wiadomościMiesięcznik GEODETAprenumeratareklamaksięgarniakontaktRODOpolityka prywatnościnewsletter
Najnowsze wydarzenia z dziedziny geodezji, nawigacji satelitarnej, GIS, katastru, teledetekcji, kartografii. Nowości rynkowe, technologiczne, prawne, wydawnicze. Konferencje, targi, administracja.
blog

Archiwum GEODETY


Regulamin internetowego Archiwum GEODETY


1995199619971998199920002001
2002200320042005200620072008
2009201020112012201320142015
2016201720182019202020212022
2023
| Styczeń 2014, Nr 1 (224) |


• Plusy i minusy 2013 – subiektywne podsumowanie wydarzeń roku • Sztafeta pokoleń – rozmowa o spuściźnie prof. Andrzeja Makowskiego i dr. Krzysztofa Buczkowskiego • Czy robot zastąpi geodetę? • Nie znamy dnia ani godziny – przykłady postępowań dyscyplinarnych wobec geodetów omawia sędzia Magdalena Durzyńska ...

powrót

Tomasz Hadaś, Jarosław Bosy, Jan Kapłon, Witold Rohm, Jan Sierny, Karina Wilgan

Meteorologia GNSS

Modelowanie stanu troposfery z wykorzystaniem obserwacji GNSS i meteorologicznych

Powstały na Uniwersytecie Przyrodniczym we Wrocławiu operacyjny serwis czasu rzeczywistego udostępnia wiarygodne informacje o ciśnieniu, temperaturze i zawartości pary wodnej dla dowolnego miejsca w kraju. Są one przydatne m.in. do redukcji opóźnienia troposferycznego w pozycjonowaniu GNSS.

Opracowanie obserwacji z systemów nawigacji satelitarnej umożliwia określenie stanu atmosfery, ponieważ sygnał z satelitów jest opóźniony w wyniku przejścia przez jej warstwy: troposferę i jonosferę. Zdalną detekcję stanu tropo­sfery z wykorzystaniem obserwacji z systemów GNSS nazywa się meteorologią GNSS. W połączeniu z informacjami o wartości podstawowych parametrów atmosfery: temperatury i ciś­nienia atmosferycznego na powierzchni terenu, służy ona do określenia zawartości pary wodnej w troposferze. Parametr ten znajduje zastosowanie w numerycznych modelach prognozy pogody oraz w pozycjonowaniu satelitarnym. Znajomość przestrzennego rozkładu temperatury, ciśnienia atmosferycznego i wilgotności pozwala obliczyć na podstawie empirycznych wzorów opóźnienie troposferyczne w kierunku zenitu (ZTD, Zenith Total Delay). Następnie poprzez wykorzystanie funkcji mapujących można przeliczyć ZTD na opóźnienie skośne (STD, Slant Total Delay) i zredukować wpływ troposfery na obserwacje kodowe i fazowe, bez konieczności stosowania kombinacji liniowych obserwacji lub technik różnicowych.

W ramach realizacji grantu rozwojowego „Budowa modułów wspomagania serwisów czasu rzeczywistego systemu ASG-
-EUPOS” (ASG+) powstały moduły monitorowania i predykcji stanu troposfery z wysoką rozdzielczością czasowo-przestrzenną dla terytorium Polski [patrz też GEODETA 7/2013 – red.]. W wyniku badań prowadzonych w projekcie Narodowego Centrum Nauki pt. „NRT model stanu atmosfery dla obszaru Polski z pomiarów GNSS i meteorologicznych realizowanych na stacjach referencyjnych systemu ASG-EUPOS” i wyżej wymienionego grantu rozwojowego w Instytucie Geodezji i Geoinformatyki Uniwersytetu Przyrodniczego we Wrocławiu opracowano dwa niezależne modele troposfery, które w połączeniu z systemem wzajemnej walidacji tworzą operacyjny serwis czasu rzeczywistego. Poprawa w pozycjonowaniu z wykorzystaniem tych serwisów polega na wyznaczeniu wpływu opóźnienia troposferycznego na podstawie faktycznych obserwacji zamiast z modeli deterministycznych. Jest to szczególnie korzystne w nietypowych warunkach pogodowych, przy krótkich sesjach obserwacyjnych oraz w pomiarach kinematycznych w czasie rzeczywistym.

