wiadomościksięgarniaMiesięcznik GEODETAreklamakontaktRODOpolityka prywatnościnewsletter
Najnowsze wydarzenia z dziedziny geodezji, nawigacji satelitarnej, GIS, katastru, teledetekcji, kartografii. Nowości rynkowe, technologiczne, prawne, wydawnicze. Konferencje, targi, administracja.
blog

Czas atomowy i ...

- «« « część 2 z 2


Niezależne od TAI są systemy czasu atomowego utworzone dla potrzeb globalnych systemów nawigacyjnych. Czas GPS (GPST) jest czasem atomowym używanym w systemie globalnej nawigacji satelitarnej GPS. Podstawą skali czasu GPS są atomowe zegary pokładowe umieszczone na satelitach GPS, zegary atomowe znajdujące się w ośrodkach sterowania systemem GPS oraz zegary atomowe US Naval Observatory. Skala GPST jest bardzo zbliżona do skali czasu TAI i zsynchronizowana ze skalą UTC na epokę 1980 styczeń 6 0h UTC, co jest powodem stałej różnicy 19 s pomiędzy tymi skalami. Dodatkowa poprawka C0, zmienna w czasie i publikowana w biuletynie T BIPM, wynika z korzystania w obu systemach z różnych zegarów atomowych. Nie przekracza ona 50 ns (Audoin i Guinot, 2001).

Rys. 2. Skale czasu atomowego (niebieski) i astronomicznego obrotowego (żółty) oraz schemat ich wzajemnej relacji.


Naturalne skale czasu

Skale czasu astronomicznego są naturalnymi skalami czasu. Należy do nich skala czasu obrotowego słonecznego, do której odnoszą się zjawiska dnia i nocy, i z którą wiąże się cykl biologiczny żywych organizmów na Ziemi. W skali czasu słonecznego wyrażane są niewymagające wysokiej precyzji efemerydy ciał niebieskich. Średni czas uniwersalny UT1 – odpowiadający średniemu czasowi słonecznemu Greenwich – formalnie zdefiniowany był jako funkcja średniego czasu gwiazdowego Greenwich GMST. Funkcja ta oparta była na wyrażeniu podanym przez Newcomba dla rektascensji średniego Słońca. Za definicję UT1 przyjmowano wyrażenie dla GMST o 0h UT1. Czas UT1 reprezentował prawdziwy ruch obrotowy Ziemi wokół chwilowej osi obrotu. Stanowił on zatem podstawowy parametr wiążący niebieskie systemy odniesienia z ziemskimi. Niejednostajność skali czasu UT1 powoduje, że wymaga ona ciągłego, precyzyjnego monitorowania. UT1 był pośrednio uzyskiwany z obserwacji gwiazd z wykorzystaniem katalogu fundamentalnego. Nowa definicja UT1, obowiązująca od 2003 roku, określa UT1 jako funkcję liniową Kąta Obrotu Ziemi ERA (1):

 

ERA(Tu) = 2π (0.779 057 273 2640 + 1.002 737 811 911 354 48 Tu),      (3)

 

gdzie Tu = [JD(UT1) – 2 451 545.0],  (4)

 

przy czym UT1 otrzymywane jest poprzez dodanie do UTC wyznaczanej przez IERS poprawki:

UT1 = UTC + [UT1 – UTC]IERS.      (5)

 

Nowa definicja UT1 zapewnia ciągłość tej skali czasu. Jest ona oparta na nowoczesnych technikach obserwacyjnych wyznaczania parametrów ruchu obrotowego Ziemi z wykorzystaniem ICRS zrealizowanego w oparciu o obiekty pozagalaktyczne (Capitaine i in., 2003).

Spójna z nową definicją UT1 jest nowa definicja GMST:

 

GMST = 0˝.014 506 + ERA + 4612˝.157 399 66 t + 1˝.396 677 21 t2 +

– 0˝.000 093 44 t3 + 0˝.000 018 82 t4,  (6)

 

gdzie t = (TT – 2000 styczeń 1d12h TT)/36 525,               (7)

 

przy czym TT wyrażony jest w dobach.

