• Po co powstaje eOperat?
Projekt ma być odpowiedzią na problemy związane z przygotowywaniem i przekazywaniem dokumentacji geodezyjnej do PZGiK. Jak wskazano w dokumentacji projektowej, do głównych wyzwań należą obecnie brak jednolitych standardów technicznych i użytkowych między 385 jednostkami PODGiK, zróżnicowana jakość i kompletność przekazywanej dokumentacji oraz brak jednolitych zasad opracowywania operatów technicznych. Zwrócono również uwagę na brak powszechnie dostępnego, bezpłatnego narzędzia, które wspierałoby przygotowanie dokumentacji zgodnej z obowiązującymi przepisami. Weryfikacja nieustandaryzowanego operatu technicznego przez organ prowadzący zasób jest obecnie procesem w dużej mierze manualnym i czasochłonnym.
Problemy te mogą prowadzić do konieczności poprawiania dokumentacji, co przekłada się na wydłużenie procedur przyjęcia prac geodezyjnych do PZGiK oraz aktualizacji baz danych.
• Jak ma działać system?
Planowany system eOperat ma stanowić jedno, bezpłatne narzędzie on-line dostępne na terenie całej Polski. Platforma wprowadzi m.in. automatyczną walidację danych oraz kontrolę wzajemnej zgodności plików, takich jak GML, TXT czy PDF.
W ramach projektu przewidziano wdrożenie trzech głównych e-usług zakwalifikowanych do 5. poziomu dojrzałości cyfrowej. Ich działanie ma być wspierane przez asystenta AI oraz narzędzia umożliwiające automatyczne generowanie części dokumentacji. Usługi te będą dotyczyć przygotowania operatów w zakresie:
• geodezyjnej inwentaryzacji powykonawczej obiektów budowlanych,
• mapy do celów projektowych,
• mapy z projektem podziału nieruchomości.
• Przewidywane korzyści
Według dokumentacji projektowej nowa platforma ma zapewnić skrócenie czasu weryfikacji operatów o 30% – przyspieszenie procedury z 10 do maksymalnie 7 dni roboczych. Wdrożenie asystenta AI i narzędzi do standaryzacji dokumentacji umożliwi automatyzację wybranych czynności administracyjnych, usprawni obsługę obywateli i przedsiębiorców oraz przyczyni się do zwiększenia interoperacyjności danych przestrzennych. Wskazano również na potencjalne ograniczenie kosztów obsługi procesów oraz przyspieszenie realizacji inwestycji.
Z systemu korzystać ma m.in. około 18,6 tys. geodetów uprawnionych oraz 1,5 tys. pracowników organów prowadzących zasób.
• Projekt przeszedł już etap opiniowania
W lipcu br. opis założeń projektu został przekazany do zaopiniowania osobom uczestniczącym w pracach Komitetu do spraw Cyfryzacji. Uwagi do projektu złożyli Zespół Zadaniowy „Rada Architektury IT”, Minister Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej oraz naczelny dyrektor Archiwów Państwowych.
W uwagach podniesiono m.in. konieczność bardziej szczegółowego opisania planowanego wykorzystania AI. W odpowiedzi przygotowano dodatkowe wyjaśnienie dotyczące przewidywanych zastosowań narzędzi, takich jak OCR, NLP czy wyszukiwanie semantyczne.
Ostatecznie, po uwzględnieniu uwag, Komitet do spraw Cyfryzacji pozytywnie zaopiniował założenia przedsięwzięcia.
Realizację projektu zaplanowano na okres od listopada br. do grudnia 2028 r. Udostępnienie środowiska testowego przewidziano na marzec 2028 r., natomiast produkcyjne uruchomienie systemu oraz udostępnienie e–usług ustalono na koniec grudnia 2028 r.
