Archiwum Magazynu GEODETA
Magazyn Geodeta - geodezja, kartografia, fotogrametria, GPS, GIS Nr 12 (79), GRUDZIEŃ 2001
[ Powrót do strony głównej numeru ]

Gdzie znaleźć zasoby kartograficzne
Paweł Kowalski

Na pytanie, czy w dostatecznym stopniu bogactwo Internetu zaspokaja potrzeby wszystkich użytkowników geoinformacji, można obecnie odpowiedzieć przecząco i każdy znajdzie szereg powodów skłaniających ku temu twierdzeniu: że niekompletne, że mało dokładne, że brzydkie, wreszcie, że nie do końca darmowe jest to, co za pomocą sieci komputerowej można wyłowić. Jednak nawet cybersceptykom, którym łatwo przychodzi krytykowanie ograniczeń i wad Internetu, trudno odnaleźć się w pracy zawodowej bez globalnej składnicy informacji.

Poszukiwanie w sieci potrzebnych informacji odbywa się zwykle poprzez programy wyszukujące, które - obok wielu zalet - mają tę fatalną własność wylewnego odpowiadania na proste pytania. I do tego, im prostsze zadaje się pytanie, tym więcej odpowiedzi zwraca przeglądarka internetowa - najczęściej od kilkuset do kilku tysięcy. Jedną z możliwości ograniczenia spektrum poszukiwań jest wykorzystanie specjalistycznych (tematycznych) wyszukiwarek i serwisów katalogowych lub też omawianych wcześniej na łamach GEODETY wortali internetowych. Nie zawsze to jednak wystarczy.

Kiedy kilka lat temu znany pisarz i wnikliwy obserwator świata Umberto Eco stwierdził, że "sztuka dziesiątkowania [informacji - przyp. autora] stanie się jedną z dziedzin filozofii teoretycznej i moralnej", nie przewidywał, że może to nastąpić tak szybko. Otóż podstawą skutecznej eksploracji zasobów internetowych jest świadomość tego, co chce się znaleźć i jakie to ma być. Jeśli przedmiot poszukiwań jest ściśle zdefiniowany (obraz powierzchni Ziemi) zadanie upraszcza się znacznie; dodatkowe określenie charakterystyki (rodzaj obrazu, skala, temat, forma zapisu) eliminuje wiele adresów nie spełniających podanych kryteriów wyszukiwania.

To, co pozostaje na liście wyselekcjonowanych stron, zwykle można zaliczyć do jednej z czterech grup:
I. wykazów, katalogów lub skorowidzów oferowanych produktów kartograficznych, fotogrametrycznych, teledetekcyjnych i pochodnych;
II. reprodukcji cyfrowych map, planów drukowanych czy zdjęć lotniczych, pozyskanych drogą skanowania i prezentowanych w postaci rastrowej;
III. kopii map cyfrowych, scen satelitarnych i innych wizualizacji przestrzennych, zwykle skompresowanych, przeskalowanych i prezentowanych w postaci rastrowej;
IV. map i atlasów internetowych, redagowanych jako prezentacje na stronach WWW o różnym stopniu interaktywności i funkcjonalności, w zależności od technologii udostępnianych w postaci rastrowej lub wektorowej.

W drugiej i trzeciej grupie znajdują się prezentacje kartograficzne odgrywające rolę internetowych abstraktów zobrazowań analogowych lub cyfrowych. Pozyskanie właściwego obrazu (dzieła) możliwe jest po złożeniu zamówienia lub rejestracji (formularz na stronie WWW lub e-mail) i ewentualnej opłacie elektronicznej, a dostawa odbywa się drogą pocztową (produkty analogowe i duże zbiory danych np. na nośniku CD). Wybrane produkty cyfrowe można pozyskać bezpośrednio ze strony WWW lub z archiwów FTP. Produkty z czwartej grupy są dostępne on-line, tj. bezpośrednio z poziomu przeglądarki internetowej, doposażonej jedynie w odpowiednie aplikacje integrujące się z mechanizmami przeglądarki i umożliwiające wyświetlanie oraz interaktywną obsługę serwisu kartograficznego. Zarówno mapa, jak i aplety sterujące dostępne są za darmo i w większości przypadków działają również z kopii lokalnej po zamknięciu łączy.

Na koniec kilka słów o technicznej stronie wyszukiwania map i danych geograficznych. Najprostszy sposób wyszukiwania informacji opiera się na analizie częstości wystąpienia danego ciągu znaków (tekstu) na indeksowanych przez dany serwis wyszukujący stronach internetowych. Bardziej zaawansowane procedury wyszukiwania biorą pod uwagę zestaw metainformacji przypisanych danemu dokumentowi udostępnionemu w sieci. W przypadku wszelkich informacji o charakterze przestrzennym - oprócz charakterystyki jakościowej, zakresu treści i stanu - dopisywane są informacje o lokalizacji geograficznej, zasięgu terytorialnym itd. Umożliwia to wyszukiwanie danych wg kryteriów przestrzennych i taką opcję posiada większość wymienionych wyżej serwisów informacji geograficznej (więcej o metadanych np. na stronach The Federal Geographic Data Committee http://www.fgdc.gov/index.html). Trzecim sposobem wyszukiwania jest zastosowanie technik rozpoznawania obrazów. Obecnie tego typu procedury są badane i testowane, a efekt to istniejące już na rynku programy wyszukujące informacje obrazowe wg kształtów, rozmieszczenia plam i schematów barwnych. Takie kryteria identyfikacji dokumentów graficznych w odniesieniu do map i zdjęć odgrywałyby pierwszoplanową rolę zarówno na etapie gromadzenia, jak i udostępniania danych geograficznych.

Przykłady stron internetowych

Instytucje państwowe i instytuty naukowe

Biblioteki

Księgarnie, antykwariaty

Wydawnictwa

Inne zbiory

Przykładowe strony pogrupowano instytucjonalnie z informacją o poziomach dostępności zasobów (od I do IV)



[ Powrót do strony głównej numeru ]
News Geodezja Kartografia Fotogrametria GIS GPS GeoWiedza GeoFirma Przetargi mapa strony