wiadomościmapa firmprenumeratareklamakontaktciasteczka
Najnowsze wydarzenia z dziedziny geodezji, nawigacji satelitarnej, GIS, katastru, teledetekcji, kartografii. Nowości rynkowe, technologiczne, prawne, wydawnicze. Konferencje, targi, administracja.
reklama
strona główna rss
PRENUMERATA TRADYCYJNAPRENUMERATA CYFROWA
film
Modelowanie Dębu Bartek
blog
NAWI

NAWI
DRONY DLA GEODETY

DRONY DLA GEODETY
BENTLEY GEOMAGAZYN

BENTLEY GEOMAGAZYN
TACHIMETRY

TACHIMETRY
SKANOWANIE LASEROWE

SKANOWANIE LASEROWE


reklama
reklama

Krótki wykład: Wprowadzenie do geodezji

- «« « część 5 z 5


Osnowa geodezyjna i jej relacja z „resztą świata”

Przedstawiony powyżej opis metod pomiarów – sytuacyjnych i wysokościowych – wymaga pewnego uzupełnienia. Otóż wymienione w nim punkty o znanym (określonym) położeniu to generalnie punkty osnowy geodezyjnej (poziomej lub wysokościowej, a także dwufunkcyjnej).

Czymże jest zatem owa osnowa geodezyjna? To usystematyzowany zbiór punktów geodezyjnych, tj. obiektów (znaków geodezyjnych) w sposób trwały i stabilny osadzonych na powierzchni ziemi – bezpośrednio w gruncie lub na trwałych i stabilnych budowlach – opatrzonych trwałym znakiem identyfikowalnym jako punkt, których wzajemne położenie zostało określone matematycznie. Danymi określającymi to ich wzajemne położenie są zdefiniowane powyżej współrzędne geograficzne geodezyjne i wysokość. Jak nietrudno się domyślić, najpierw zakłada się osnowę geodezyjną, tj. osadza się w terenie znaki geodezyjne i wykonuje pomiar odpowiednich wielkości pozwalających obliczyć ww. współrzędne i wysokości, by na ich podstawie (traktując je jako punkty o znanym wzajemnym położeniu) pomierzyć przedmioty (obiekty, szczegóły) terenowe oraz rzeźbę terenu.

System odniesień przestrzennych – ten stosowany na Ziemi, którego podstawowym elementem jest osnowa geodezyjna, odniesiony jest do reszty świata (tej pozaziemskiej); stąd tak istotne – wręcz podstawowe – znaczenie ma dla astronomia geodezyjna. Generalnie można stwierdzić, że naturalną podstawę systemu odniesień przestrzennych stanowią rejestrowany na osi czasu ruch obrotowy Ziemi wokół jej własnej osi oraz rozkład siły ciężkości. Bowiem różnica czasu górowania (przejścia przez miejscowy południk) ciała niebieskiego – to różnica długości geograficznej (Dl), zaś różnica kątów zenitalnych danej gwiazdy pomierzonych w dwóch punktach na powierzchni Ziemi – to różnica ich szerokości geograficznej (Dj). Odnoszenie mierzonych kątów zenitalnych do kierunku do danej gwiazdy możliwe jest dzięki temu, że proste łączące dowolne punkty na Ziemi z daną gwiazdą mogą być traktowane – z punktu widzenia dokładności pomiarów – jako ta sama prosta. Bowiem Ziemia, której promień wynosi ledwie 6370 km, może być traktowana jako obiekt zerowymiarowy (jako punkt) w relacji do jej odległości do gwiazdy; np. do najbliższej z nich (Proxima Centauri) odległość ta wynosi ponad 4 lata świetlne.

W celu scharakteryzowania dokładności pomiarów geodezyjnych można posłużyć się graniczną wartością błędu wzajemnego położenia – w przestrzeni trójwymiarowej – dwóch punktów osnowy geodezyjnej położonych we wzajemnej odległości rzędu kilkudziesięciu kilometrów: błąd ten nie przekracza kilku centymetrów.


