Raport powstał na podstawie danych instytucjonalnych, informacji publicznych oraz analiz własnych POLSA. Dokument przedstawia sytuację sektora kosmicznego w Polsce – od projektów naukowych, przez wdrożenia badawczo-rozwojowe (B+R) i udział w programach międzynarodowych, po dorobek publikacyjny.
• Badania podstawowe (NCN)
W obszarze badań podstawowych finansowanych przez Narodowe Centrum Nauki (NCN) w 2025 r. realizowano 218 projektów o łącznej wartości 255,9 mln zł (w tym uruchomiono 30 projektów, a 48 zakończono). Przeważają projekty z zakresu nauk ścisłych – głównie astronomii i fizyki. Jednak istotną rolę odgrywa również panel ST10 – Nauki o Ziemi, w ramach którego w 2025 roku realizowano 12 projektów. Obejmują one m.in. geoinformatykę, badania klimatu oraz teledetekcję.
• Działalność badawczo-rozwojowa (B+R)
Zgodnie z raportem w 2025 roku odnotowano realizację 63 projektów badawczo-rozwojowych z zakresu technologii kosmicznych. Największą grupę stanowiły przedsięwzięcia z obszaru obserwacji Ziemi (23 projekty). W przypadku projektów finansowanych z Funduszy Europejskich kategoria ta odpowiadała za 42,9% całego finansowania (12 z 28 projektów). Prace koncentrowały się na praktycznym wykorzystaniu danych satelitarnych w monitorowaniu środowiska, rolnictwie precyzyjnym, gospodarce wodnej oraz rozwoju systemów GIS, geoportali i infrastruktury informacji przestrzennej. W obszarze PNT prowadzono natomiast 5 projektów B+R.
• Programy Europejskiej Agencji Kosmicznej (ESA)
W 2025 roku polskie przedsiębiorstwa oraz jednostki naukowe realizowały łącznie 133 kontrakty ESA o wartości 83,8 mln euro. Największy udział wartościowy miały programy obowiązkowe (41,3 mln euro). W obszarze tematycznym Earth Observation 15 podmiotów prowadziło 21 kontraktów ukierunkowanych na rozwój algorytmów przetwarzania obrazów, wykorzystanie sztucznej inteligencji oraz wsparcie operacyjne misji satelitarnych. Z kolei rozwój technologii nawigacyjnych realizowany był m.in. w ramach Navigation Innovation Support Programme (NAVISP), którego celem jest zwiększenie odporności systemów nawigacji satelitarnej poprzez rozwój kompaktowych anten zdolnych do filtrowania niepożądanych sygnałów.
• Publikacje naukowe
Analiza danych z systemu RAD-on wykazała 298 publikacji naukowych związanych z obszarem kosmicznym opublikowanych w 2025 roku. Prace z zakresu PNT i systemów GNSS stanowiły 14% (42 artykuły) i dotyczyły głównie dokładności pozycjonowania, korekcji błędów atmosferycznych oraz odporności sygnału na zakłócenia (jamming, spoofing). Z kolei publikacje z zakresu obserwacji Ziemi stanowiły 13% (38 artykułów) i koncentrowały się na jakości powietrza, klimacie i hydrologii.
Kluczowe znaczenie miały metody przetwarzania danych, w tym wykorzystanie sztucznej inteligencji i uczenia maszynowego do analizy zobrazowań satelitarnych. Coraz częściej badania te mają charakter operacyjny i są ukierunkowane na wsparcie procesów decyzyjnych w administracji publicznej, zarządzaniu kryzysowym czy gospodarce przestrzennej. Według autorów opracowania obserwacja Ziemi stanowi jeden z najbardziej dynamicznie rozwijających się obszarów zastosowań technologii kosmicznych, o bezpośrednim wpływie na bezpieczeństwo i rozwój społeczno-gospodarczy.
Z pełnym opracowaniem, szczegółowymi wnioskami oraz rekomendacjami POLSA można zapoznać się w raporcie.
