wiadomościksięgarniaprenumeratareklamakontaktRODOpolityka prywatnościnewsletter
Najnowsze wydarzenia z dziedziny geodezji, nawigacji satelitarnej, GIS, katastru, teledetekcji, kartografii. Nowości rynkowe, technologiczne, prawne, wydawnicze. Konferencje, targi, administracja.
blog

Utajnianie parametrów układów i map

- «« « część 3 z 5 » »»


Profesor Stanisław Marian Leszczycki tak wspomina kłopoty naukowców z cenzurą map: Będąc członkiem różnych komitetów i rad związanych z kartografią oraz zespołów redakcyjnych atlasów, brałem udział w dyskusjach na temat cenzury i utajniania map topograficznych i przeglądowych. Mimo licznych protes­tów i rozmów nie mogliśmy przełamać rygorów cenzury wojskowej, przeto miałem liczne kłopoty z wydawaniem map szczegółowych, a wydawanie atlasów ciągnęło się latami89.

Z kolei prof. Wiktor Grygorenko poddał krytycznej ocenie mapy topograficzne, które zostały opracowane zgodnie z ówczesną cenzurą: Konsekwencją utajniania map wojskowych było rozpoczęcie w 1957 r. przez Służbę Topograficzną WP „zmodyfikowanej” wersji mapy topograficznej w skali 1:25 000 na potrzeby gospodarcze w „lokalnych układach”. Polegało to na najbardziej prymitywnie realizowanej deformacji rysunku treści mapy podstawowej 1:25 000. Mianowicie, cięto oddzielne arkusze na nieregularne kawałki wielkości od 1 do 3 dcm2, a następnie ponownie montowano je w arkusze większych formatów obejmujących poszczególne powiaty. Przy montażu należało sąsiadujące z sobą kawałki pociętych arkuszy porozsuwać i poskręcać względem siebie. Można było także tworzyć zakładki, które odcinano, natomiast powstające przerwy w rysunku znaków oddzielnych elementów treści mapy uzupełniano, tworząc ciągły, pozornie prawdziwy obraz treści mapy topograficznej powiatu. W rzeczywistości odległości i kierunki między wszystkimi szczegółami na tej mapie są fałszywe, a przy tym zupełnie nie do ustalenia. Tak powstała mapa obrębowa powiatów. Lecz nazywanie jej mapą nie miało sensu, podawanie zaś jej skali 1:25 000 było wyraźnym oszustwem. Nic więc dziwnego, że mapa obrębowa powiatów w skali 1:25 000 nie znalazła uznania w oczach użytkowników, jako nie nadająca się do praktycznego wykorzystania90.

Mimo że mapy te były zdeformowane, pozbawione rysunku niektórych obiektów, jakiegokolwiek odwzorowania, siatki kilometrowej i geograficznej, miały klauzulę „poufne”. Ale i tak wydanie „obrębówek” było poważnym krokiem na drodze odtajniania opracowań topograficznych, ponieważ arkusze tej mapy mogły być przekazywane bez ograniczeń instytucjom cywilnym. Na podstawie wojskowych map topograficznych w skalach: 1:50 000, 1:100 000, 1:200 000 i mniejszych, wydawanych w pierwszych latach powojennych, dla potrzeb administracji cywilnej wydawano mapy topograficzno-administracyjne powiatów w skali 1:100 000 oraz mapy przeglądowe w skalach 1:300 000 i 1:500 000. Mapy te pozbawione były cech kartometryczności, punktów geodezyjnych, charakterystyk obiektów terenowych, miały zdeformowaną sytuację terenową na obiektach wojskowych i terenach przyległych do nich, a także nieaktualną treść, często pochodzącą z okresu międzywojennego. Wszystkie te mapy były poufne (załącznik 3).

