wiadomościksięgarniaprenumeratareklamakontaktRODOpolityka prywatności
Najnowsze wydarzenia z dziedziny geodezji, nawigacji satelitarnej, GIS, katastru, teledetekcji, kartografii. Nowości rynkowe, technologiczne, prawne, wydawnicze. Konferencje, targi, administracja.
blog

Odbudowa Wojskowego Instytutu Geograficznego

- «« « część 2 z 4 » »»


W drugiej połowie 1945 r. Departament Personalny MON skierował do WIG kolejnych oficerów, m.in. majorów: Józefa Fr. Rychlewskiego (miejsce pobytu podczas okupacji – Węgry), Stanisława Czarneckiego (Rumunia); kapitanów: Lucjana Lejmana (kraj), Franciszka Nowickiego (kraj), Alfonsa Stryszka (Niemcy, Murnau), Jakuba Kuligowskiego (Niemcy, Woldenberg), Bronisława Słupeczańskiego (Niemcy, Murnau), Józefa Jana Szeffera (Niemcy, Woldenberg). Byli to przedwojenni oficerowie geografowie, wysokiej klasy specjaliści z dziedziny geodezji i kartografii. Ponadto z innych instytucji do WIG przydzielono oficerów o kwalifikacjach zbliżonych do geograficznych – kapitanów: Józefa Chabrosa i Bolesława Gawrysia. Instytut składał się wówczas z wydziałów: Topograficznego (którym kierował mjr Bolesław Tuora), Kartograficznego (mjr Witold Ziss), Graficznego (kpt. Lucjan Lejman – fot. 4), Gospodarczego (mjr Wacław Dobrzyński) i Centralnej Składnicy Map (ppor. Michał Krywol).

W strukturze tej brakowało wydziału triangulacyjnego, chociaż w rozkazie organizacyjnym powołującym WIG jako jedno

4. Ppłk Lucjan Lejman, szef Wydziału Graficznego WIG w latach 1946-48, zdjęcie z 1926 r.

z głównych zadań określono prowadzenie pomiarów geodezyjnych do celów wojskowych. Wynikało to prawdopodobnie z braku odpowiednio wykwalifikowanych oficerów, a ponadto niejasnej sytuacji, która miała miejsce po wydaniu 30 marca 1945 r. przez Krajową Radę Narodową dekretu o pomiarach kraju i organizacji miernictwa26. Dekret wprowadził centralizację wszelkich prac pomiarowych i urzędowych opracowań kartograficznych (należały one do kompetencji GUPK). Nie było w nim mowy o mapach dla potrzeb wojska i obronności kraju. Prawdopodobnie dlatego z inicjatywy płk. Teodora Naumienki w gmachu WIG zorganizowano w dniach 30 czerwca i 1 lipca 1945 r. Ogólnopolski Zjazd Geografów, Geodetów i Geologów. Uczestniczyli w nim wybitni specjaliści, m.in.: prof. Eugeniusz Romer, prof. Edward Warchałowski, prof. Jerzy Loth, prof. Bolesław Olszewicz, prof. Jan Samsonowicz, dr Stanisław Pietkiewicz, a także oficerowie WIG. Obradom przewodniczył prof. Romer.

