W naborze do pilotażu skróconego czasu pracy z zachowaniem wynagrodzenia, zorganizowanym przez Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej, mogli uczestniczyć pracodawcy ze wszystkich sektorów gospodarki. Ostatecznie wnioski złożyły 1994 przedsiębiorstwa i instytucje. Spośród nich komisja wyłoniła 90 pracodawców, którzy przetestują różne formy skróconego czasu pracy. Łącznie w projekcie weźmie udział ponad 5 tys. pracowników, a średnia wartość dofinansowania wyniosła ponad pół miliona złotych.
Do udziału w programie zakwalifikowały się 32 urzędy. W niektórych przypadkach pilotaż obejmuje wszystkich pracowników, w innych – tylko wybrane jednostki organizacyjne, np. zakład gospodarki komunalnej, bibliotekę czy dom pomocy społecznej. W pierwszej kolejności zapytaliśmy urzędy, które wydziały lub jednostki zostaną objęte programem. Na tej podstawie ustaliliśmy, że w pilotażu wezmą udział wydziały geodezji w sześciu starostwach powiatowych oraz dwóch urzędach miast na prawach powiatu:
• powiecie strzelińskim (woj. dolnośląskie);
• powiecie piotrkowskim (woj. łódzkie);
• powiecie lęborskim (woj. pomorskim);
• powiecie głubczyckim (woj. opolskim);
• powiecie oleskim (woj. opolskie);
• powiecie radomszczańskim (woj. łódzkie);
• mieście Leszno (woj. wielkopolskie);
• mieście Piotrków Trybunalski (woj. łódzkie).
Następnie skierowaliśmy szczegółowe pytania dotyczące programu oraz przewidywanego wpływu na pracę wydziału. Co istotne, w Urzędzie Miasta Leszno skrócony czas pracy wprowadzono już w lipcu 2024 r., dzięki czemu już teraz możliwa jest ocena pierwszych efektów i funkcjonowania wdrażanych rozwiązań.
• Model skróconego czasu pracy i zmiany organizacyjne
Większość powiatów zdecydowała się na mieszane modele oraz testowanie kilku rozwiązań. Wśród nich są:
• czterodniowy tydzień pracy w trybie zmianowym – powiat lęborski, powiat oleski (drugie półrocze);
• 7 godzinny dzień pracy – powiat głubczycki (pierwsze półrocze), Leszno;
• dodatkowe dni urlopowe – powiat strzeliński, powiat oleski (pierwsze półrocze).
W pozostałych przypadkach – powiat piotrkowski (w pierwszym półroczu 35-godzinny tydzień pracy, w drugim 32-godzinny), radomszczański (w pierwszym półroczu skrócenie czasu pracy o 10%, w drugim o 20%), Piotrków Trybunalski (cztery różne modele) – nie wskazano konkretnego sposobu skrócenia czasu pracy.
W prawie wszystkich urzędach godziny otwarcia dla mieszkańców oraz obsada pracowników pozostają bez zmian (Piotrków Trybunalski, powiat głubczycki, piotrkowski, radomszczański, oleski, strzeliński). Również w Lesznie nie wprowadzono dodatkowych formalnych ani technicznych zmian w organizacji. Dostosowano jednak godziny pracy urzędu tak, aby zwiększyć dostępność dla mieszkańców (inne godziny otwarcia w sezonie zimowym i letnim).
W powiecie lęborskim przewidywana jest zmiana organizacji pracy w wydziale – praca zmianowa z wydłużonym czasem obsługi mieszkańców o 4 godziny w tygodniu.
• Czy są obawy?
W zdecydowanej większości odpowiedzi wskazano brak obaw związanych z wdrożeniem pilotażu zarówno po stronie kierownictwa, jak i pracowników. Z Leszna – które ma już półtoraroczne doświadczenia w skróconym czasie pracy – dowiadujemy się, że początkowo niepokojono się, czy wprowadzone zmiany nie będą skutkować koniecznością zwiększenia tempa pracy. Jednak z perspektywy czasu kierownictwo i pracownicy podkreślają, że nie odnotowano skarg ze strony mieszkańców, wszystkie procesy realizowane są terminowo, a pracownicy zauważają poprawę komfortu pracy oraz lepsze możliwości godzenia obowiązków zawodowych z życiem prywatnym.
W powiecie lęborskim pojawiły się natomiast obawy związane m.in. ze zmianami organizacyjnymi, a konkretnie – koniecznością zapewnienia ciągłości pracy i dostosowania zastępstw pracowników.
