wiadomościksięgarniaprenumeratareklamakontaktRODOpolityka prywatności
Najnowsze wydarzenia z dziedziny geodezji, nawigacji satelitarnej, GIS, katastru, teledetekcji, kartografii. Nowości rynkowe, technologiczne, prawne, wydawnicze. Konferencje, targi, administracja.
blog

Prace pomiarowe

- «« « część 2 z 3 » »»



W następnych latach geodeci wojskowi prowadzili pomiary na punktach pierwszej klasy sieci państwowej oraz współuczestniczyli w pomiarach punktów bazy kosmicznej przebiegających przez nasz kraj. Sieci triangulacyjne na terenie Polski zostały całkowicie pomierzone i wyrównane do 1965 r. Ze wspólnego międzynarodowego wyrównania sieci astronomiczno-geodezyjnej (1956-1958) sporządzono Katalogi współrzędnych geograficzno-geodezyjnych zawierające 393 punkty.

Ścisła współpraca z cywilną służbą geodezyjną umożliwiła założenie po raz pierwszy w historii Polski sieci wypełniających i sieci zagęszczających oraz opracowanie dla całego kraju kompletnych i jednolitych katalogów współrzędnych punktów sieci triangulacyjnej, poligonowej i niwelacyjnych.

Nowa wersja Katalogów punktów triangulacyjnych i poligonowych (tzw. zielonych) opracowywano w latach 1958-1968 przy współudziale Głównego Urzędu Geodezji i Kartografii. Przez następne dwadzieścia pięć lat były one podstawą wykonywania pomiarów geodezyjnych w jednolitym dla całego kraju układzie 1942. Każdy katalog obejmuje obszar jednego arkusza mapy w skali 1:100 000 i zawiera współrzędne punktów geodezyjnych sieci państwowej w układzie 1942 oraz ich wysokości. Podano w nim rodzaje i typy stabilizacji punktów, charakter sieci i kąty kierunkowe. Wszystkie punkty zamieszczone w katalogu są pokazane na dołączonych do niego mapach w skali 1:25 000. Specjalnym załącznikiem do katalogu są szkice i opisy topograficzne wszystkich punktów geodezyjnych. 217 tomów katalogów zawierało ogółem 123 350 punktów, z czego 17 652 punkty triangulacji państwowej, 80 410 punktów triangulacji lokalnego znaczenia i 25 288 punktów poligonizacji precyzyjnej. Wykonanie tego zadania miało ogromne znaczenie dla zaspokojenia potrzeb obronności kraju. Zostało ono pozytywnie ocenione przez kierownictwo wojska, a minister obrony narodowej uhonorował nagrodą resortową między innymi: płk. J. Chryszczanowicza, płk. J. Milewskiego, ppłk. M. Bieńka.

Od 1957 do 1969 r. geodeci wojskowi wykonywali corocznie pomiary fotopunktów do opracowania zdjęć topograficznych w skali 1:25 000, następnie 1:10 000 dla metody uniwersalnej, kombinowanej i stereometrycznej, zagęszczano również osnowę poziomą i wysokościową w celu opracowania zdjęć topograficznych w skali 1:10 000.

W 1961 r. wykonali z kolei zadanie specjalne na potrzeby wojsk rakietowych i artylerii, polegające na założeniu, stabilizacji i pomiarze państwowej sieci triangulacyjnej na poligonie Drawsko Pomorskie. Umożliwiło to wykonanie map specjalnych przeznaczonych głównie do ćwiczeń artyleryjskich.

W tym samym roku służba rozpoczęła nowy rodzaj prac geodezyjnych polegających na pomiarze państwowej sieci triangulacyjnej I, II i III klasy (sieć mazurska) wraz z zabudową oraz pomiarem punktów kierunkowych. Zadania te wykonywał 22. Samodzielny Oddział Geodezyjny. Do budowy wież i sygnałów zatrudniono między innymi rodzinę górali: Jana, Stanisława i Stefana Puziów. Najwyższą 54-metrową wieżę w Kaszycach k. Przemyśla 12-osobowy zespół stawiał 3,5 miesiąca i zużył na nią 120 m3 drewna.

W latach 1966-1968 w ramach opracowania Jednolitej Sieci Astronomiczno-Geodezyjnej Europejskich Krajów Socjalistycznych geodeci: ppłk Czesław Głazek i kpt. Eligiusz Czaczkowski dowiązywali polską sieć triangulacyjną I klasy do sieci: ZSRR, CSRS i NRD. W pomiarach po raz pierwszy zastosowano w Polsce światłodalmierze i radiodalmierze oraz giroteodolity, otwierając tym samym nowy rozdział technik w pracach geodezyjnych.

Na początku lat 70. geodeci wojskowi mjr Antoni Nowak, kpt. Ryszard Zakrzewski, por. Szczepan Majewski i ppor. Janusz Sokolik prowadzili dość nietypowe zadanie: wytyczenie przebiegu trasy szybkiego ruchu (na odcinku Piotrków Trybunalski – Częstochowa). Ich praca została wysoko oceniona, a mjr Antoni Nowak został uhonorowany Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski.