W wyniku dyskusji ustalono, że Główny Urząd Pomiarów Kraju przejmie całą odpowiedzialność za prowadzenie pomiarów podstawowych, opracowanie jednolitej mapy gospodarczej kraju i prowadzenie katastru gruntowego. Wojskowy Instytut Geograficzny zajmie się wykonaniem map topograficznych i specjalnych na obszar Polski do celów obronności. W uchwale zjazdu zaproponowano wprowadzenie stosownych zmian w wydanym wcześniej dekrecie, a także, aby wykonywaniem zdjęć lotniczych zajmowało się wojsko, natomiast ich opracowaniem GUPK. W związku z przesunięciem granic zaproponowano również stworzenie przy GUPK komórki zajmującej się nazewnictwem geograficznym. Uchwały zjazdu dały początek decentralizacji opracowań kartograficznych, służba cywilna miała tworzyć mapy gos­podarcze kraju, WIG – mapy wojskowe. Ówczesny dyrektor Biura Administracji Miernictwa GUPK Władysław Barański w artykule zamieszczonym w pierwszym powojennym numerze „Przeglądu Geodezyjnego”27 jednoznacznie wskazał na odrębność wojskowej geodezji i kartografii, pisząc: Wojskowa służba topograficzna, której zadaniem jest nie tylko opracowanie i produkcja map dla celów obrony narodowej, ale również organizowanie służby pomiarowej dla potrzeb poszczególnych rodzajów broni, jest rzeczą specjalną, odrębną, zamkniętą samą w sobie. Płaszczyzną styczną prac wojskowej służby topograficznej i prac Głównego Urzędu Pomiarów Kraju jest, podobnie jak w pomiarach stosowanych podstawowa sieć punktów geodezyjnych. Również mapa gospodarcza Kraju może być wykorzys­tana do prac kartograficznych wojskowej służby topograficznej. Dlatego też w zarządzie centralnym powołana zostaje specjalna komórka, której zadaniem będzie koordynowanie prac wojskowej służby topograficznej i Głównego Urzędu Pomiarów Kraju na odcinku pomiarów podstawowych i kartografii. Sugestia, że wojsko będzie mogło wykorzystywać w opracowaniach kartograficznych mapę gospodarczą Kraju, okazała się nietrafna. To Służba Topograficzna WP przez kilkadziesiąt lat określała kierunki podejmowanych przez GUPK prac.

Szczupły zespół oficerów i pracowników WIG oraz brak wyposażenia technicznego uniemożliwiały rozwijanie szerszej działalności ukierunkowanej na zaspokajanie potrzeb wojsk w mapy topograficzne oraz znacznie ograniczały wykonywanie prac kartograficznych. W tym okresie wojsko korzystało głównie z map wydań radzieckich i niemieckich różnych skal, często wykonywanych jeszcze podczas wojny.

część 2 z 4
«« « 1 2 3 4 » »»


Pożar w Wólce Kosowskiej okiem satelity
czy wiesz, że...
© 2005-2020 Geodeta Sp. z o.o.
created by BRTSOFT

O nas

  • Właścicielem portalu Geoforum.pl jest Geodeta Sp. z o.o., wydawca miesięcznika GEODETA oraz serwisu egeodeta24.pl
  • Geoforum.pl jest portalem internetowym i obszernym kompendium wiedzy na tematy związane z geodezją, kartografią, katastrem, GIS-em, fotogrametrią i teledetekcją, nawigacją satelitarną itp. Od 2005 roku na bieżąco dostarcza informacji z powyższych dziedzin i umożliwia ich komentowanie.
  • GEODETA (Magazyn Geoinformacyjny) ukazuje się od czerwca 1995 roku i jest największym oraz najbardziej popularnym polskim miesięcznikiem prezentującym aktualne zagadnienia z zakresu: geodezji, kartografii, katastru, GIS-u, fotogrametrii i teledetekcji, nawigacji satelitarnej itp.
  • GEODETA cyfrowy to elektroniczna wersja tradycyjnego wydania miesięcznika. W serwisie egeodeta24.pl można zamawiać zarówno prenumeratę, jak i pojedynczne wydania

Zespół redakcyjny

  • Katarzyna Pakuła-Kwiecińska (redaktor naczelny)
  • Anna Wardziak (sekretarz redakcji)
  • Jerzy Przywara
  • Bożena Baranek (szefowa Działu Prenumeraty)
  • Jerzy Królikowski (redaktor prowadzący Geoforum.pl)
  • Damian Czekaj
  • Bogdan Grzechnik

Kontakt

Geodeta Sp. z o.o.
02-541 Warszawa,
ul. Narbutta 40/20
tel. (22) 849-41-63, 646-87-44
redakcja@geoforum.pl
prześlij newsa

Prenumerata
prenumerata@geoforum.pl
b.baranek@geoforum.pl
Reklama
k.kwiecinska@geoforum.pl

facebook twitter Instagram RSS