wiadomościksięgarniaMiesięcznik GEODETAreklamakontaktRODOpolityka prywatnościnewsletter
Najnowsze wydarzenia z dziedziny geodezji, nawigacji satelitarnej, GIS, katastru, teledetekcji, kartografii. Nowości rynkowe, technologiczne, prawne, wydawnicze. Konferencje, targi, administracja.
blog

Geodaty


p.n.e 1-1000 1001-1250 1251-1500 1501-1600 1601-1650 1651-1700 1701-1750 1751-1800 1801-1825 1826-1850 1851-1875 1876-1900 1901-1925 1926-1950 1951-1975 1976-2005 2006-2011

[1501-1600] - 1567


W Indiach wykonywanie map wchodzi w zakres prac administracji państwowej. Todarmal i Muzaffar Khan wprowadzają system zbierania danych nt. ziem uprawnych, produkcji rolnej i dochodów. Wraz z pracami Shah Mansura (sher Shah Suris) zaowocowało to mapami wykonanymi w jednym systemie dla całego kraju.



[1501-1600] - 1565


Król Zygmunt August ustanawia na Litwie sądy ziemskie.



[1501-1600] - 1565



<font color='#555555'>[1501-1600]</font>  - <b>1565  </b>
Pierwsza książka o miernictwie napisana w języku polskim - "Geometria to jest miernicka nauka" Stanisława Grzepskiego - filologa, humanisty i matematyka, profesora Akademii Krakowskiej.



[1501-1600] - 1562


Mapa Księstwa Oświęcimskiego i Zatorskiego wykonana przez Stanisława Porębskiego - pierwsza polska mapa szczegółowa (skala ok. 1:250 000).



[1501-1600] - 1561



<font color='#555555'>[1501-1600]</font>  - <b>1561</b>
Martin Helwig (1516-74), pedagog i kartograf z Nysy, opracowuje na bazie własnych pomiarów mapę Śląska; znalazły się na niej m.in. 242 miasta, 25 wsi i 23 zamki.



[1501-1600] - 1557


Ogłoszenie "Ustawy na wołoki" (Ustawa włóczna) króla Zygmunta Augusta regulującej stosunki własnościowe na polskiej wsi na bazie prowadzonej pomiary włócznej.



[1501-1600] - 1557



<font color='#555555'>[1501-1600]</font>  - <b>1557  </b>
Wacław Grodecki (1535-91), kartograf i zakonnik, opracował mapę ogólną Polski, będącą przeróbką mapy Polski w skali 1:1 mln Bernarda Wapowskiego (zmniejszenie mapy z 1526 r.), na której znalazły się nazwy 724 miejscowości. Mapę wykonano w rzucie prostopadłym i wydano w 1558 r. w Bazylei w oficynie Jana Oporyna. Wraz z dedykacją Grodeckiego trafiła do króla Zygmunta Augusta.



[1501-1600] - 1557


Jacob van Deventer (1505-75) rozpoczyna prace nad mapą topograficzną Holandii i Belgii. Była to pierwsza zuniformizowana mapa Holandii. Ukazała się w 250 arkuszach, prace zakończono w 1573 r. W pomiarach zastosowano triangulację.



[1501-1600] - 1556



<font color='#555555'>[1501-1600]</font>  - <b>1556</b>
Georg Bauer Georgius Agricola (1494-1555), medyk, geolog, w dziele "De Re Metallica" (O naturze minerałów) opisuje m.in. techniki i sprzęt geodezyjny używane w górnictwie podziemnym.



[1501-1600] - 1550-1600



<font color='#555555'>[1501-1600]</font>  - <b>1550-1600</b>
Na ziemiach polskich podkomorzy ziemski staje się jednoosobowym sądem do spraw granicznych.



[1501-1600] - 1549


Królowa Bona nakazuje przeprowadzić pomiary włók w jej dobrach.



