wiadomościksięgarniaprenumeratareklamakontaktRODOpolityka prywatności
Najnowsze wydarzenia z dziedziny geodezji, nawigacji satelitarnej, GIS, katastru, teledetekcji, kartografii. Nowości rynkowe, technologiczne, prawne, wydawnicze. Konferencje, targi, administracja.
blog

Laussedat, Pulfrich i autografy

- «« « część 2 z 2


Koniec XIX wieku przyniósł zapoczątkowanie prac nad wykorzystaniem zjawiska stereoskopii. Stereoskop znany był co najmniej od 1838 r., gdy angielski wynalazca Charles Wheatstone podał teoretyczne podstawy widzenia stereoskopowego. Pierwsze fotogrametryczne zastosowanie tego zjawiska znalazł wspomniany wcześniej Deville, który wykorzystał do rysowania warstwic pojedynczy znaczek pomiarowy i półprzezroczyste zwierciadła rzucające obraz z dwóch sąsiednich zdjęć. Ta niedoskonała, praktycznie pozbawiona podstaw geometrycznych technika była jednak krokiem we właściwym kierunku. Sprowadzał się on do wizualizacji modelu terenu i pracy na nim, a nie na zdjęciach.
W 1898 r. Austriak Teodor Scheimpflug rozwinął teorię tzw. podwójnej projekcji, czyli fotografowania obiektu równocześnie dwiema kamerami ustawionymi w pewnej odległości od siebie. Gdy wywołane zdjęcia ustawił w tej samej pozycji i oświetlił od tyłu, uzyskał „model optyczny”, na którym można było już „kreślić” warstwice lub przekroje obiektu. W 1904 r. opisał warunek, którego spełnienie umożliwiało uzyskanie ostrego obrazu  (płaszczyzny obiektywu, zdjęcia i projekcji musiały przecinać się w jednej linii).

 fotogrametria

Scheimpflug był człowiekiem wyjątkowo zasłużonym dla fotogrametrii. W 1903 r. skonstruował pierwszy przetwornik optyczny (fotoperspektograf) – urządzenie służące do przefotografowywania zdjęć na zadaną przez operatora płaszczyznę, był także autorem strefowego przetwarzania zdjęć, które eliminowało zniekształcenia wynikające z deniwelacji opracowywanego terenu. Pierwszym poważnym testem zaproponowanej przez niego technologii było wyprodukowanie ze zdjęcia zrobionego z balonu fotomapy rejonu położonego na południe od Wiednia.

Przełomowym krokiem w rozwoju fotogrametrii było skonstruowanie przez niemieckiego uczonego Carla Pulfricha ruchomego znaczka pomiarowego i tym samym zapoczątkowanie fotogrametrycznych pomiarów stereoskopowych. Podstawy teoretyczne opracował w 1892 r. Franz Stolze, udoskonalił je Pulfrich i w 1901 r. zbudował stereokomparator – urządzenie umożliwiające pomiar współrzędnych dowolnego punktu na podstawie stereoskopowego modelu terenu. Instrument od razu zdobył uznanie i był z powodzeniem wykorzystywany przez Austriaków przy wykonywaniu map Tyrolu w latach
1902-07. Niezależnie od Pulfricha prace w tym samym kierunku prowadził w Afryce Południowej Henry George Fourcade, choć ten, zamiast współrzędnych, posługiwał się (podobnie jak Stolze) „pływającą siatką”. Przy okazji warto wspomnieć, że w 1899 r. Sebastian Finsterwalder opublikował pierwszy podręcznik na temat geometrycznych podstaw fotogrametrii.
Następne niezwykle ważne rozwiązanie zaproponował Eduard Ritter von Orel, który skonstruował w 1907 r. stereoautograf – instrument umożliwiający operatorowi bezpośrednie (mechaniczne) kreślenie warstwic i sytuacji terenowej ze stereoskopowych zdjęć naziemnych, znacznie przyspieszając tym powstawanie mapy. Niezależnie od Orela podobne urządzenie zbudował w tym samym czasie w Anglii kapitan Vivian Thompson.

