wiadomościksięgarniamapa firmprenumeratareklamakontaktciasteczka
Najnowsze wydarzenia z dziedziny geodezji, nawigacji satelitarnej, GIS, katastru, teledetekcji, kartografii. Nowości rynkowe, technologiczne, prawne, wydawnicze. Konferencje, targi, administracja.
reklama
strona główna rss
PRENUMERATA TRADYCYJNAPRENUMERATA CYFROWA
film
Podnoszenie mostu na budowie Świątyni Opatrzności Bożej
blog
TACHIMETRY

TACHIMETRY
SKANOWANIE LASEROWE

SKANOWANIE LASEROWE
DRONY DLA GEODETY

DRONY DLA GEODETY
NAWI

NAWI
BENTLEY GEOMAGAZYN

BENTLEY GEOMAGAZYN


reklama
reklama

Zabezpieczenie ćwiczeń

- część 1 z 2 » »»


Eugeniusz Sobczyński

Już od 1952 r., kiedy przy okręgach wojskowych zostały powołane wydziały topograficzne, rozpoczęło się zabezpieczanie ćwiczeń pod względem topograficznym. Przed każdymi ćwiczeniami sztabowymi wydziały przygotowywały opisy wojskowo-geograficzne, oceniały warunki terenowe rejonu ćwiczeń, wykonywały mapy specjalne oraz organizowały system zaopatrywania wojsk okręgów w mapy topograficzne i specjalne. Drukarnie okręgowe drukowały na potrzeby ćwiczących sztabów dokumenty bojowe oraz nadrukowywały sytuację specjalną na mapy.

W latach 70. i 80. wszystkie oddziały topogeodezyjne, przeważnie w okresie zimowym, uczestniczyły w ćwiczeniach z wojskami. Wydzielane były grupy topogeodezyjne, które działały wspólnie z wojskami rakietowymi i artylerią, między innymi dowiązywały geodezyjnie stanowiska startowe i ogniowe oraz określały azymuty do strzelania. Często geodeci z oddziałów sprawdzali dane wypracowane przez pododdziały topogeodezyjne wojsk rakietowych i artylerii. W czasie tych ćwiczeń szczególnie pomocne okazały się autobusy sztabowe-pracownie (Star 660), wyposażone w odpowiedni zestaw sprzętu i aparatury, pozwalające samodzielne wykonywać zadania geodezyjne w różnych warunkach terenowych i atmosferycznych. Bardzo często wykorzystywano instrumenty giroskopowe do dowiązywania elementów ugrupowania wojsk rakietowych i artylerii oraz sprawdzania dowiązania wykonanego przez organiczne pododdziały artylerii.

Na początku lat 70. jednostki służby wykonywały na potrzeby sztabów okręgów wojskowych makiety terenowe (stoły plastyczne) w skalach 1:100 000 i 1:200 000. Przedstawiano na nich obszary, które w myśl ówczesnej doktryny wojskowej były ważne pod względem strategicznym, a więc tereny Niemiec, Holandii, Cieśnin Duńskich. Były też wykonywane makiety mniejszych obszarów, np. Kanał Lubeka, rejon Hamburga w skalach 1:5 000 i 1:10 000. Makiety przewożono w specjalnych kontenerach i rozstawiano podczas ćwiczeń. Służyły one dowódcom do wydawania rozkazów bojowych i rozgrywania współdziałania. Na początku lat 90. na potrzeby sztabów okręgów wojskowych wykonano kilka makiet Polski w skali 1:50 000. Stanowiły one nieodłączny element wszystkich ćwiczeń sztabowych, a ich powierzchnia często przekraczała 100 m2; z reguły były rozstawiane w namiotach. Za pomocą specjalnych znaków topografowie nanosili sytuację taktyczną.

W kwietniu 1984 r. grupa żołnierzy z 6. Samodzielnego Oddziału Topogeodezyjnego, kierowana przez ppłk Zdzisława Duszę wykonała makietę terenu ośrodka szkolenia poligonowego Drawsko Pomorskie (w skali 1:1 250). Przez następne lata była ona wykorzystywana podczas ćwiczeń taktycznych na poligonie. W 1993 r. kolejna grupa żołnierzy z tego oddziału, kierowana przez kpt. Jerzego Wiatrowskiego, przeprowadziła gruntowną renowację makiety. Prezentowana ona była prezydentowi Lechowi Wałęsie, ministrowi obrony narodowej Januszowi Onyszkiewiczowi, ministrom i parlamentarzystom podczas ćwiczeń taktycznych zorganizowanych dla obserwatorów zagranicznych.

W 1994 r. na potrzeby szkolenia kadry i podchorążych Wyższej Szkoły Oficerskiej w Toruniu wykonano makietę toruńskiego poligonu (w skali 1:3000), a także ośrodków szkolenia poligonowego Dęba-Lipa i Czerwony Bór.

Na potrzeby wojsk rakietowych i artylerii (w celu dowiązania stanowisk ogniowych i startowych oraz punktów obserwacyjnych) służba topograficzna wydała mapy: współrzędnych punktów konturowych w skali 1:100 000 na cały ZTDW i Polskę (68 godeł map danych geodezyjnych) oraz danych geodezyjnych w skali 1:50 000 (na ZTDW – 80% obszaru, dla Polski – 70%). Treść specjalną mapy stanowiły współrzędne punktów geodezyjnych i sytuacyjnych. Zostały one określone według map wielkoskalowych, planów lub map podkładowych.
Wydano także mapę grawimetryczną (1:200 000) przeznaczoną do określania wartości przyśpieszenia siły ciężkości, charakteryzowała się ona nadrukiem izolinii anomalii Bouguera (o cięciu co 2 mgal).

