wiadomościksięgarniaprenumeratareklamakontaktRODOpolityka prywatności
Najnowsze wydarzenia z dziedziny geodezji, nawigacji satelitarnej, GIS, katastru, teledetekcji, kartografii. Nowości rynkowe, technologiczne, prawne, wydawnicze. Konferencje, targi, administracja.
blog

Zdjęcie 1:5000 i 1:10 000

- «« « część 5 z 7 » »»



Była to pierwsza odtajniona i udostępniona do sprzedaży mapa topograficzna w skali 1:10 000; wydawnictwem tym Zarząd Topograficzny Szt. Gen. WP nawiązał do wydanej w okresie międzywojennym przez WIG mapy fotogrametrycznej „Park Narodowy – Tatry” w skali 1:20 000.

Pierwszy inicjatywę wypuszczenia takiej mapy na rynek wysunął już podczas prac terenowych w 1965 r. ówczesny szef Zarządu Topograficznego gen. bryg. Teodor Naumienko. Dlatego rozszerzono zakres jej treści, aby mogła z jednej strony spełnić wymagania stawiane zarówno wojskowym mapom topograficznym, z drugiej – dostarczyć obszernych i różnorodnych informacji o Tatrach. Przewidywano jej udostępnienie środowiskom naukowym, sportowym oraz turystom. W pracach wykorzystano zdjęcia lotnicze w skali 1:7000 i 1:15 000 Tatr Zachodnich oraz w skalach 1:6000 i 1:12 000 Tatr Wysokich. Korzystano również z naziemnych zdjęć fototeodolitowych wykonywanych w latach 1964-1965, które posłużyły do zrobienia rysunku skał. Uczytelnianie przeprowadzili specjalnie przeszkoleni w latach 1965-1966 przez prof. dr. Kazimierza Guzika topografowie: kpt. B. Janicki, kpt. I. Bieniowski, kpt. Cz. Szerszeń, por. R. Wandowicz i kpt. Z. Warchoł. Uczytelnieniu podlegała sytuacja topograficzna i elementy geomorfologii. Wnoszenie wszystkich szczegółów zmuszało topografów do dokładnego obchodzenia terenu, wielokrotnego trawersowania stoków. W sytuacjach wątpliwych wykonywano domiary, a wysokości skarp, progów i drzew określano spadkomierzem.



Miejsca niemożliwe do uczytelnienia oraz takie, dla których nie zapewniono by właściwej dokładności (np.: drobnych form morenowych, ścieżek, potoków i źródeł) zaznaczono na kalce informacyjnej do opracowania instrumentalnego w drugim etapie prac (po wykonaniu pierworysów fotogrametrycznych). W wąskich dolinach odkryte stoki rysowano z przeciwstoków. Topograf obowiązkowo przechodził wszystkimi dolinami, grzbietami, drogami i ścieżkami; w terenach zakrytych: szlakami turystycznymi, żlebami, wzdłuż rzek i potoków, a w terenach zabudowanych musiał wejść wszędzie, aby sklasyfikować ogrodzenie, scharakteryzować zabudowania, ustalić ich zarys i przeznaczenie. Rysunek skał wykonywali najlepsi i najbardziej doświadczeni kartografowie. Topografom pomagali przewodnicy tatrzańscy i ratownicy GOPR, m.in. Stanisław Gąsienica-Brzega, Stanisław Gąsienica-Giewont, Józef Gąsienica-Gładczan i Stanisław Gąsienica-Grandys. Podczas prac zawiązały się liczne przyjaźnie z góralami. Częstym gościem oficerów był Teodor Naumienko, który szczegółowo sprawdzał wykonane prace i interesował się ich zaawansowaniem.

Końcowym etapem prac było opracowanie bardzo bogatego nazewnictwa tatrzańskiego. Wymagało to wnikliwej analizy nazw zgromadzonych z wielu dostępnych opracowań kartograficznych, literatury oraz zebranych w terenie od górali, administracji państwowej oraz instytucji i organizacji turystycznych. Ustalenie ostatecznej pisowni, poprawnej lokalizacji w terenie i umiejscowienia na mapie wiązało się z szeroko zakrojoną pracą terenową i żmudnymi czynnościami kameralnymi. Prace te były konsultowane z wybitnym znawcą tej problematyki dr. Witoldem Henrykiem Paryskim.

Pierworysy topograficzne mapy wykonano w latach 1967-1968 w Samodzielnym Oddziale Fotogrametrycznym ze zdjęć fotogrametrycznych metodą autogrametryczną. Zostały one sprawdzone i poprawione. Do sprawdzenia instrumentalnego wykorzystano stoliki i kierownice topograficzne.

Czystorysy kartograficzne wykonano tuszem na papierze kreślarskim w latach 1969-1970. Dla każdego arkusza wykonano oddzielne czystorysy sytuacji oraz rzeźby terenu z wodami, a dla arkuszy wysokogórskich dodatkowe czystorysy skał i geomorfologii.

