W trakcie wydarzenia przedstawiona została koncepcja Polskiej Tarczy PNT, która stanowi odpowiedź na prowadzony permanentny atak na usługi GPS/GNSS obejmujący coraz większe terytorium RP oraz większą cześć obszaru Bałtyku. Koncepcja tarczy opiera się na integracji systemów Ministerstwa Obrony Narodowej (Departament Infrastruktury MON, Zarząd Planowania i Programowania Rozwoju Sił Zbrojnych SGWP – P5), Ministerstwo Cyfryzacji (IŁ–PIB) i Ministerstwo Rozwoju i Technologii (GUGiK/GGK, POLSA) wokół rozwiązania teleinformatycznego bazującego na budowie ekosystemu przetwarzania danych w chmurze obliczeniowej (w tym w Polskich superkomputerach).
– Systemy PNT (Positioning, Navigation & Timing) dostarczają społeczeństwom współrzędne położenia, kierunek ruchu oraz precyzyjny czas, pełniąc rolę „linijki i zegarka” – mówił prof. Mariusz J. Figurski, zastępca dyrektora IŁ–PIB ds. Naukowych. – Są one niewidzialnym szkieletem cywilizacji cyfrowej: od ich poprawnego działania zależy obronność, logistyka, sieci 5G, giełdy, synchronizacja elektroenergetyczna i ogólnie cała gama procesów gospodarczych. Każdy pakiet danych, każda transakcja i każdy impuls sterujący tagowany jest znacznikiem czasu z systemów PNT, a jego utrata nie powoduje błędu, lecz kaskadowy blackout sektorów infrastruktury krytycznej – zaznaczył.
Projekty stanowiące rdzeń systemu to:
• System Ochrony Usługi Krytycznej GNSS (SOUKG) – DI MON, SGWP,
• Real-time GNSS Monitoring System for Poland (RTGMS) – IŁ-PIB, GUGiK,
• System monitorowania zakłóceń sygnałów GNSS (SMZSG) – Polska Agencja Kosmiczna.
– Zaawansowanie technologiczne społeczeństw podnosi rangę PNT do poziomu zasobu krytycznego, co odzwierciedla zarówno doktryna NATO (BLR 6, FMN Spiral 4), jak i dyrektywa NIS 2 Unii Europejskiej, która nakłada obowiązek ochrony i zapewnienia ciągłości usług czasu i pozycji – wyjaśniał prof. Figurski. – Polska Tarcza PNT jest narodową odpowiedzią na te wyzwania: łączy trzy istniejące systemy (SOUKG, RTGMS, SMZSG) w jeden ekosystem oparty na zaproponowanej przez MON wspólnej platformie chmurowej, integracji danych GNSS, analizie sygnałów zakłóceń przy użyciu AI i – w przyszłości – wykorzystaniu technologii kwantowych do klasyfikacji zagrożeń, przewidywania anomalii i głębokiej analizy spektralnej – mówił wicedyrektor.
Polska Tarcza PNT dostarcza kompleksowego rozwiązania w zakresie świadomości sytuacyjnej, alternatywnych metod wyznaczania pozycji i dystrybucji czasu oraz środków i potencjału reagowania, wpisując się w konstrukcję i wzmacniając szczelność Krajowego Systemu Cyberbezpieczeństwa szczególnie w warstwie fizycznej.
Projekt Polskiej tarczy PNT jest przygotowywany do wykorzystania technologii big data, AI oraz obliczeń opartych na komputerach kwantowych. Ambicją resortów jest skalowanie Polskiej Tarczy PNT jako rozwiązania i standardu dla UE i NATO.
– Projekt jest skalowalny i interoperacyjny. Jego architektura edge–fog–cloud pozwala na integrację z infrastrukturą sojuszników NATO i państw UE – tłumaczył prof. Figurski. – Im szerzej zostanie wdrożony, tym bardziej wzrośnie jego odporność i efektywność – zarówno operacyjna, jak i ekonomiczna. Umiejętne połączenie technologii (GNSS + eLoran + R-Mode + AI + quantum sensing) oraz poziomów przetwarzania (od sensorów po HPC) tworzy fundament odporny na zakłócenia i zapewnia nie tylko zapasowe źródła PNT, ale również środki szybkiej reakcji na atak – mówił.
Uczestnicy konferencji jednogłośnie zgodzili się, iż projekt jest również sukcesem organizacyjnym i dowodem, że właściwie dobrany model współpracy państwo(resorty)-nauka-przemysł może być bardzo efektywny, sprzyjać obronności i ochronie kluczowych usług i infrastruktury.
– Projekt Polska Tarcza PNT to już sukces i efekt przyjętego eksperymentalnego modelu współpracy państwo (resorty) – nauka – przemysł. W mojej opinii mechanizm tego sukcesu, mechanizm tej współpracy, może zostać jeszcze szerzej wykorzystany. Żołnierze, naukowcy i przemysł mogą bardzo efektywnie współpracować, szukać sposobów, aby zgodnie z prawidłami sztuki wojennej to, co początkowo było ograniczeniem systemowym, zostało przekształcone w źródło przewagi operacyjnej. Triada wzmacnia obronność, gdyż jest to wyzwanie dla całego państwa, które w ogólności winno walczyć efektywnie, walczyć mądrze, a nie ciężko – wspomniał prof. Figurski.
Organizatorzy zasygnalizowali, że na problem bezpieczeństwa infrastruktury krytycznej i usług kluczowych patrzą szerzej i wielowymiarowo. Opracowywane jest systemowe rozwiązanie wzmocnienia odporności infrastruktury krytycznej na zagrożenia cybernetyczne, tarcza PNT otrzyma natywne wzmocnienie METEO oraz projekty staną się pierwszymi „klientami” komputerów kwantowych.
Wydarzenie zgromadziło przedstawicieli wielu resortów (w tym MON, MSWiA, MC, MI, MRiT, MF, MZ, MNiSW), wiodących komórek i urzędów (DI MON, SGWP-P2, -P5, -P6, DKWOC WZBC, DO RSZ, IŁ-PIB, UKE, ULC, PAŻP, GUGiK, POLSA, SG, LPR, NCBR) oraz ośrodków naukowych i akademickich (Politechnika Gdańska, WAT, AMW w Gdyni, UMK w Toruniu, Uniwersytet Rzeszowski, Politechnika Poznańska, Uniwersytet Wrocławski, Instytut Bezpieczeństwa i Rozwoju Infrastruktury Krytycznej).