[1501-1600] - 1547-1561



<font color='#555555'>[1501-1600]</font>  - <b>1547-1561  </b>
"Pomiara włóczna" wykonywana na polecenie króla Zygmunta Augusta. W dobrach wielkoksiążęcych na Litwie i Podlasiu przeprowadzono pomiary, które miały za zadanie uporządkowanie stosunków własnościowych i scalenie gruntów. Gospodarstwom włościańskim przydzielano 1 włókę (wtedy 21,36 ha) ziemi, zaś na tworzenie folwarków wydzielano do kilkunastu włók. Ziemie wspólne przeznaczane były na pastwiska, lasy itp. Grunty wsi dzielono na trzy części, w każdej z nich chłop dostawał swoją część. Na jednej uprawiał zboże, na drugiej oziminy, trzecia była odłogowana. W tym czasie zaczęły powstawać pierwsze wsie o zabudowie zwartej (tzw. ulicówki). Reforma zaprowadziła nowy sposób gospodarowania na polskiej wsi i regulowała dochody skarbu państwa.



[1501-1600] - 1546



<font color='#555555'>[1501-1600]</font>  - <b>1546</b>
Portugalczyk Pedro Salaciense Nunes (1502-78), profesor matematyki, geograf, w dziele "De arte atque ratione navigandi" przedstawił teorię loksodromy - linii łączącej dwa punkty na kuli. Jest wynalazcą noniusza - ruchomej podziałki (dołączonej do głównej podziałki), umożliwiającej odczyt dziesiątych części jednostki podstawowej.



[1501-1600] - 1544



<font color='#555555'>[1501-1600]</font>  - <b>1544</b>
Sebastian Münster (1489-1522), niemiecki matematyk, kartograf, publikuje 600-stronicową "Cosmographia Universalis" - jedną z najbardziej znaczących pozycji encyklopedycznych przez kolejne 200 lat. "Cosmographia" zawiera opis świata i aktualne mapy różnych jego rejonów oraz plany wielu miast. Te ostatnie były wykonywane na podstawie informacji zebranych od lokalnych administracji i były najwcześniejszymi wielkoskalowymi planami. W dziele Münstera znajduje się arkusz z mapą Śląska. "Cosmographia" miała 40 wydań (w 5 językach).



[1501-1600] - 1544


Michael Stifel (1487-1567), matematyk niemiecki, publikuje dzieło "Arithmetica integra", w którym używa znaków "+", "-" i "√" do zapisu działań matematycznych.



[1501-1600] - 1543



<font color='#555555'>[1501-1600]</font>  - <b>1543</b>
W Norymberdze ukazuje się dzieło Mikołaja Kopernika (1473-1543) "O obrotach sfer niebieskich" (De revolutionibus orbium coelestium) - kompletny wykład teorii heliocentrycznej, zgodnie z którą w centrum wszechświata znajduje się Słońce, Ziemia jest kulą obracającą się wokół własnej osi i wraz z innymi planetami obraca się wokół Słońca po kołowych orbitach (pierwsze polskie tłumaczenie De revolutionibus... ukazało się dopiero w 1854 r.).



[1501-1600] - 1541


Georg Joachim von Lauchen, Retyk (1514-74), niemiecki matematyk i astronom, współpracownik Mikołaja Kopernika, publikuje tablice trygonometryczne, będące częścią dzieła Kopernika "O obrotach sfer niebieskich" - wśród nich po raz pierwszy tablice cosinusów.



[1501-1600] - 1539


W Wenecji wydrukowano "Carta Marina" - pierwszą dokładną mapę morską obejmującą obszar od Islandii po Finlandię, Polskę i Niemcy. Jej autorem był szwedzki ksiądz, geograf i historyk Olaus Magnus (1490-1558).



[1501-1600] - 1535-1540


Czeski biskup Jan Dubrawiusz (ok. 1486-1553) tworzy traktat "O rybnikach y rybach xsiąg pięcioro", w którym opisuje m.in. instrumenty i prace niwelacyjne.



