wiadomościksięgarniaprenumeratareklamakontaktRODOpolityka prywatnościnewsletter
Najnowsze wydarzenia z dziedziny geodezji, nawigacji satelitarnej, GIS, katastru, teledetekcji, kartografii. Nowości rynkowe, technologiczne, prawne, wydawnicze. Konferencje, targi, administracja.
blog

Księstwo Warszawskie i Królestwo Polskie

- «« « część 2 z 5 » »»



W 1832 r. w Rosji dokonano reorganizacji służb kartograficznych. Całość spraw związanych z wykonywaniem i dystrybucją map przejęło Główne Kwatermistrzostwo Sztabu Generalnego, w ramach którego utworzono wojskowo-topograficzne Depo, składające się z sześciu wydziałów: opisowego, topograficznego, astronomicznego, grawerowania, mechanicznego i archiwum, oraz Korpus Topografów składający się z ośmiu samodzielnych kompanii topograficznych. Zakres zadań, jaki Sztab Generalny postawił przed kwatermistrzostwem był ogromny, więc liczba żołnierzy zajmujących się pracami kartograficznymi zwiększyła się z 52 w 1812 r. do 550 w 1835 r.

W Królestwie Polskim (powstałym po Kongresie Wiedeńskim) naczelnym wodzem wojska polskiego był brat cara Aleksandra I wielki książę Konstanty. Sprawami armii zajmował się Sztab Główny Wojsk Królestwa Polskiego. W jego skład wchodziło między innymi Generalne Kwatermistrzostwo oraz Korpus Inżynierów z Biurem Topograficznym. Szefem tego ostatniego był do 1820 r. ppłk Mikołaj Rouget, a następnie ppłk Józef Koriot. Były to niewielkie instytucje, których obsadę stanowili głównie doświadczeni oficerowie armii Napoleona oraz powstania kościuszkowskiego. Generalne Kwatermistrzostwo liczyło 46 oficerów, a Korpus Inżynierów i Biuro Topograficzne – 48.



Generalne Kwatermistrzostwo, kierowane przez gen. dyw. Maurycego Haukego, było przeznaczone do wykonywania prac triangulacyjnych, map topograficznych oraz opracowywania map drożni (marszrut) i manewrów. Korpus realizował głównie zadania związane z pracami fortyfikacyjnymi, budową twierdz i umocnień.
Największym i najważniejszym zadaniem Kwatermistrzostwa, które w późniejszym okresie wsławiło kartografów wojskowych była praca nad Wielką Mapą Kwatermistrzostwa. W tym celu wyznaczono współrzędne astronomiczne Krakowa, Warszawy, Stołupian i Olity. Założono sieć triangulacyjną, którą powiązano z siecią Prus i Austrii. Za osie współrzędnych przyjęto 52 równoleżnik szerokości północnej oraz południk warszawski, określając jego położenie na wschód od Ferro (38°50"). Obszar Królestwa podzielono na sekcje, a każdą z nich na 9 arkuszy. Mapę wykonywało 50 oficerów i 15 konduktorów wyszkolonych przez Prądzyńskiego. W terenie opracowano zdjęcia topograficzne w skali 1:42 000, a następnie – po przetworzeniu kartograficznym – wydano mapę w skali 1:126 000 (mapa trójwiorstowa: jeden cal = 3 wiorsty). O umiejętnościach organizacyjnych Prądzyńskiego świadczy wydajność prac, wynosząca 340 km zdjęcia topograficznego na sezon. W pracach wykorzystano również mapy Prus Wschodnich, Prus Południowych i Zachodniej Galicji wykonane wcześniej przez zaborców, a także mapy: demarkacyjne, rzeki Narwi, Kanału Augustowskiego oraz zdjęcia gościńców i planów majątków prywatnych zrobione przez kwatermistrzostwa.

Do wybuchu powstania listopadowego w 1830 r. wykonano 27 sekcji mapy (1:126 000), czyli 2/3 zaplanowanych zadań. Prace przerwane na skutek powstania kontynuował sztab rosyjski pod kierunkiem gen. Karola Richtera. Po zakończeniu pomiarów sztychowanie mapy wykonał Karol Fryderyk Minter. Do 1843 r. ta tajna mapa nosiła nazwę „Karta topograficzna Królestwa Polskiego”. Dzieło składało się z karty tytułowej w skali 1:1 008 000, 56 sekcji pełnych i 4 – połówkowych. Wszystkie napisy były w języku polskim, zaś tytuły mapy i objaśnienia w rosyjskim, polskim i francuskim.
Poszczególne sekcje rytowano w miedzi, dzięki czemu rysunek był delikatny i czytelny. Mapę wydrukowano w nakładzie 2000 egzemplarzy.

część 2 z 5
«« « 1 2 3 4 5 » »»




dodaj komentarz

KOMENTARZE Komentarze są wyłącznie opiniami osób je zamieszczających i nie odzwierciedlają stanowiska redakcji Geoforum. Zabrania się zamieszczania linków i adresów stron internetowych, reklam oraz tekstów wulgarnych, oszczerczych, rasistowskich, szerzących nienawiść, zawierających groźby i innych, które mogą być sprzeczne z prawem. W przypadku niezachowania powyższych reguł oraz elementarnych zasad kultury wypowiedzi administrator zastrzega sobie prawo do kasowania całych wpisów. Użytkownik portalu Geoforum.pl ponosi wyłączną odpowiedzialność za zamieszczane przez siebie komentarze, w szczególności jest odpowiedzialny za ewentualne naruszenie praw lub dóbr osób trzecich oraz szkody wynikłe z tego tytułu.

komentarze menu_text_pl

Geoida od GOCE
czy wiesz, że...
© 2005-2020 Geodeta Sp. z o.o.
created by BRTSOFT

O nas

  • Właścicielem portalu Geoforum.pl jest Geodeta Sp. z o.o., wydawca miesięcznika GEODETA oraz serwisu egeodeta24.pl
  • Geoforum.pl jest portalem internetowym i obszernym kompendium wiedzy na tematy związane z geodezją, kartografią, katastrem, GIS-em, fotogrametrią i teledetekcją, nawigacją satelitarną itp. Od 2005 roku na bieżąco dostarcza informacji z powyższych dziedzin i umożliwia ich komentowanie.
  • GEODETA (Magazyn Geoinformacyjny) ukazuje się od czerwca 1995 roku i jest największym oraz najbardziej popularnym polskim miesięcznikiem prezentującym aktualne zagadnienia z zakresu: geodezji, kartografii, katastru, GIS-u, fotogrametrii i teledetekcji, nawigacji satelitarnej itp.
  • GEODETA cyfrowy to elektroniczna wersja tradycyjnego wydania miesięcznika. W serwisie egeodeta24.pl można zamawiać zarówno prenumeratę, jak i pojedynczne wydania

Zespół redakcyjny

  • Katarzyna Pakuła-Kwiecińska (redaktor naczelny)
  • Anna Wardziak (sekretarz redakcji)
  • Jerzy Przywara
  • Bożena Baranek (szefowa Działu Prenumeraty)
  • Jerzy Królikowski (redaktor prowadzący Geoforum.pl)
  • Damian Czekaj
  • Bogdan Grzechnik

Kontakt

Geodeta Sp. z o.o.
02-541 Warszawa,
ul. Narbutta 40/20
tel. (22) 849-41-63, 646-87-44
redakcja@geoforum.pl
prześlij newsa

Prenumerata
prenumerata@geoforum.pl
b.baranek@geoforum.pl
Reklama
k.kwiecinska@geoforum.pl

facebook twitter linkedIn Instagram RSS