Oficerowie służby topograficznej zasłużyli się również we wprowadzeniu techniki giroskopowej do pomiarów geodezyjnych. W 1966 r. mjr Czesław Głazek wykonywał pierwsze pomiary giroskopowe dla podziemnej orientacji kopalń węgla i miedzi, jednocześnie szkolił kadrę inżynierów górnictwa. W następnych latach instrumenty te były powszechnie używane do prac pomiarowych w górnictwie. Aż do końca lat 80. instrumenty giroskopowe (giroteodolity i gironasadki produkcji węgierskiej) stosowano w wojsku przy pomiarach wykonywanych podczas ograniczonej widoczności oraz w wojskach rakietowych i artylerii. Były niezastąpione podczas przeglądu i konserwacji sieci triangulacyjnej (do II klasy włącznie), do odszukiwania stabilizacji podziemnej punktów kierunkowych lub punktu głównego w przypadku zniszczenia jej części naziemnej.

W tym samym czasie w jednostkach służby topograficznej do prac geodezyjnych zaczęto używać dalmierzy elektronicznych: radiowych i świetlnych. Między innymi w 1968 r. ppłk Czesław Głazek i mjr Eligiusz Czaczkowski wykonali dalmierzem Aga 6 nawiązanie liniowe sieci triangulacyjnej I klasy między Polską a ZSRR. W następnym roku zespoły mjr. Eligiusza Czaczkowskiego i por. Wojciecha Michalskiego dokonały tym przyrządem pomiarów boków międzynarodowej bazy satelitarnej Kaliningrad – Berlin.

Warto również odnotować, że w 1979 r. Zarząd Topograficzny Szt. Gen. WP otrzymał patent (nr 353) na wynalazek nazwany: „Mikrofalowy dalmierz geodezyjny”.

W latach 1978-1979 geodeci z 22. SOTG wykonywali pomiary wzdłuż granicy państwowej Polska – ZSRR. Określano współrzędne punktów granicznych oraz aktualizowano mapy pasa granicznego, szczególnie dużo prac trzeba było wykonać wzdłuż Sanu i Bugu, gdyż rzeki zmieniły swój bieg na skutek procesów erozyjnych.

W 1968 r. cywilna służba geodezyjno-kartograficzna przyjęła nowy układ współrzędnych 1965. Zarząd Topograficzny Sztabu Gen. WP w 1983 r. opracował i wydał na obszar Polski Katalogi punktów triangulacyjnych i poligonowych, które podawały współrzędne punktów w układach 1942 i 1965. Od 1982 r. do 1994 r. katalog był prowadzony na komputerze Odra 1325, wydruki ze współrzędnymi były udostępniane cywilnym instytucjom i przedsiębiorstwom wykonującym prace geodezyjne i kartograficzne. Od 1989 r. służba prowadziła w programie komputerowym Granica katalog dyżurny, zawierający współrzędne punktów triangulacyjnych i poligonowych z obszaru Polski w układzie 1942/1983 i 1965.

część 2 z 3
«« « 1 2 3 » »»



dodaj komentarz

KOMENTARZE Komentarze są wyłącznie opiniami osób je zamieszczających i nie odzwierciedlają stanowiska redakcji Geoforum. Zabrania się zamieszczania linków i adresów stron internetowych, reklam oraz tekstów wulgarnych, oszczerczych, rasistowskich, szerzących nienawiść, zawierających groźby i innych, które mogą być sprzeczne z prawem. W przypadku niezachowania powyższych reguł oraz elementarnych zasad kultury wypowiedzi administrator zastrzega sobie prawo do kasowania całych wpisów. Użytkownik portalu Geoforum.pl ponosi wyłączną odpowiedzialność za zamieszczane przez siebie komentarze, w szczególności jest odpowiedzialny za ewentualne naruszenie praw lub dóbr osób trzecich oraz szkody wynikłe z tego tytułu.

komentarze menu_text_pl

Ewolucja Uzupełniającej Mapy Polski
czy wiesz, że...
© 2005-2020 Geodeta Sp. z o.o.
created by BRTSOFT

O nas

  • Właścicielem portalu Geoforum.pl jest Geodeta Sp. z o.o., wydawca miesięcznika GEODETA oraz serwisu egeodeta24.pl
  • Geoforum.pl jest portalem internetowym i obszernym kompendium wiedzy na tematy związane z geodezją, kartografią, katastrem, GIS-em, fotogrametrią i teledetekcją, nawigacją satelitarną itp. Od 2005 roku na bieżąco dostarcza informacji z powyższych dziedzin i umożliwia ich komentowanie.
  • GEODETA (Magazyn Geoinformacyjny) ukazuje się od czerwca 1995 roku i jest największym oraz najbardziej popularnym polskim miesięcznikiem prezentującym aktualne zagadnienia z zakresu: geodezji, kartografii, katastru, GIS-u, fotogrametrii i teledetekcji, nawigacji satelitarnej itp.
  • GEODETA cyfrowy to elektroniczna wersja tradycyjnego wydania miesięcznika. W serwisie egeodeta24.pl można zamawiać zarówno prenumeratę, jak i pojedynczne wydania

Zespół redakcyjny

  • Katarzyna Pakuła-Kwiecińska (redaktor naczelny)
  • Anna Wardziak (sekretarz redakcji)
  • Jerzy Przywara
  • Bożena Baranek (szefowa Działu Prenumeraty)
  • Jerzy Królikowski (redaktor prowadzący Geoforum.pl)
  • Damian Czekaj
  • Bogdan Grzechnik

Kontakt

Geodeta Sp. z o.o.
02-541 Warszawa,
ul. Narbutta 40/20
tel. (22) 849-41-63, 646-87-44
redakcja@geoforum.pl
prześlij newsa

Prenumerata
prenumerata@geoforum.pl
b.baranek@geoforum.pl
Reklama
k.kwiecinska@geoforum.pl

facebook twitter Instagram RSS