wiadomościmapa firmprenumeratareklamakontaktciasteczka
Najnowsze wydarzenia z dziedziny geodezji, nawigacji satelitarnej, GIS, katastru, teledetekcji, kartografii. Nowości rynkowe, technologiczne, prawne, wydawnicze. Konferencje, targi, administracja.
reklama
strona główna rss
PRENUMERATA TRADYCYJNAPRENUMERATA CYFROWA
film
Podnoszenie mostu na budowie Świątyni Opatrzności Bożej
blog
NAWI

NAWI
BENTLEY GEOMAGAZYN

BENTLEY GEOMAGAZYN
TACHIMETRY

TACHIMETRY
SKANERY LASEROWE

SKANERY LASEROWE


reklama
reklama

Geoludzie



ABCDFGHKLMNOPRSŚTWZ

Henryk Arctowski (1871-1958)


Naukowiec, badacz terenów podbiegunowych. Urodził się 25 lipca 1871 roku w Warszawie w rodzinie Artztów pochodzącej z Wirtembergii (potem spolszczył nazwisko). Uczył się w Inowrocławiu; ale w sytuacji rozwijającego się Kulturkampfu rodzice przenieśli go do liceum do Liège (Belgia). Tam też rozpoczął studia, które kontynuował we Francji (m.in. na Sorbonie). Zdobył wszechstronne wykształcenie w zakresie nauk przyrodniczych, zwłaszcza chemii i geologii. W 1893 r. rozpoczął pracę w Instytucie Chemii Uniwersytetu w Liège. Jednak dwa lata później nastąpił przełom w jego karierze. Spotkał bowiem Adriena de Gerlache de Gomery, oficera belgijskiej Marynarki Wojennej, który organizował wyprawę badawczą w rejony Antarktydy. Za jego namową Arctowski zdecydował się zająć stroną naukową ekspedycji. Poświęcił się przygotowaniom z zakresu glacjologii, meteorologii, oceanografii. W ekspedycji na statku „Belgica” (1897-99) brali również udział początkujący wtedy badacze i podróżnicy Antoni Dobrowolski, Roald Amundsen (Norwegia) i Frederick Cook (USA). Wyprawa przyniosła wiele odkryć. Arctowski zaobserwował m.in. analogię pomiędzy budową geologiczną Południowych Andów a rejonami Antarktydy. Po powrocie opracowywał rezultaty ekspedycji i był zatrudniony w Obserwatorium Królewskim w Belgii, gdzie zajmował się klimatologią. W 1910 r. wziął udział w wyprawie na Spitsbergen i Lofoty (arch. na Morzu Norweskim). W tym samym roku z żoną, amerykańską śpiewaczką, przeniósł się do Nowego Jorku i podjął pracę w tamtejszej Bibliotece Publicznej (dyrektor Działu Przyrodniczego).

Arctowski zaangażował się także w działalność na rzecz odzyskania niepodległości przez Polskę. Pod jego kierownictwem powstał liczący niemal 2,5 tys. stron „Raport o Polsce”, zawierający ponad 130 map, rysunków i tabel. Korzystała z niego Komisja ds. Polski w czasie konferencji w Wersalu. Arctowski współpracował również z polską delegacją na konferencję (m.in. Ignacym Paderewskim, Romanem Dmowskim). Paderewski, już jako premier rządu RP, zaproponował mu stanowisko ministra oświaty. Arctowski odmówił. W 1920 r. powrócił do kraju i objął stanowisko kierownika Katedry (potem Instytutu) Geofizyki i Meteorologii na Uniwersytecie Jana Kazimierza we Lwowie. Aktywnie działał w Międzynarodowej Unii Geograficznej. II wojna światowa zastała go w Waszyngtonie na Kongresie Międzynarodowej Unii Geodezyjno-Geofizycznej, gdzie reprezentował Polską Akademię Umiejętności i UJK. Podjął pracę w Smithsonian Institution w Waszyngtonie. W Stanach Zjednoczonych pozostał do końca życia. Zmarł 21 lutego 1958 r. w Waszyngtonie, został pochowany na  Cmentarzu Wojskowym na Powązkach w Warszawie.
Arctowski napisał kilkaset publikacji naukowych, do dziś cytowanych w światowej literaturze przedmiotu. Na Antarktydzie znajduje się m.in. stacja naukowa, wulkan i półwysep jego imienia, a w Arktyce – góra i lodowiec. W 1969 r. Amerykańska Akademia Nauk ustanowiła Medal Arctowskiego przyznawany do dziś za badania fizyki Słońca i wzajemnych wpływów Słońca i Ziemi.

Oprac. Barbara Stefańska, grudzień 2010 r.

 












reklama

Geoludzie

nazwisko
reklama





2009 created by BRTSOFT.com
© 2005-2017 Geodeta Sp. z o.o.
mapa stronyprenumeratareklamakontakt