wiadomościksięgarniaMiesięcznik GEODETAreklamakontaktRODOpolityka prywatnościnewsletter
Najnowsze wydarzenia z dziedziny geodezji, nawigacji satelitarnej, GIS, katastru, teledetekcji, kartografii. Nowości rynkowe, technologiczne, prawne, wydawnicze. Konferencje, targi, administracja.
blog

W wolnej Polsce

- «« « część 3 z 3


Organizowanie się zawodu

W 1925 r. ukazały się niezwykle istotne akty prawne związane z dalszym funkcjonowaniem zawodu. Najważniejszym była ustawa o mierniczych przysięgłych, określająca status mierniczego, jego prawa i obowiązki oraz warunki nadawania tytułu. Kolejnymi były: instrukcja techniczna wydana przez Ministerstwo Reform Rolnych oraz ustawa scaleniowa z grudnia tego samego roku. Akty te wraz z późniejszymi rozporządzeniami wykonawczymi i nowelizacjami stanowiły podstawę do funkcjonowania branży w nowym, ale jednorodnym organizmie, jakim stał się nasz kraj po 1918 r.

geodezja

Jedna z pierwszych instrukcji technicznych

Polska geodezja pojawiła się ponownie na arenie międzynarodowej. W 1924 r. przystąpiliśmy do Międzynarodowej Unii Geodezji i Geofizyki (IUGG) oraz Międzynarodowej Asocjacji Geodezyjnej (IAG), dwa lata później do FIG (Fédération Internationale des Géometrès) – federacji skupiającej krajowe stowarzyszenia zawodowe geodetów. W 1938 r. wiceprezydentem tej ostatniej organizacji został płk Władysław Surmacki (1880-1942).

geodezja

Władysław Surmacki z żoną i córką

W okresie międzywojennym powstały pierwsze organizacje geodetów. Już w 1918 r. przy Stowarzyszeniu Techników Polskich w Warszawie powstało Koło Inżynierów Mierniczych. W 1919 r. odbył się pierwszy powszechny Zjazd Mierniczych Polskich, na który przybyło do stolicy 250 reprezentantów zawodu z całego kraju.

W pierwszych latach po uzyskaniu niepodległości nastąpił prawdziwy wysyp organizacji zawodowych. W 1924 r. na terenie Polski działało już 12 różnych stowarzyszeń skupiających mierniczych (m.in. w Warszawie – 4, Poznaniu – 2). W 1930 r. powołano do życia Polskie Towarzystwo Fotogrametryczne, a w 1934 r. na Śląsku utworzono Stowarzyszenie Mierniczych Górniczych. Zbytnie rozdrobnienie nie sprzyjało jednak zgodnemu artykułowaniu problemów całej grupy zawodowej. W 1935 r. nastąpiło pewne uporządkowanie sytuacji. Na bazie kilku istniejących organizacji utworzono wtedy Związek Mierniczych Przysięgłych. Tuż przed wybuchem II wojny światowej w stolicy odbył się pierwszy Kongres Inżynierów Miernictwa, na którym przedstawiono wiele aktualnych problemów. Do zrealizowania postulatów uchwalonych na kongresie już nie doszło.

geodezja

Czasopisma: Przegląd Geodezyjny, Wiadomości Służby Geograficznej, Geodeta

W latach 20. na rynku pojawiły się też pierwsze polskie czasopisma fachowe. W 1924 r. wydano pierwszy zeszyt „Przeglądu Mierniczego” miesięcznika Stowarzyszenia Mierniczych w Polsce, który ukazywał się do 1939 r. W 1927 roku debiutuje kwartalnik „Wiadomości Służby Geograficznej” wydawany przez Wojskowy Instytut Geograficzny, w którym obok materiałów z zakresu pomiarów geodezyjnych i topograficznych można było także znaleźć artykuły o tematyce geograficznej.

W czerwcu 1939 r. ukazał się jeszcze pierwszy numer nowego miesięcznika „Geodeta” organu Związku Inżynierów Miernictwa (do wybuchu wojny wydano trzy numery).