 fotogrametria


Stereoautograf rozpoczął triumfalny pochód autografów, który trwał do lat 80. Urządzeń precyzyjnych, skomplikowanych, drogich i trudnych w obsłudze. Wśród tych do obróbki zdjęć naziemnych, poza konstrukcją von Orela, warto wymienić pierwszy autograf, jaki wyprodukowała fabryka Wilda w Heerbrugg – autograf A1, stereoautograf firmy Zeiss z 1954 r., czy terragraf – konstrukcję zakładów Opton z Oberkochen z 1962 r. Wśród autografów służących do przetwarzania zdjęć lotniczych zaczynano od instrumentów wykorzystujących podwójną projekcję, jak fotokartograf Umberto Nistriego z 1920 r. czy Stereoplanigraf zbudowany przez Waltera Bauersfelda w 1923 r. Konstruktorzy szybko odeszli jednak od tej koncepcji na rzecz projekcji optyczno-mechanicznej. Urządzeniami tego typu była m.in. znana konstrukcja
– aerokartograf Hugershoffa z 1926 r. umożliwiająca wykonywanie aerotriangulacji przestrzennej, jak i pierwsze autografy Wilda (seria A1-A4). Drugą, o wiele liczniejszą grupę stanowiły autografy bazujące na projekcji mechanicznej produkowane od połowy lat 30. XX wieku. Znajdziemy tu głównie modele firmy Wild (seria A5-A10) i Zeiss (Topocart i Stereotrigomat). Niektóre konstrukcje, jak na przykład autograf A10, produkowano jeszcze w połowie lat 80.

 

 

część 2 z 2
«« « 1 2



dodaj komentarz

KOMENTARZE Komentarze są wyłącznie opiniami osób je zamieszczających i nie odzwierciedlają stanowiska redakcji Geoforum. Zabrania się zamieszczania linków i adresów stron internetowych, reklam oraz tekstów wulgarnych, oszczerczych, rasistowskich, szerzących nienawiść, zawierających groźby i innych, które mogą być sprzeczne z prawem. W przypadku niezachowania powyższych reguł oraz elementarnych zasad kultury wypowiedzi administrator zastrzega sobie prawo do kasowania całych wpisów. Użytkownik portalu Geoforum.pl ponosi wyłączną odpowiedzialność za zamieszczane przez siebie komentarze, w szczególności jest odpowiedzialny za ewentualne naruszenie praw lub dóbr osób trzecich oraz szkody wynikłe z tego tytułu.

komentarze menu_text_pl

Jak oszukać GPS?
czy wiesz, że...
© 2005-2019 Geodeta Sp. z o.o.
created by BRTSOFT

O nas

  • Właścicielem portalu Geoforum.pl jest Geodeta Sp. z o.o., wydawca miesięcznika GEODETA oraz serwisu egeodeta24.pl
  • Geoforum.pl jest portalem internetowym i obszernym kompendium wiedzy na tematy związane z geodezją, kartografią, katastrem, GIS-em, fotogrametrią i teledetekcją, nawigacją satelitarną itp. Od 2005 roku na bieżąco dostarcza informacji z powyższych dziedzin i umożliwia ich komentowanie.
  • GEODETA (Magazyn Geoinformacyjny) ukazuje się od czerwca 1995 roku i jest największym oraz najbardziej popularnym polskim miesięcznikiem prezentującym aktualne zagadnienia z zakresu: geodezji, kartografii, katastru, GIS-u, fotogrametrii i teledetekcji, nawigacji satelitarnej itp.
  • GEODETA cyfrowy to elektroniczna wersja tradycyjnego wydania miesięcznika. W serwisie egeodeta24.pl można zamawiać zarówno prenumeratę, jak i pojedynczne wydania

Zespół redakcyjny

  • Katarzyna Pakuła-Kwiecińska (redaktor naczelny)
  • Anna Wardziak (sekretarz redakcji)
  • Jerzy Przywara
  • Bożena Baranek (szefowa Działu Prenumeraty)
  • Jerzy Królikowski (redaktor prowadzący Geoforum.pl)
  • Damian Czekaj
  • Bogdan Grzechnik

Kontakt

Geodeta Sp. z o.o.
02-541 Warszawa,
ul. Narbutta 40/20
tel. (22) 849-41-63, 646-87-44
redakcja@geoforum.pl
Prenumerata
prenumerata@geoforum.pl
b.baranek@geoforum.pl
Reklama
k.kwiecinska@geoforum.pl
facebook twitter Instagram RSS