• Wpływ na pracę wydziału
Dalej zapytaliśmy o to, jak skrócony czas pracy wpłynie na jakość i terminowość realizowanych zadań, obsługę petentów oraz czy skutkować będzie wyznaczaniem priorytetów realizacji zadań w wydziale. Według powiatów głubczyckiego, lęborskiego, strzelińskiego i piotrkowskiego wpływ ten będzie żaden. Jak wskazuje geodeta powiatu lęborskiego, właściwe rozplanowanie pracy oraz priorytetów pozwoli utrzymać dotychczasowy poziom realizacji zadań, a krótszy tydzień pracy może pozytywnie wpłynąć na koncentrację i efektywność urzędników.
W powiecie oleskim podjęto działania, które mają usprawnić niektóre procesy – zakupiono szafę depozytową (tzw. urzędomat) do samodzielnego odbioru wybranych dokumentów. W planach jest również zakup automatycznego biura obsługi interesanta, dzięki któremu petenci mają nie odczuć skutków pilotażu.
W powiecie radomszczańskim podkreślono, że projekt jest pilotażowy, i dopiero po jego wprowadzeniu będzie można pokusić się o ocenę. Pewnymi konkluzjami może natomiast podzielić się Leszno – obsługa klientów przebiega sprawnie, a wydłużone godziny pracy w poniedziałki zwiększają dostępność urzędu. Naczelnik wydziału wskazała, że w dłuższej perspektywie może pojawić się potrzeba zmian w ustalaniu priorytetów, jednak obecnie nie ma konieczności, a pracownicy efektywnie realizują zadania w dotychczasowej organizacji pracy.
• Zgłaszanie prac i materiały z zasobu
Zapytaliśmy, czy skrócenie czasu pracy wpłynie na zgłaszanie prac geodezyjnych i pozyskiwanie materiałów zasobu – tj. czy czynności te uzależnione są od fizycznego pracownika, czy też powiaty dysponują w pełni zautomatyzowanymi systemami do obsługi geodetów i prowadzenia PZGiK.
Dowiedzieliśmy się, że we wszystkich jednostkach dane są udostępniane automatycznie, a większość zgłoszeń (w niektórych przypadkach poza tymi o dużych powierzchniach) jest obsługiwana bez konieczności udziału pracownika. Skrócenie czasu pracy nie powinno więc wpłynąć na obsługę prac geodezyjnych.
• Co z terminami weryfikacji?
Zainteresowało nas także, jak od nowego roku liczone są terminy weryfikacji. Czy „normalny” tydzień kalendarzowy odpowiada teraz czterem dniom roboczym?
We wszystkich przypadkach otrzymaliśmy odpowiedź przeczącą – terminy będą liczone zgodnie z obowiązującymi przepisami, bez żadnych zmian w tym zakresie. Jak wskazał powiat oleski, tydzień pracy nie ulega zmianie – starostwo będzie czynne od poniedziałku do piątku. Jeżeli dany urzędnik dokonujący weryfikacji będzie pracował cztery dni w tygodniu, to zamiast, przykładowo, ustawowych 10 dni roboczych będzie miał do dyspozycji 8.
• Co o pilotażu sądzą geodeci?
Ostatnie pytanie dotyczyło informowania geodetów o pilotażu oraz ewentualnych pytań i wątpliwości zgłaszanych z ich strony.
Informacje o przystąpieniu jednostki do programu były zazwyczaj publikowane na stronie internetowej urzędu, w mediach społecznościowych oraz prasie lokalnej. Kilka powiatów (piotrkowski, strzeliński, oleski) wskazało, że nie widzi potrzeby dodatkowego informowania geodetów, gdyż z ich perspektywy nic się nie zmieni, a obsługa wykonawców prac geodezyjnych pozostaje na dotychczasowych zasadach. W żadnym z powiatów ze strony geodetów nie wpłynęły pytania dotyczące pilotażu.
• Czas pokaże
To dopiero początek drogi. Testowanie skróconego czasu pracy rozpoczęło się 1 stycznia i potrwa do 31 grudnia 2026 r. Podsumowanie realizacji projektu ma nastąpić najpóźniej do 15 maja 2027 r. – jest to ostateczny termin przekazania do ministerstwa sprawozdań i ankiet pracodawców i pracowników. Po zakończeniu pilotażu wrócimy do tematu i zobaczymy, jakie były jego efekty.