W okresie międzywojennym geodeci wybierali najczęściej dwie drogi kariery zawodowej: prowadzenie własnej praktyki lub zatrudnienie w administracji państwowej (ministerstwa, urzędy miejskie). Trzecim wariantem było obranie kariery naukowej i posada na uczelni lub służba w armii, zdobycie szlifów oficerskich i praca w Wojskowym Instytucie Geograficznym. Rozpoczęcie praktyki prywatnej nie było jednak takie proste. Poza udokumentowanym doświadczeniem i zdanymi egzaminami trzeba było mieć spory kapitał. Zakup niezbędnego wyposażenia był, podobnie jak dzisiaj, znacznym wydatkiem. Teodolit z busolą kosztował ok. 1200-1600 zł, instrument 10-sekundowy 3000 zł, na najtańszy markowy niwelator trzeba było wydać co najmniej 500 zł, pryzmat pentagonalny kosztował 65 zł, a 20-metrowa taśma miernicza co najmniej 50.

geodezja

Niwelator firmy Gerlach, lata 30. XX wieku

Szacuje się, że u progu II wojny światowej całe środowisko liczyło około 4 tys. osób, z tego 1500 stanowili mierniczy przysięgli, 600 – praktykanci terminujący przed uzyskaniem tytułu mierniczego przysięgłego, a około 160 – czynni oficerowi WIG. Mniej więcej 450 osób to urzędnicy (ministerstw i magistratów) oraz kadra uczelniana. Reszta to tzw. siły pomocnicze.

Dość wymowne może być zestawienie ówczesnych liczb z dzisiejszymi. Otóż czterem tysiącom przedwojennych geodetów możemy przeciwstawić obecnie kilkanaście tysięcy (czynnych zawodowo) geodetów z uprawnieniami zawodowymi i około 10 tysięcy działających bez takich uprawnień (nie licząc „sił pomocniczych”). Przed wojną administracja geodezyjna znajdowała się w kilku ministerstwach i urzędach 51 największych polskich miast.

Dzisiaj jej biura poza paroma ministerstwami znajdują się w każdym mieście wojewódzkim, powiatowym i licznych gminach. O ile jednak liczbę przedwojennych urzędników można oszacować na co najwyżej kilkaset osób, o tyle obecnie oscyluje ona wokół 6,5 tysięcy. Wszelkie europejskie statystyki wskazują, że najwięcej geodetów jest w Polsce, a nasza administracja geodezyjna jest jedną z bardziej rozbudowanych i sformalizowanych struktur w Europie.

Oprac. Jerzy Przywara

część 3 z 3
«« « 1 2 3



dodaj komentarz

KOMENTARZE Komentarze są wyłącznie opiniami osób je zamieszczających i nie odzwierciedlają stanowiska redakcji Geoforum. Zabrania się zamieszczania linków i adresów stron internetowych, reklam oraz tekstów wulgarnych, oszczerczych, rasistowskich, szerzących nienawiść, zawierających groźby i innych, które mogą być sprzeczne z prawem. W przypadku niezachowania powyższych reguł oraz elementarnych zasad kultury wypowiedzi administrator zastrzega sobie prawo do kasowania całych wpisów. Użytkownik portalu Geoforum.pl ponosi wyłączną odpowiedzialność za zamieszczane przez siebie komentarze, w szczególności jest odpowiedzialny za ewentualne naruszenie praw lub dóbr osób trzecich oraz szkody wynikłe z tego tytułu.

komentarze menu_text_pl

Skanowanie wnętrza platformy wiertniczej
czy wiesz, że...
© 2005-2021 Geodeta Sp. z o.o.
created by BRTSOFT

O nas

  • Właścicielem portalu Geoforum.pl jest Geodeta Sp. z o.o., wydawca miesięcznika GEODETA oraz serwisu egeodeta24.pl
  • Geoforum.pl jest portalem internetowym i obszernym kompendium wiedzy na tematy związane z geodezją, kartografią, katastrem, GIS-em, fotogrametrią i teledetekcją, nawigacją satelitarną itp. Od 2005 roku na bieżąco dostarcza informacji z powyższych dziedzin i umożliwia ich komentowanie.
  • GEODETA (Magazyn Geoinformacyjny) ukazuje się od czerwca 1995 roku i jest największym oraz najbardziej popularnym polskim miesięcznikiem prezentującym aktualne zagadnienia z zakresu: geodezji, kartografii, katastru, GIS-u, fotogrametrii i teledetekcji, nawigacji satelitarnej itp.
  • GEODETA cyfrowy to elektroniczna wersja tradycyjnego wydania miesięcznika. W serwisie egeodeta24.pl można zamawiać zarówno prenumeratę, jak i pojedynczne wydania

Zespół redakcyjny

  • Katarzyna Pakuła-Kwiecińska (redaktor naczelny)
  • Anna Wardziak (sekretarz redakcji)
  • Jerzy Przywara
  • Jerzy Królikowski (redaktor prowadzący Geoforum.pl)
  • Damian Czekaj
  • Bogdan Grzechnik

Kontakt

Geodeta Sp. z o.o.
02-541 Warszawa,
ul. Narbutta 40/20
tel. (22) 849-41-63, 646-87-44
redakcja@geoforum.pl
prześlij newsa

Prenumerata
prenumerata@geoforum.pl
egeodeta24@geoforum.pl
Reklama
k.kwiecinska@geoforum.pl

facebook twitter linkedIn Instagram RSS