesa Międzynarodowej Unii Astronomicznej, był wieloletnim prezesem Polskiego Towarzystwa Astronomicznego i członkiem-korespondentem Royal Astronomical Society w Londynie. Tytuł doktora honoris causa nadały mu uniwersytety w Warszawie, Poznaniu i Sofii. Jego imieniem nazwano jedną z planetoid i krater na Księżycu. Zmarł 17 listopada 1954 roku w Krakowie.

Oprac. AB












reklama

Geoludzie

nazwisko
reklama





2009 created by BRTSOFT.com
© 2005-2017 Geodeta Sp. z o.o.
mapa stronyprenumeratareklamakontakt