• Oczekiwany model udostępniania danych
Zdaniem ZPP, w sytuacji w której dane z RCN są jawne, a stały się dodatkowo darmowe, jedynym racjonalnym organizacyjnie sposobem ich udostępnienia powinien być dostęp do cyklicznie aktualizowanej bazy połączony z jednoczesnym zniesieniem trybu dostępu na wniosek. Skoro bowiem wszystkie dane są dostępne, to zmartwieniem zainteresowanego powinno być odpowiednie przefiltrowanie bazy pod kątem potrzebnych informacji.
• Stan faktyczny po zmianach
Organizacja wskazuje, że tak się jednak nie stało. Nie zmodyfikowano regulacji określających specyfikację usług sieciowych (WFS/WMS), a te w obecnym kształcie nie obejmują pełnych danych transakcyjnych gromadzonych w RCN, lecz jedynie podstawowe informacje o transakcjach. W efekcie według stanu na 17 lutego br. w Geoportalu dostępne są jedynie szczątkowe dane [tego samego dnia GUGiK poinformował o publikacji danych z RCN w serwisie Geoportal.gov.pl z około 320 powiatów – red.]. W zasobach Otwartych Danych nie jest możliwe łatwe wyszukanie danych z RCN.
Jednocześnie utrzymano tryb udostępniania danych na wniosek – w oparciu o skądinąd zdezaktualizowane w wyniku zniesienia odpłatności formularze P i P5.
• Konsekwencje dla administracji
Związek Powiatów Polskich stwierdza, że w konsekwencji powstała sytuacja, w której najefektywniejszym trybem uzyskania danych z RCN pozostaje procedura wnioskowa wraz ze wszystkimi obciążeniami administracyjnymi, jakie się z tym wiążą.
Organ nadal jest zobowiązany każdorazowo rozpatrzyć wniosek, przygotować żądany zbiór danych, wystawić licencję określającą warunki wykorzystania udostępnionych materiałów, a następnie przekazać dane wnioskodawcy – niezależnie od tego, czy wniosek dotyczy pojedynczej transakcji, czy pełnego zbioru danych z całego powiatu za cały okres prowadzenia rejestru. Jednocześnie zniesienie opłat usunęło barierę, która do tej pory w naturalny sposób ograniczała liczbę i zakres składanych wniosków.
• Wzrost liczby wniosków
Organizacja wskazuje, że odnotowana została większa liczba składanych wniosków, w tym wniosków o udostępnienie całej bazy RCN w formacie GML w cyklu codziennym, ewentualnie – po inicjalnym udostępnieniu całej bazy – codzienne udostępnianie baz różnicowych.
Zdaniem wnioskodawcy uzasadnieniem do takiego żądania jest fakt, że „nie przygotowano uregulowań szczegółowych w tym zakresie”. Z prawdopodobieństwem graniczącym z pewnością wnioski takie zostały złożone do wszystkich jednostek poziomu powiatowego w Polsce (miast na prawach powiatu i powiatów).
• Bilans zmian
Związek Powiatów Polskich wskazuje, że efektem zniesienia odpłatności za dane z RCN jest obecnie zwiększenie obciążenia pracowników starostw powiatowych i urzędów miast na prawach powiatu przy jednoczesnym pozbawieniu jednostek samorządu terytorialnego jakichkolwiek dochodów, z których ową pracę mogłyby sfinansować.
• Wcześniejsze ostrzeżenia
Organizacja podkreśla, że już na etapie prac legislacyjnych nad przedmiotową nowelizacją wielokrotnie i jednoznacznie sygnalizowała ryzyko wystąpienia problemów, które obecnie się zmaterializowały. Zajmowane wówczas przez ZPP stanowisko zawierało szczegółową analizę zagrożeń, w tym w szczególności wskazywało na nieuchronny wzrost liczby wniosków o udostępnienie danych z RCN, brak jednoczesnych zmian w przepisach wykonawczych oraz brak zabezpieczenia rekompensat finansowych dla powiatów.
Ostrzeżenia te nie zostały wówczas uwzględnione, czego skutki obserwujemy obecnie – od pierwszego dnia wejścia w życie nowych przepisów.
• Żądanie informacji
W tej sytuacji Związek Powiatów Polskich wskazuje na konieczność pilnego przedstawienia informacji, jakie działania zostały lub zostaną podjęte przez Ministerstwo Rozwoju i Technologii oraz Głównego Geodetę Kraju celem rozwiązania zaistniałego problemu.
Dzisiejsze posiedzenie Zespołu ds. Infrastruktury, Urbanistyki i Transportu KWRiST rozpocznie się o godz. 12.00. Na chwilę publikacji tego artykułu w jego programie nie ma punktu dot. RCN. Natomiast ponownie ma być omawiany projekt nowelizacji Pgik (UD60).