Obszar opracowania mapy Tatr pokrywały 23 arkusze seryjne wojskowej mapy topograficznej w skali 1:10 000 w układzie 1942, które po przetworzeniu zmontowano w czternaście nowych arkuszy sekcyjnych (piętnasta sekcja zawierała tytuł i objaśnienia). Gotowe arkusze pierwszego wydania mapy były konfekcjonowane w kopertach o wymiarach 64 cm x 67 cm. Uzupełnieniem była broszurka zawierająca objaśnienia i skorowidz nazw. Mapę wydano w nakładzie 30 000. Spotkała się ona z dużym zainteresowaniem użytkowników, co skłoniło autorów do podjęcia prac nad drugim wydaniem, które ukazało się w 1986 r. w niezmienionej formie wydawniczej – została jedynie poskładana w oddzielne arkusze i oprawiona w kartonowe okładki.

W 1992 r. ukazało się trzecie wydanie. Zostało ono uzupełnione treścią topograficzną po stronie czeskiej, całkowicie zmienione graficznie i kolorystycznie oraz wyszło w trzech wersjach językowych (polskiej, angielskiej i niemieckiej); nakład wyniósł 30 000 egzemplarzy.

Należy dodać, że w 1985 r. Tatrzański Park Narodowy i Polskie Towarzystwo Przyjaciół Nauk o Ziemi wydała Atlas Tatrzańskiego Parku Narodowego, którego integralną część stanowią mapy służby topograficznej. Zdecydowaną większość prac graficznych oraz przygotowawczych do druku Atlasu wykonały Wojskowe Zakłady Kartograficzne.

Oprócz wydawania wojskowych map topograficznych podstawowego szeregu skalowego służba topograficzna WP wydała i wydaje na ich podstawie mapy ogólnogeograficzne i specjalne, w tym podręczne i ścienne. Przeważnie obejmowały one obszary, na których rozgrywały się ważne wydarzenia polityczne i wojskowe. Wydawane były w dużych nakładach (zwykle kilkunastu tysięcy) i rozprowadzane w wojsku, urzędach administracji państwowej, instytucjach rządowych i szkolnictwie.

część 5 z 7
«« « 1 2 3 4 5 6 7 » »»



dodaj komentarz

KOMENTARZE Komentarze są wyłącznie opiniami osób je zamieszczających i nie odzwierciedlają stanowiska redakcji Geoforum. Zabrania się zamieszczania linków i adresów stron internetowych, reklam oraz tekstów wulgarnych, oszczerczych, rasistowskich, szerzących nienawiść, zawierających groźby i innych, które mogą być sprzeczne z prawem. W przypadku niezachowania powyższych reguł oraz elementarnych zasad kultury wypowiedzi administrator zastrzega sobie prawo do kasowania całych wpisów. Użytkownik portalu Geoforum.pl ponosi wyłączną odpowiedzialność za zamieszczane przez siebie komentarze, w szczególności jest odpowiedzialny za ewentualne naruszenie praw lub dóbr osób trzecich oraz szkody wynikłe z tego tytułu.

komentarze menu_text_pl

Polska aplikacja zwycięża w konkursie Hexagonu
czy wiesz, że...
© 2005-2020 Geodeta Sp. z o.o.
created by BRTSOFT

O nas

  • Właścicielem portalu Geoforum.pl jest Geodeta Sp. z o.o., wydawca miesięcznika GEODETA oraz serwisu egeodeta24.pl
  • Geoforum.pl jest portalem internetowym i obszernym kompendium wiedzy na tematy związane z geodezją, kartografią, katastrem, GIS-em, fotogrametrią i teledetekcją, nawigacją satelitarną itp. Od 2005 roku na bieżąco dostarcza informacji z powyższych dziedzin i umożliwia ich komentowanie.
  • GEODETA (Magazyn Geoinformacyjny) ukazuje się od czerwca 1995 roku i jest największym oraz najbardziej popularnym polskim miesięcznikiem prezentującym aktualne zagadnienia z zakresu: geodezji, kartografii, katastru, GIS-u, fotogrametrii i teledetekcji, nawigacji satelitarnej itp.
  • GEODETA cyfrowy to elektroniczna wersja tradycyjnego wydania miesięcznika. W serwisie egeodeta24.pl można zamawiać zarówno prenumeratę, jak i pojedynczne wydania

Zespół redakcyjny

  • Katarzyna Pakuła-Kwiecińska (redaktor naczelny)
  • Anna Wardziak (sekretarz redakcji)
  • Jerzy Przywara
  • Bożena Baranek (szefowa Działu Prenumeraty)
  • Jerzy Królikowski (redaktor prowadzący Geoforum.pl)
  • Damian Czekaj
  • Bogdan Grzechnik

Kontakt

Geodeta Sp. z o.o.
02-541 Warszawa,
ul. Narbutta 40/20
tel. (22) 849-41-63, 646-87-44
redakcja@geoforum.pl
prześlij newsa

Prenumerata
prenumerata@geoforum.pl
b.baranek@geoforum.pl
Reklama
k.kwiecinska@geoforum.pl

facebook twitter Instagram RSS