Apel został przyjęty podczas posiedzenia plenarnego KPZK PAN 4 lipca 2025 r. Komitet jednoznacznie wskazał na konieczność jak najszybszego wprowadzenia spójnych i zintegrowanych rozwiązań łączących planowanie przestrzenne z polityką rozwoju społeczno-gospodarczego. W przyjętym stanowisku Komitet zaakcentował m.in. potrzebę:
• dokończenia reform kluczowych ustaw i zapewnienia ich spójności;
• nadania wysokiej rangi strategicznym dokumentom planistycznym na poziomie krajowym;
• reformy instytucjonalnej i finansowej, w tym wzmocnienia roli samorządów w kształtowaniu przestrzeni;
• powołania krajowego funduszu rekompensat za ograniczenia wynikające z planów ogólnych, aby umożliwić gminom racjonalne planowanie przestrzenne.
Eksperci podkreślają, że mimo licznych nowelizacji ustaw w ostatnich latach, Polska nadal nie posiada skutecznych narzędzi do prowadzenia długofalowej i odpowiedzialnej polityki przestrzennej na poziomie krajowym, regionalnym i lokalnym. Brak takiej polityki nie tylko osłabia konkurencyjność gospodarczą kraju, ale również przyczynia się do narastania chaosu zabudowy, degradacji środowiska i rosnących kosztów związanych z infrastrukturą i usługami publicznymi. Obecna sytuacja wpływa negatywnie na bezpieczeństwo narodowe, zdolność adaptacji do zmian klimatycznych oraz długoterminową stabilność finansową samorządów.
– Polska potrzebuje systemu planowania przestrzennego, który nie tylko odpowie na wyzwania związane ze zmianami klimatu, urbanizacją i starzeniem się społeczeństwa, ale także zapewni bezpieczeństwo przestrzenne, łagodząc skutki kryzysów klimatycznych i gospodarczych – wyjaśnia prof. Tadeusz Markowski, honorowy przewodniczący KPZK PAN. – Każdy rok opóźnienia pogłębia chaos i generuje koszty, które ostatecznie ponoszą wszyscy obywatele – dodaje.
Z pełną treścią stanowiska można zapoznać się
TUTAJ.
