Jak podaje NCBR, sektor kosmiczny przechodzi transformację napędzaną nowymi modelami biznesowymi. W ostatnich latach znacząco wzrosła liczba obiektów wynoszonych w przestrzeń kosmiczną – średnia roczna liczba startów w latach 2016–2024 była niemal dziesięciokrotnie wyższa niż w okresie 1957-2015. Jednocześnie zwiększa się globalna wartość rynku kosmicznego, która w 2024 roku była szacowana na 418–613 mld dolarów.
Rozwój światowego sektora kosmicznego wpływa również na krajowe przedsiębiorstwa oraz ośrodki naukowe. W Polsce dynamiczny rozwój działalności kosmicznej nastąpił po przystąpieniu do Europejskiej Agencji Kosmicznej w 2012 roku. Według raportu w 2024 roku wartość polskiego rynku kosmicznego wyniosła około 2 mld zł, a w sektorze działało ponad 400 firm zatrudniających około 15 tys. osób.
Istotną częścią krajowego sektora kosmicznego jest segment downstream, tj. wykorzystanie danych satelitarnych, obejmujące m.in. obserwację Ziemi, teledetekcję oraz systemy informacji przestrzennej. Polskie przedsiębiorstwa i jednostki badawcze rozwijają rozwiązania służące m.in. przetwarzaniu zobrazowań satelitarnych, monitorowaniu środowiska oraz wsparciu administracji publicznej. Rozwój tego segmentu wspomaga m.in. Narodowy System Informacji Satelitarnej (NSIS), którego zadaniem jest budowa infrastruktury do odbioru, przechowywania, przetwarzania i udostępniania danych satelitarnych. Polska jest także uczestnikiem europejskiego programu Copernicus, którego zasoby znajdują zastosowanie m.in. w ochronie środowiska, rolnictwie oraz zarządzaniu kryzysowym.
W ostatnich latach wzrosła również aktywność badawcza związana z technologiami kosmicznymi. W bazie RAD-on za lata 2017–2025 zidentyfikowano 736 projektów naukowych i badawczych dotyczących kosmosu oraz technologii kosmicznych. Ich łączna wartość to blisko 6 mld zł. Ponad połowa środków pochodziła ze źródeł zagranicznych, głównie z programów europejskich.
Poza firmami technologicznymi w Polsce rośnie także potencjał naukowy. Około 50 instytucji badawczych w Polsce regularnie prowadzi prace związane z tematyką kosmiczną, a kolejne 30 realizuje pojedyncze projekty w tym obszarze. Na kierunkach istotnych dla sektora kosmicznego kształci się ponad 27 tys. studentów.
Znaczącą rolę w finansowaniu rozwoju technologii kosmicznych odgrywają środki europejskie oraz krajowe programy wsparcia. Narodowe Centrum Badań i Rozwoju w latach 2008–2024 dofinansowało 124 projekty o łącznej wartości 1,1 mld zł. Realizowane przedsięwzięcia obejmowały m.in. technologie satelitarne i orbitalne, systemy obserwacji Ziemi i teledetekcję, systemy nawigacji, a także technologie materiałowe i systemy napędowe. Projekty związane z obserwacją Ziemi i teledetekcją odpowiadały za około 23% wartości finansowania udzielonego przez NCBR w obszarze technologii kosmicznych.
Wśród przykładów krajowych przedsięwzięć znajdują się projekty związane z budową satelitów obserwacyjnych, takie jak program PIAST, system EagleEye czy konstelacja nanosatelitów REC. Rozwijane rozwiązania zwiększają możliwości Polski w zakresie pozyskiwania i wykorzystywania własnych danych satelitarnych.
Więcej informacji można znaleźć w raporcie „Kosmiczne Perspektywy: Strategie, innowacje i przyszłość rynku kosmicznego w Polsce i na świecie”.