Perspektywy rozwoju i zagrożenia

Rozwój informatyki, elektroniki i technologii informatycznych, jaki nastąpił w ostatnich dziesięcioleciach, stworzył nowe możliwości postępu w geodezji i kartografii. Pomiar geodezyjny – w jego wąskim rozumieniu, tj. jako zespół czynności zmierzających do określenia punktu – został w wysokim stopniu zautomatyzowany. Przestał już być istotnym elementem sztuki inżynierskiej.

Trudno jest dostrzec rzeczywiste, racjonalnie umotywowane, problemy naukowe z dziedziny geodezji i kartografii identyfikowane przez środowisko naukowe. Przeglądając listę projektów badawczych finansowanych przez państwo (KBN), dostrzega się symptomy dość powszechnej rozterki naszych uczonych w wyborze sensownej tematyki badawczej. W pozyskiwaniu środków finansowych na badania dominują, niestety, układy osobiste i gra pozorów; prawda jako wartość najwyższa w nauce zbyt powszechnie traktowana jest dzisiaj jako przejaw naiwności. Ani instytucje naukowe, ani administracja geodezyjna nie potrafiły dotąd sformułować wizji rozwoju geodezji i kartografii w Polsce. W rezultacie, trwamy w stanie nieskoordynowanych, płytkich intelektualnie i mało efektywnych prób sprostania wyzwaniu wynikającemu z osiągnięć innych dyscyplin, zwłaszcza informatyki.

Wyzwaniem tym jest transformacja geodezji i kartografii w system informacji przestrzennej (SIP), poczynając od jej metodologii i zasobu danych źródłowych. Tymczasem podejmowane próby informatyzacji geodezji dowodzą (w sposób niezamierzony), że – tkwiąc w anachronicznej metodologii – nie potrafimy spożytkować w tworzonych informatycznych niby-systemach olbrzymich zasobów danych stanowiących wielopokoleniowy dorobek naszej profesji. Np. organom władzy różnych szczebli proponuje się – firmowane często przez jednostki naukowe – SIP-y pozbawione danych katastralnych, opatrując przy tym nazwą SIP zestawy map komputerowych uzyskanych drogą digitalizacji lub skanowania istniejących map papierowych.

Dopóki nie będziemy potrafili przetransformować naszej anachronicznej już metodologii – właściwej technice ręcznego wykonawstwa – w metodologię odpowiadającą technologiom informatycznym, będziemy skazani na ograniczenia naszej profesji do roli dostarczyciela danych pomiarowych, zaś ich opracowywaniem i dystrybucją w formule SIP zajmą się specjaliści z innych dziedzin.

Warto przy tej okazji pamiętać, że jednym z fenomenów nauki jest jej mechanizm samoregulacji. Eliminuje on z nauki te dziedziny, które nie spełniają kanonów funkcjonowania nauki (w tym wymogów etycznych), które nie nadążają za ogólnym poziomem nauki, które tym samym nie wspomagają jej rozwoju.

Prof. dr hab. inż. Karol Szeliga jest kierownikiem Zakłądu Geodezyjnych Pomiarów Szczegółowych na Wydziale Geodezji i Kartografii Politechniki Warszawskiej

(Opracowanie zamieszczono na GeoForum w lipcu 2006 r.)

część 5 z 5
«« « 1 2 3 4 5



dodaj komentarz

KOMENTARZE Komentarze są wyłącznie opiniami osób je zamieszczających i nie odzwierciedlają stanowiska redakcji Geoforum. Zabrania się zamieszczania linków i adresów stron internetowych, reklam oraz tekstów wulgarnych, oszczerczych, rasistowskich, szerzących nienawiść, zawierających groźby i innych, które mogą być sprzeczne z prawem. W przypadku niezachowania powyższych reguł oraz elementarnych zasad kultury wypowiedzi administrator zastrzega sobie prawo do kasowania całych wpisów. Użytkownik portalu Geoforum.pl ponosi wyłączną odpowiedzialność za zamieszczane przez siebie komentarze, w szczególności jest odpowiedzialny za ewentualne naruszenie praw lub dóbr osób trzecich oraz szkody wynikłe z tego tytułu.

komentarze menu_text_pl



reklama
reklama





2009 created by BRTSOFT.com
© 2005-2017 Geodeta Sp. z o.o.
mapa stronyprenumeratareklamakontakt