Zdaniem resortu nowe przepisy tworzą stabilne, nowoczesne i bezpieczne ramy dla jednego z najbardziej perspektywicznych sektorów gospodarki. Co ważne, ustawa ma charakter neutralny technologicznie, dzięki czemu będzie aktualna także w obliczu przyszłych innowacji.
• Definicja działalności kosmicznej
Ustawa jednoznacznie określa, czym jest działalność kosmiczna. Obejmuje ona: wyniesienie, eksploatowanie i kontrolowanie obiektu kosmicznego w przestrzeni kosmicznej oraz usuwanie obiektu kosmicznego, w tym przez jego deorbitację.
Regulacje dotyczą więc całego cyklu życia obiektu – od startu aż po zakończenie misji. Jednocześnie przepisy nie obejmują produkcji obiektów kosmicznych, funkcjonowania portów kosmicznych ani działalności opartej na danych przekazywanych przez satelity.
• Jasne zasady wykonywania działalności kosmicznej
Co do zasady wykonywanie działalności kosmicznej będzie wymagało uzyskania zezwolenia wydawanego przez prezesa Polskiej Agencji Kosmicznej.
Procedura została zaprojektowana tak, aby nie stanowiła bariery dla młodych i innowacyjnych firm. Zrezygnowano ze sztywnych progów kapitałowych. Ocena zdolności finansowej operatora będzie opierała się na jego oświadczeniu oraz analizie ryzyka konkretnej misji
Z obowiązku uzyskania zezwolenia zwolnione są jednostki nadzorowane lub podległe MON oraz operatorzy obiektów, które zostały wyniesione w przestrzeń kosmiczną przed wejściem w życie ustawy.
• Odpowiedzialność i realna ochrona przedsiębiorców
Polska ponosi międzynarodową odpowiedzialność za szkody wyrządzone przez obiekty kosmiczne, dla których jest państwem wynoszącym, nawet jeśli zostały one wyniesione przez podmiot prywatny. Dlatego ustawa wprowadza jasne zasady odpowiedzialności operatorów i członków konsorcjów realizujących projekty kosmiczne.
Operator będzie zobowiązany do posiadania ubezpieczenia, przy czym maksymalna suma gwarancyjna została ograniczona do równowartości 60 mln euro i będzie dostosowana do skali przedsięwzięcia. Dzięki temu mniejsze projekty, takie jak niewielkie satelity czy misje badawcze, nie będą obciążane nieproporcjonalnymi kosztami.
Ustawa ogranicza odpowiedzialność podwykonawców wyłącznie do przypadków winy umyślnej lub rażącego niedbalstwa. To rozwiązanie chroni mniejsze firmy technologiczne i producentów komponentów, sprzyjając budowie stabilnych łańcuchów dostaw w Polsce.
• Krajowy Rejestr Obiektów Kosmicznych
Kluczowym elementem ustawy jest utworzenie Krajowego Rejestru Obiektów Kosmicznych (KROK). Do rejestru będą wpisywane wszystkie obiekty kosmiczne, dla których Polska jest państwem wynoszącym. Wpis oznacza objęcie ich jurysdykcją RP.
Rejestr będzie prowadzony przez prezesa Polskiej Agencji Kosmicznej. Pozwoli to skutecznie realizować zobowiązania międzynarodowe oraz monitorować obiekty, za które Polska ponosi odpowiedzialność.
Ustawa wprowadza również procedurę badania tzw. wypadków kosmicznych. W razie nieprzewidzianych zdarzeń powoływana będzie ad hoc Komisja do spraw badania tych wypadków. Będzie ona także prowadzić postępowania w przypadku znalezienia przedmiotów, co do których istnieje podejrzenie, że są śmieciami kosmicznymi.
• Nowe zadania dla Polskiej Agencji Kosmicznej
Ustawa wprowadza także zmiany do ustawy o Polskiej Agencji Kosmicznej. Agencja otrzyma nowe zadania, w tym pełnienie funkcji krajowego administratora danych satelitarnych. Będzie upowszechniać wiedzę o danych satelitarnych i propagować ich wykorzystanie przez administrację publiczną, podmioty gospodarcze oraz obywateli. Zmiana ta stanowi także realizację wymagań określonych w KPO.
Zostaną utworzone ramy prawne dla Systemu Bezpieczeństwa Kosmicznego, kluczowego dla obronności i zarządzania kryzysowego. Zmiany organizacyjne usprawnią funkcjonowanie Agencji i wzmocnią jej rolę w systemie państwa.
Teraz ustawą zajmie się Senat.