Podczas konferencji służb geodezyjnych państw socjalistycznych w Moskwie w 1965 r. zastępca szefa Sztabu Zjednoczonych Sił Zbrojnych UW gen. armii Anatoli Gribkow kategorycznie nakazał wszystkim szefom delegacji państwowych podjęcie zdecydowanych działań (w ciągu 3 lat) na rzecz ograniczenia układu 1942 tylko dla wojska i państwowych służb bezpieczeństwa91. Stwierdził, że każdy kraj, członek UW, powinien mieć dla celów cywilnych inny system odniesień przestrzennych. Tak zdecydowane stanowis­ko Rosjan wynikało prawdopodobnie z kryzysu kubańskiego (1962 r.) i intensyfikacji amerykańskich programów związanych z rozpoznaniem satelitarnym i wyznaczaniem celów dla rakiet balistycznych i lotnictwa strategicznego. Programy CORONA, ARGON i LANYARD, określane również akronimem KeyHole albo KH92, dostarczały cennych danych obrazowych, umożliwiających m.in. kontrolę traktatu SALT l i rozbudowy światowego arsenału atomowego, w tym rozmieszczania rakietowych instalacji w Związku Radzieckim, Chinach i Egipcie. Podczas tej samej konferencji szef Służby Topograficznej Armii Radzieckiej gen. płk Kudriawcew uzasadniał decyzję o ograniczeniu dostępu do układu 1942 tym, że Amerykanie tworzą satelitarny system pozycjonowania (GPS) i dokładne mapy w układzie 1942 pozwolą im na kalibrację tego systemu. Stwierdził również, że obecnie ważniejsze od satelitarnych danych obrazowych są dokładne współrzędne obiektów93. Należy przypuszczać, że Rosjanie zaostrzyli dostęp do map w układzie 1942, ponieważ obawiali się, że Amerykanie na podstawie danych obrazowych i pozyskanych map topograficznych będą mogli precyzyjnie wyznaczać współrzędne celów.

Po konferencji w Zarządzie Topograficznym Sztabu Generalnego WP opracowano podstawy teoretyczne nowego układu 1965 i wzory do przeliczeń współrzędnych między układami. Przeliczenia współrzędnych geodezyjnych z układu 1942 na układ 1965 zakończono w 1971 r.

część 3 z 5
«« « 1 2 3 4 5 » »»


Wysokorozdzielcze wideo z satelity SkySat-1
czy wiesz, że...
© 2005-2020 Geodeta Sp. z o.o.
created by BRTSOFT

O nas

  • Właścicielem portalu Geoforum.pl jest Geodeta Sp. z o.o., wydawca miesięcznika GEODETA oraz serwisu egeodeta24.pl
  • Geoforum.pl jest portalem internetowym i obszernym kompendium wiedzy na tematy związane z geodezją, kartografią, katastrem, GIS-em, fotogrametrią i teledetekcją, nawigacją satelitarną itp. Od 2005 roku na bieżąco dostarcza informacji z powyższych dziedzin i umożliwia ich komentowanie.
  • GEODETA (Magazyn Geoinformacyjny) ukazuje się od czerwca 1995 roku i jest największym oraz najbardziej popularnym polskim miesięcznikiem prezentującym aktualne zagadnienia z zakresu: geodezji, kartografii, katastru, GIS-u, fotogrametrii i teledetekcji, nawigacji satelitarnej itp.
  • GEODETA cyfrowy to elektroniczna wersja tradycyjnego wydania miesięcznika. W serwisie egeodeta24.pl można zamawiać zarówno prenumeratę, jak i pojedynczne wydania

Zespół redakcyjny

  • Katarzyna Pakuła-Kwiecińska (redaktor naczelny)
  • Anna Wardziak (sekretarz redakcji)
  • Jerzy Przywara
  • Bożena Baranek (szefowa Działu Prenumeraty)
  • Jerzy Królikowski (redaktor prowadzący Geoforum.pl)
  • Damian Czekaj
  • Bogdan Grzechnik

Kontakt

Geodeta Sp. z o.o.
02-541 Warszawa,
ul. Narbutta 40/20
tel. (22) 849-41-63, 646-87-44
redakcja@geoforum.pl
prześlij newsa

Prenumerata
prenumerata@geoforum.pl
b.baranek@geoforum.pl
Reklama
k.kwiecinska@geoforum.pl

facebook twitter linkedIn Instagram RSS