Należy też wspomnieć o wydanym w 1957 r. przez Zarząd Topograficzny Szt. Gen. WP Albumie map i bojowych dokumentów graficznych zawierającym wzorce oraz krótką charakterystykę map i bojowych dokumentów graficznych, możliwych do wydania przez ruchome oddziały topograficzne i kartograficzne. Album służył jako pomoc przy szkoleniu operacyjno-taktycznym we wszystkich rodzajach wojsk.

Znaczny jest także wkład jednostek topograficznych w obsługę inwestycji realizowanych przez okręgi wojskowe i rodzaje sił zbrojnych. Oprócz przygotowywania map zasadniczych (podkładowych) w skalach 1:500, 1:1000, 1:2000 i 1:5 000 służących do projektowania inwestycji, wykonywano także geodezyjną obsługę inwestycji. Geodeci wojskowi dowiązywali infrastrukturę techniczną na wszystkich lotniskach wojskowych i przygotowywali mapy zasadnicze pod wykonywanie drogowych odcinków lotniskowych (DOL) i wszystkich obiektów ówczesnych Wojsk Obrony Powietrznej Kraju.

Niepoślednią rolę w topograficznym zabezpieczaniu ćwiczeń wojskowych odegrali topografowie dywizji. Było to najniższe ogniwo służby w strukturach dowodzenia, które spełniało także ważną rolę w promocji opracowań kartograficznych w armii, i odgrywali dużą rolę w szkoleniu żołnierzy i oficerów z topografii wojskowej. Szczególnie zasłużyli się na tym polu topografowie: ppłk Kazimierz Chmieliński i ppłk Ireneusz Godzic.

Z zabezpieczeniem topograficznym sztabów i wojsk związane jest szkolenie z terenoznawstwa i topografii wojskowej. W okresie powojennym wydano następujące podręczniki z tej tematyki:

• Topografia wojskowa, Toruń 1946;
• Terenoznawstwo, Warszawa 1951;
• Terenoznawstwo, Warszawa 1965;
• Topografia wojskowa, Warszawa 1983.

W 1950 r. wydano z kolei bardzo pomocny w szkoleniu żołnierzy służby zasadniczej i podchorążych Zbiór ćwiczeń z terenoznawstwa.

Cennym uzupełnieniem ostatniego podręcznika z topografii są wydawnictwa: podręcznik „Metodyka nauczania topografii wojskowej”, Warszawa, 1982 r.; „Zbiór ćwiczeń z topografii wojskowej", Warszawa, 1983 r.; „Foliogramy i przeźrocza do nauczania topografii wojskowej" oraz „Tablice poglądowe do nauki terenoznawstwa”, Warszawa, 1983 r. Ostatnia pozycja zawiera 28 tablic, na których przedstawiono wybrane zagadnienia z terenoznawstwa, zasady posługiwania się mapą i rozwiązywania konkretnych zadań przy jej pomocy. W książce umieszczono również najważniejsze znaki umowne, charakterystyki i ilustracje obiektów terenowych umieszczanych na mapach topograficznych. Tablice udostępniono szkołom podstawowym i harcerstwu.

Wydano też kilka instrukcji dotyczących posługiwania się mapami topograficznymi wydawanymi przez państwa należące do NATO. Ukazały się: „Wzory map topograficznych państw obcych”, sygn. Szt. Gen. 832/77, „Znaki umowne wybranych map topograficznych niektórych państw Europy Zachodniej i Stanów Zjednoczonych”, sygn. Szt. Gen. 726/75, „Mapy topograficzne niektórych państw kapitalistycznych. Charakterystyka ogólna”, sygn. Szt. Gen. 684/73 i „Skróty stosowane na mapach topograficznych państw obcych”, sygn. Szt. Gen. 636/72.

W 1966 r. wydano „Ćwiczebny zestaw zdjęć lotniczych”. Składa się on z 57 różnorodnych zdjęć lotniczych i objaśnień dotyczących charakterystykę oraz sposobu odczytywania zdjęć. Zestaw przeznaczony był do szkolenia z interpretacji obrazu fotograficznego terenu oraz pokazania możliwości jakie daje wykorzystywanie zdjęć lotniczych zwłaszcza w warunkach bojowych.

Wydział Topograficzny Sztabu SOW w 1973 r. opracował i wydał na potrzeby wojsk pancernych interesujący podręcznik Terenoznawstwo dla czołgistów, który był rozpowszechniony w całych siłach zbrojnych.

część 1 z 2
1 2 » »»



dodaj komentarz

KOMENTARZE Komentarze są wyłącznie opiniami osób je zamieszczających i nie odzwierciedlają stanowiska redakcji Geoforum. Zabrania się zamieszczania linków i adresów stron internetowych, reklam oraz tekstów wulgarnych, oszczerczych, rasistowskich, szerzących nienawiść, zawierających groźby i innych, które mogą być sprzeczne z prawem. W przypadku niezachowania powyższych reguł oraz elementarnych zasad kultury wypowiedzi administrator zastrzega sobie prawo do kasowania całych wpisów. Użytkownik portalu Geoforum.pl ponosi wyłączną odpowiedzialność za zamieszczane przez siebie komentarze, w szczególności jest odpowiedzialny za ewentualne naruszenie praw lub dóbr osób trzecich oraz szkody wynikłe z tego tytułu.

komentarze menu_text_pl



reklama
reklama





2009 created by BRTSOFT.com
© 2005-2017 Geodeta Sp. z o.o.
mapa stronyprenumeratareklamakontakt