 

Prawdziwy czas gwiazdowy Greenwich GST wyraża się wzorem:

GSTGMST = (Δψ + dψ)cos εA + Σ[(C’s,0)k sin αk + (C’c,0)k cos αk +

– 0”.000 000 87 t sin Ω        (8)

gdzie εA jest wielkością precesyjną (Lieske i in., 1977) poprawioną o zmiany precesyjne zdefiniowane w modelu precesyjno-nutacyjnym IAU2000, Δψ + dψ oznacza całkowitą nutację w długości odniesioną do ekliptyki zadanej epoki, skąd (Δψ + dψ) cos εA jest klasycznym „równaniem równonocy”. Pozostałe dwa człony po prawej stronie (8) stanowią uzupełnienie „równania równonocy”, zapewniające ciągłość prawdziwego czasu gwiazdowego Greenwich po przejściu na nową jego definicję oraz spójność z pozostałymi wielkościami systemu IAU2000 (McCarthy i Capitaine, 2002). Wielkości parametrów ak i V oraz współczynników (C’s,0)k i (C’c,0)k podane są w literaturze (np. IERS, 2003).

Profesor Jan Kryński jest kierownikiem Zakładu Geodezji i Geodynamiki w Instytucie Geodezji i Kartografii w Warszawie

część 2 z 2
«« « 1 2



dodaj komentarz

KOMENTARZE Komentarze są wyłącznie opiniami osób je zamieszczających i nie odzwierciedlają stanowiska redakcji Geoforum. Zabrania się zamieszczania linków i adresów stron internetowych, reklam oraz tekstów wulgarnych, oszczerczych, rasistowskich, szerzących nienawiść, zawierających groźby i innych, które mogą być sprzeczne z prawem. W przypadku niezachowania powyższych reguł oraz elementarnych zasad kultury wypowiedzi administrator zastrzega sobie prawo do kasowania całych wpisów. Użytkownik portalu Geoforum.pl ponosi wyłączną odpowiedzialność za zamieszczane przez siebie komentarze, w szczególności jest odpowiedzialny za ewentualne naruszenie praw lub dóbr osób trzecich oraz szkody wynikłe z tego tytułu.

komentarze menu_text_pl

Testy skanera SPL w Kopenhadze
czy wiesz, że...
© 2005-2021 Geodeta Sp. z o.o.
created by BRTSOFT

O nas

  • Właścicielem portalu Geoforum.pl jest Geodeta Sp. z o.o., wydawca miesięcznika GEODETA oraz serwisu egeodeta24.pl
  • Geoforum.pl jest portalem internetowym i obszernym kompendium wiedzy na tematy związane z geodezją, kartografią, katastrem, GIS-em, fotogrametrią i teledetekcją, nawigacją satelitarną itp. Od 2005 roku na bieżąco dostarcza informacji z powyższych dziedzin i umożliwia ich komentowanie.
  • GEODETA (Magazyn Geoinformacyjny) ukazuje się od czerwca 1995 roku i jest największym oraz najbardziej popularnym polskim miesięcznikiem prezentującym aktualne zagadnienia z zakresu: geodezji, kartografii, katastru, GIS-u, fotogrametrii i teledetekcji, nawigacji satelitarnej itp.
  • GEODETA cyfrowy to elektroniczna wersja tradycyjnego wydania miesięcznika. W serwisie egeodeta24.pl można zamawiać zarówno prenumeratę, jak i pojedynczne wydania

Zespół redakcyjny

  • Katarzyna Pakuła-Kwiecińska (redaktor naczelny)
  • Anna Wardziak (sekretarz redakcji)
  • Jerzy Przywara
  • Jerzy Królikowski (redaktor prowadzący Geoforum.pl)
  • Damian Czekaj
  • Bogdan Grzechnik

Kontakt

Geodeta Sp. z o.o.
02-541 Warszawa,
ul. Narbutta 40/20
tel. (22) 849-41-63, 646-87-44
redakcja@geoforum.pl
prześlij newsa

Prenumerata
prenumerata@geoforum.pl
egeodeta24@geoforum.pl
Reklama
k.kwiecinska@geoforum.pl

facebook twitter linkedIn Instagram RSS