wiadomościksięgarniaprenumeratareklamakontaktRODOpolityka prywatnościnewsletter
Najnowsze wydarzenia z dziedziny geodezji, nawigacji satelitarnej, GIS, katastru, teledetekcji, kartografii. Nowości rynkowe, technologiczne, prawne, wydawnicze. Konferencje, targi, administracja.
blog

Utajnianie parametrów układów i map

- «« « część 5 z 5


zenie prezesa Rady Ministrów nr 75 w sprawie ustalenia wykazu wydawanych i rozpowszechnianych typowych dokumentów geodezyjnych, kartograficznych, fotogrametrycznych, grawimetrycznych i magnetycznych stanowiących tajemnicę państwową. W dokumencie tym szczegółowo wymieniono dane geodezyjne, materiały kartograficzne, fotogrametryczne, grawimetryczne i magnetyczne podlegające ochronie. Praktycznie była to większość opracowań kartograficznych wytwarzanych w kraju, dla przykładu ochronie podlegały nawet skorowidze przedstawiające podział na arkusze map w układzie współrzędnych 1965 (s. 7, dział III, rozdział 6). W tym samym zarządzeniu, w którym utajniono większość danych geodezyjnych i opracowań kartograficznych, wymieniono ponadto kilkadziesiąt elementów terenowych, które zabroniono wykazywać na poufnych mapach topograficznych (mogły być uwidaczniane tylko na mapach tajnych), m.in.: linie wysokiego napięcia (powyżej 110 kV), doki, ujęcia wód i stacje pomp, wszelkiego rodzaju rurociągi, urządzenia na stacjach kolejowych, punkty triangulacji państwowej wraz z punktami kierunkowymi. Wprowadzono również dodatkowy stopień ograniczenia (tajności) użytkowania wydawnictw kartograficznych: oprócz klauzul tajne i poufne doszła do użytku służbowego.

Na podstawie wyżej wymienionych aktów normatywnych wielu żołnierzy zawodowych, którzy w różnych okolicznoś­ciach utracili mapy, poniosło nie tylko konsekwencje dyscyplinarne, ale również karne (obecnie brak jest szczegółowych badań i analiz na ten temat). Każdorazowo postępowanie w takich sprawach prowadziła prokuratura wojskowa.

Niezależnie od tego, że mapy topograficzne były tajne, ówczesny Zarząd Topograficzny Sztabu Generalnego WP miał obowiązek maskować na nich obiekty ważne ze względu na obronność i bezpieczeństwo kraju. Dla każdej skali map były wykonywane kalki redakcyjne terenów i obiektów wojskowych, tzw. kalki maskowania. Maskowanie polegało na fikcyjnym przedstawianiu i generalizacji elementów terenowych na obszarach podlegających ochronie i terenach do nich przyległych. W latach 70. liczba takich obiektów na obszarze Polski znacznie przekraczała 1000. Mas­kowaniu podlegały m.in.: koszary, lotniska, bazy i porty, składnice sprzętu i paliw, stacje przeładunkowe, zapory i ważne instalacje energoelektryczne. Bardzo często maskowano obiekty, które przed II wojną światową były wybudowane przez Niemców i zajmowane przez armię niemiecką (Polska zachodnia i północna). Często użytkownicy map odbierali to maskowanie jako błędy opracowania map i wnosili zastrzeżenia do wydawcy – Zarządu Topograficznego.

Natomiast nadzór nad ochroną informacji niejawnych w Siłach Zbrojnych PRL sprawowały: Oddział Ochrony Tajemnicy Sztabu Generalnego WP (wcześniej Oddział Cenzury Wojskowej, powstały już w 1944 r.), Kontrwywiad Wojskowy i pośrednio Zarząd Operacyjny Sztabu Generalnego WP. To z ich inicjatywy były przygotowywane akty prawne, które powodowały, że mapy topograficzne musiały być utajniane, a dodatkowo miały być maskowane obiekty ważne ze względu na bezpieczeństwo i obronność kraju94. Oprócz map utajnione były współrzędne punktów sieci triangulacyjnej i wysokości punktów (reperów) sieci niwelacyjnych (poufny był nawet szkic sieci triangulacji państwowej 1-4 klasy) nie tylko w układzie 1942, ale również 1965, co powodowało niebywałe problemy dla cywilnej geodezji.

Zmiana podejścia do utajnienia wojskowych map topograficznych nastąpiła dopiero w 1989 r., 18 sierpnia ukazało się bowiem zarządzenie szefa Sztabu Generalnego WP o obniżeniu o jeden stopień klauzuli tajności map topograficznych. Całkowite odtajnienie map topograficznych w Wojsku Polskim nastąpiło w lutym 1990 r., pozostało tylko maskowanie obiektów ważnych ze względu na obronność i bezpieczeństwo kraju, których liczba po 2000 r. została znacznie ograniczona.

część 5 z 5
«« « 1 2 3 4 5


Geoida od GOCE
czy wiesz, że...
© 2005-2020 Geodeta Sp. z o.o.
created by BRTSOFT

O nas

  • Właścicielem portalu Geoforum.pl jest Geodeta Sp. z o.o., wydawca miesięcznika GEODETA oraz serwisu egeodeta24.pl
  • Geoforum.pl jest portalem internetowym i obszernym kompendium wiedzy na tematy związane z geodezją, kartografią, katastrem, GIS-em, fotogrametrią i teledetekcją, nawigacją satelitarną itp. Od 2005 roku na bieżąco dostarcza informacji z powyższych dziedzin i umożliwia ich komentowanie.
  • GEODETA (Magazyn Geoinformacyjny) ukazuje się od czerwca 1995 roku i jest największym oraz najbardziej popularnym polskim miesięcznikiem prezentującym aktualne zagadnienia z zakresu: geodezji, kartografii, katastru, GIS-u, fotogrametrii i teledetekcji, nawigacji satelitarnej itp.
  • GEODETA cyfrowy to elektroniczna wersja tradycyjnego wydania miesięcznika. W serwisie egeodeta24.pl można zamawiać zarówno prenumeratę, jak i pojedynczne wydania

Zespół redakcyjny

  • Katarzyna Pakuła-Kwiecińska (redaktor naczelny)
  • Anna Wardziak (sekretarz redakcji)
  • Jerzy Przywara
  • Bożena Baranek (szefowa Działu Prenumeraty)
  • Jerzy Królikowski (redaktor prowadzący Geoforum.pl)
  • Damian Czekaj
  • Bogdan Grzechnik

Kontakt

Geodeta Sp. z o.o.
02-541 Warszawa,
ul. Narbutta 40/20
tel. (22) 849-41-63, 646-87-44
redakcja@geoforum.pl
prześlij newsa

Prenumerata
prenumerata@geoforum.pl
b.baranek@geoforum.pl
Reklama
k.kwiecinska@geoforum.pl

facebook twitter linkedIn Instagram RSS