[1501-1600] - 1533



<font color='#555555'>[1501-1600]</font>  - <b>1533</b>
Regnier Gemma Frisius (1508-55), niderlandzki astronom, matematyk i kartograf publikuje rozszerzoną wersję dzieła "Cosmographia" Apianusa. Zawiera ono pracę "Libellus de locurum", dotyczącą zastosowania trygonometrii w pomiarach. Jako pierwszy proponuje wykorzystanie triangulacji do dokładnego lokalizowania miejsc. We wcześniejszym dziele "On the Principles of Astronomy and Cosmography" wyjaśnia terminy astronomiczne: długość, szerokość, południk, biegun itp. Po raz pierwszy opisuje jak zmierzyć długość geograficzną na podstawie pomiaru różnicy czasów: lokalnego i absolutnego, zapisuje stopień znakiem "



[1501-1600] - 1533



<font color='#555555'>[1501-1600]</font>  - <b>1533</b>
Petrus Apianus, Peter Bienewitz (1495-1552) profesor matematyki, kartograf i astronom publikuje dzieło "Instrument buch" o budowie i obsłudze instrumentów astronomicznych i geodezyjnych. Apianus opisał m.in. kwadrant, torquetum, zegary słoneczne, laskę Jakuba. Najbardziej znanym dziełem Apianusa jest "Cosmographia seu descriptio totius orbis" (1524), w dużej mierze oparta na dziele Ptolemeusza. Znajdują się w niej jedne z pierwszych map Ameryki.



[1501-1600] - 1528



<font color='#555555'>[1501-1600]</font>  - <b>1528</b>
Francuz Jan Fernel (1497-1558) pomierzył przy pomocy koła mierniczego długość stopnia południka pomiędzy Paryżem a Amiens.



[1501-1600] - 1527-1528


Powstała mapa ukazująca granice dóbr królowej Bony z dobrami magnackimi w rejonie puszczy grodzieńskiej.



53 rekordy, strona 2 z 3
«« « 1 2 3 » »»
Geospatial Revolution, odc. 1
czy wiesz, że...
© 2005-2021 Geodeta Sp. z o.o.
created by BRTSOFT

O nas

  • Właścicielem portalu Geoforum.pl jest Geodeta Sp. z o.o., wydawca miesięcznika GEODETA oraz serwisu egeodeta24.pl
  • Geoforum.pl jest portalem internetowym i obszernym kompendium wiedzy na tematy związane z geodezją, kartografią, katastrem, GIS-em, fotogrametrią i teledetekcją, nawigacją satelitarną itp. Od 2005 roku na bieżąco dostarcza informacji z powyższych dziedzin i umożliwia ich komentowanie.
  • GEODETA (Magazyn Geoinformacyjny) ukazuje się od czerwca 1995 roku i jest największym oraz najbardziej popularnym polskim miesięcznikiem prezentującym aktualne zagadnienia z zakresu: geodezji, kartografii, katastru, GIS-u, fotogrametrii i teledetekcji, nawigacji satelitarnej itp.
  • GEODETA cyfrowy to elektroniczna wersja tradycyjnego wydania miesięcznika. W serwisie egeodeta24.pl można zamawiać zarówno prenumeratę, jak i pojedynczne wydania

Zespół redakcyjny

  • Katarzyna Pakuła-Kwiecińska (redaktor naczelny)
  • Anna Wardziak (sekretarz redakcji)
  • Jerzy Przywara
  • Jerzy Królikowski (redaktor prowadzący Geoforum.pl)
  • Damian Czekaj
  • Bogdan Grzechnik

Kontakt

Geodeta Sp. z o.o.
02-541 Warszawa,
ul. Narbutta 40/20
tel. (22) 849-41-63, 646-87-44
redakcja@geoforum.pl
prześlij newsa

Prenumerata
prenumerata@geoforum.pl
egeodeta24@geoforum.pl
Reklama
k.kwiecinska@geoforum.pl

facebook twitter linkedIn Instagram RSS