O projekcie, wniesionym przez grupę posłów Polski 2050 – Trzeciej Drogi, pisaliśmy więcej TUTAJ. Teraz przypomnijmy tylko, że zdaniem twórców projektu powszechność dostępu do danych RCN ograniczy możliwości manipulacji cenami, poprawiając pozycję obywateli zaspokajających swoje potrzeby mieszkaniowe.
W trwających miesiąc konsultacjach społecznych, w których wzięło udział 2186 osób, 98% uczestników odpowiedziało „zdecydowana zgoda” na pytanie „Czy według Pani/Pana przyjęcie tej ustawy jest potrzebne?”.
Po zakończeniu konsultacji projekt skierowano do I czytania w Komisji Infrastruktury.
W sejmowej opinii czytamy m.in., że „należy przychylić się do przekonania wyrażonego w DSR [deklarowanych skutkach regulacji – red.], że zmiana spowoduje większy dostęp do informacji na temat realnych cen transakcyjnych”. Dalej eksperci zaznaczają, że projektowane rozwiązanie może potencjalnie wpłynąć na wysokość cen transakcyjnych mieszkań, a w konsekwencji m.in. na stopę inflacji, lecz „ze względu na istniejące współzależności nie można precyzyjnie oszacować wyekstrahowanego skutku tej pojedynczej zmiany”.
Autorzy opinii podkreślają, że przyjęcie nowelizacji Pgik skutkować będzie zmniejszeniem wpływów jednostek samorządu terytorialnego, jednakże skala tego zmniejszenia będzie niewielka i nie powinna mieć istotnego wpływu na ich budżety. Powołują się przy tym na informacje przekazane przez ZGGK Annę Bober. W 2024 r. dochody jednostek samorządu terytorialnego z tytułu opłat za dane RCN wyniosły 8,3 mln zł, natomiast całkowite dochody własne powiatów sięgnęły niemal 19 mld zł, a miast na prawach powiatów – ponad 84 mld zł.
Zdaniem Biura Ekspertyz i Oceny Skutków Regulacji zniesienie opłaty spowoduje wzrost liczby składanych wniosków o udostępnienie informacji z RCN, a co za tym idzie – obciążenie zasobów administracji samorządu publicznego (zwłaszcza w przypadku braku cyfrowych narzędzi samoobsługowych). Z drugiej strony zaś, jak zauważają eksperci, skrócona zostanie droga do uzyskania informacji z RCN o etap obliczania, wnoszenia i księgowania opłaty wynikającej z Dokumentu Obliczenia Opłaty.
W opinii przybliżono również dwa modele zagranicznych rozwiązań w zakresie dostępu do danych zawartych w rejestrze cen transakcyjnych nieruchomości. W niektórych państwach dane te są ogólnodostępne i nieodpłatne (np. Francja, Irlandia, Wielka Brytania), w innych zaś (np. Czechy, Estonia, Holandia) – dostępne za niewielką opłatą, na ogół dla wybranych podmiotów. Jednocześnie warto zaznaczyć, że drugi model jest często wprost powiązany z funkcjonującym katastrem.
Z pełną treścią opinii ws. oceny skutków regulacji można zapoznać się TUTAJ.