• Fizyka troposfery

Troposfera jest najniższą (zaczyna się przy powierzchni Ziemi) i najcieńszą (grubość ok. 7-18 km) warstwą atmosfery, stanowiącą jednocześnie 80% jej całkowitej masy. Jest ośrodkiem niedyspersyjnym dla fal elektromagnetycznych o częstotliwoś­ci do 15 GHz, a więc także dla sygnałów GNSS. Opóźnienie troposferyczne nie zależy od częstotliwości syg­nału GNSS, dlatego obserwacje kodowe i fazowe na różnych częstotliwościach obarczone są tym samym błędem. Uniemożliwia to utworzenie kombinacji liniowej obserwacji wolnej od wpływu troposfery, jak to ma miejsce w przypadku jonosfery. W związku z tym jedyną możliwością eliminacji wpływu troposfery jest wykorzystanie zewnętrznego modelu i/lub estymacja poprawek na podstawie danych obserwacyjnych.

Troposfera składa się z cząsteczek suchych gazów (głównie z azotu – 78%, i tlenu – 21%) oraz pary wodnej. Analogicznie w refrakcji troposferycznej możemy wyróżnić:
• składową suchą, której wpływ zależy od lokalnej temperatury i ciśnienia powietrza,
• składową mokrą, zależną od zawartości pary wodnej wzdłuż trasy sygnału GNSS.
Wartość składowej mokrej opóźnienia troposferycznego dla średnich szerokości geograficznych jest o rząd mniejsza od wartości składowej suchej, lecz zawartość pary wodnej, w przeciwieństwie do pozostałych cząsteczek, jest bardzo zmienna w czasie i przestrzeni, przez co trudno przewidzieć jej rozkład (Kleijer, 2004)...

Pełna treść artykułu w styczniowym wydaniu GEODETY

powrót

dodaj komentarz

KOMENTARZE Komentarze są wyłącznie opiniami osób je zamieszczających i nie odzwierciedlają stanowiska redakcji Geoforum. Zabrania się zamieszczania linków i adresów stron internetowych, reklam oraz tekstów wulgarnych, oszczerczych, rasistowskich, szerzących nienawiść, zawierających groźby i innych, które mogą być sprzeczne z prawem. W przypadku niezachowania powyższych reguł oraz elementarnych zasad kultury wypowiedzi administrator zastrzega sobie prawo do kasowania całych wpisów. Użytkownik portalu Geoforum.pl ponosi wyłączną odpowiedzialność za zamieszczane przez siebie komentarze, w szczególności jest odpowiedzialny za ewentualne naruszenie praw lub dóbr osób trzecich oraz szkody wynikłe z tego tytułu.

ładowanie komentarzy

Lotnicza chmura punktów w najwyższej rozdzielczości
czy wiesz, że...
© 2005-2023 Geodeta Sp. z o.o.
created by BRTSOFT

O nas

  • Właścicielem portalu Geoforum.pl jest Geodeta Sp. z o.o., wydawca miesięcznika GEODETA oraz serwisu egeodeta24.pl
  • Geoforum.pl jest portalem internetowym i obszernym kompendium wiedzy na tematy związane z geodezją, kartografią, katastrem, GIS-em, fotogrametrią i teledetekcją, nawigacją satelitarną itp. Od 2005 roku na bieżąco dostarcza informacji z powyższych dziedzin i umożliwia ich komentowanie.
  • GEODETA (Magazyn Geoinformacyjny) ukazuje się od czerwca 1995 roku i jest największym oraz najbardziej popularnym polskim miesięcznikiem prezentującym aktualne zagadnienia z zakresu: geodezji, kartografii, katastru, GIS-u, fotogrametrii i teledetekcji, nawigacji satelitarnej itp.
  • GEODETA cyfrowy to elektroniczna wersja tradycyjnego wydania miesięcznika. W serwisie egeodeta24.pl można zamawiać zarówno prenumeratę, jak i pojedynczne wydania

Zespół redakcyjny

  • Katarzyna Pakuła-Kwiecińska (redaktor naczelny)
  • Jerzy Królikowski (redaktor prowadzący Geoforum.pl)
  • Damian Czekaj (sekretarz redakcji)
  • Jerzy Przywara
  • Anna Wardziak
  • Bogdan Grzechnik

Kontakt

Geodeta Sp. z o.o.
02-541 Warszawa,
ul. Narbutta 40/20
tel. (22) 849-41-63, 646-87-44
redakcja@geoforum.pl
prześlij newsa

Prenumerata
prenumerata@geoforum.pl
egeodeta24@geoforum.pl
Reklama
k.kwiecinska@geoforum.pl

facebook twitter linkedIn Instagram RSS