– To jest wyjątkowy dzień dla naszej naukowej społeczności. Możemy się na chwilę zatrzymać, spojrzeć wstecz na dorobek minionych lat i celebrować osiągnięcia środowiska współtworzącego „Artificial Satellites” – mówiła wicedyrektor CBK PAN dr hab. Edyta Woźniak. – Od lat zapewniamy przestrzeń dla rzetelnych badań, wymiany myśli i rozwoju nauki. Dzisiejsze spotkanie jest dowodem na to, że wspólny wysiłek przynosi trwałe efekty. Miejmy nadzieję, że efekty te mają wpływ na całe społeczeństwo i rozwój naszego pięknego kraju – dodała dr Wożniak.
Historię „Artificial Satellites. Journal of Planetary Geodesy” przybliżył prof. Janusz B. Zieliński, redaktor naczelny w latach 1960–1965. Czasopismo, pod auspicjami Komitetu Międzynarodowej Współpracy Geofizycznej przy Prezydium PAN, zadebiutowało w lutym 1960 r. jako „Biuletyn polskich obserwacji sztucznych satelitów”. Jego twórcą był dr Ludosław Cichowicz z Katedry Astronomii Geodezyjnej Politechniki Warszawskiej. Celem czasopisma było m.in. dokumentowanie obserwacji, a także publikacja danych o satelitach oraz artykułów naukowych. W 1966 r., widząc potrzebę umiędzynarodowienia „Biuletynu”, twórcy zmienili jego nazwę na „Artificial Satellites. Journal of Planetary Geodesy”. Od tego momentu czasopismo zaczęło się ukazywać w języku angielskim.
Kolejna ważna data w historii „Artificial Satellites” to 2006 r. – wówczas czasopismo zaczęło się ukazywać w wersji elektronicznej. Natomiast od przyszłego roku przyjęte artykuły będą publikowane w trybie ciągłym, bezpośrednio po akceptacji.
Prof. Jolanta Nastula, redaktor naczelna od 2019 r., podkreśliła, że zakres tematyczny poruszany obecnie na łamach „Artificial Satellites” jest bardzo szeroki. Obejmuje on m.in. geodezję, pozycjonowanie, geodezję satelitarną, układy odniesienia, geodynamikę, pływy i rotację Ziemi, fizykę kosmiczną, fizykę jonosfery i troposfery, fotogrametrię, teledetekcję oraz inżynierię kosmiczną. Wykracza on zatem znaczenie poza przypisaną czasopismu dyscyplinę inżynieria lądowa, geodezja i transport. Stąd też dążenia do dopisania kolejnej dyscypliny – nauk o Ziemi i środowisku.
„Artificial Satellites” indeksowany jest w ponad 30 bazach, w tym we wszystkich najważniejszych. Jak zaznaczyła prof. Nastula, nie każdy z nadesłanych artykułów trafia do publikacji. W 2022 r. odrzuconych zostało 30% propozycji, w 2023 r. – 23%, a w 2024 r. – 61%.
Zarówno wśród członków rad naukowej i tematycznej, jak i autorów publikujących w „Artificial Satellites” nie brak naukowców z zagranicznych ośrodków. Stanowią oni znaczącą część szczególnie tej drugiej grupy. Jest to spowodowane m.in. tym, że ze względu na przyznanie przez Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego czasopismu 70 pkt, publikacja w „Artificial Satellites” nie jest szczególnie atrakcyjna dla autorów z polskich jednostek. Z kolei dla autorów zagranicznych nie ma to większego znaczenia.
Ubiegłotygodniowa uroczystość była też okazją do dyskusji nt. roli czasopism naukowych. Poza tym zebrani mogli wysłuchać trzech prezentacji: „Ionosphere Remote Sensing with GNSS: Theory and Applications” (prof. Paweł Wielgosz), „Meteorites and Dangerous Asteroids: from Laboratory Tests to Satellite Instrument Design (dr Ákos Kereszturi) oraz „Exploration and Exploitation of the Moon – Problems and Challenges” (dr hab. inż. Karol Seweryn).
